Ургъу. Ургъунынъ ери

Предмет: Родной (крымскотатарский) язык;

Класс:3-А;

Учитель: Катаева Линура Инверовна

Мевзу: Ургъу. Ургъунынъ ери

Дерснинъ макъсады: кечкен мевзу боюнджа талебелернинъ бильгилерини умумийлештирмек, текрарламакъ, сёзнинъ манасына эсасланып, ургъу къоймагъа алышув.

Огретюв: огретиджилернинъ ургъу, ургъулы ве ургъусыз эджалар акъкъында бильгилерни къавийлештирюв, ургъунынъ сёзлерде ролюни бильдирмек.

Инкишаф этюв: къыясламакъ, фикир этмек, нетидже чыкъармакъ.

Дерснинъ донатмасы: ресимлер, «эджалар» джедвели, ургъу

Дерснинъ кетишаты:

I.Тешкилий къысым.

Селямлашув. Сыныфны дерске азырлыгъыны тешкерюв, дуйгъулы алнынъ яратувы, мувафакъиетлер тилей. Мен сизлерни корьгенимнен мемнюн олдым.

Мына чанъ да къакъылды,

Окъумагъа вакъыт кельди.

Биз де вакъыт джоймайыкъ,

Дерсни тез-тез башлайыкъ.

- Бир шиир окъуйым, динъленъиз.

Мен окъумыш оладжам.

Окъуп, бильги аладжам!

Гъайрет этип,тырышып,

Яхшы адам оладжам!

- Бизлер де,балалар,бу шиирдеки сезлерни акъылымызгъа алып,чокъ бильгили ве акъыллы адам олмакъ керекмиз.

- Балалар бугунь афтанынъ насыл куню?

- Насыл ай ве айнынъ къачынджы куню?

- Бу ай насыл мевсимге кире?

II.Хаталар устюнде иш.

III. Темиз язув дакъкъасы:

Дефтерлеринъизни ачынъыз, бугуньки санны язынъыз.

Раледе догъру отурув къаиделери текрарлав (Талебелер хорнен айталар).

Мен дефтеримни ачам.

Кереги киби къоям,

Достларымдан сакъламам,

Къалемни бойле тутам,

Раледе догъру отурам

Темиз ве дюльбер язам.

Гъ….

Гъалебе …

IV. Янъы мевзуны анълатув.

- Шимди тахтада язылы сёзлернинъ биринджи сеслерни сечип, бугуньки дерсимизнинъ мевзусыны окъуп билирсинъиз.

У рба

Р але

Гъ алебе

У тю

- Догъру балалар, бугуньки дерсимизде биз ургъулы ве ургъусыз эджалар акъкъында бильгимизни арттыраджакъмыз. Нутугъымызны инкишаф этеджекмиз. Метинлерни окъуджакъмыз. Янъы мевзуны кечеджекмиз. Эльбетте, иш девамында оюнлар да оладжакъ.

- Насыл меселени биз огюмизде къоямыз?

- Ургъу демек не демектир.

- Къырымтатар тилинде ургъу насыл рольни беджере.

- Келинъиз тахтада язылы джумлелерни окъуйыкъ.

- Бу суаллерге джевап бермек ичюн, араштурув ишни кечирейик. Берильген сёзлерден джумле тизинъиз

Бабам базардан алма кетирди.

Масадан бир шей алма.

- Бу джумлелерде сиз не корьдинъиз. Бир сёзлер. Оларны чифтнен язынъыз.

алма́ — а́лма

бурма́ — бу́рма

сюзме́ — сю́зме

- Бу сёзлер бири-биринен ненен фаркъ этелер?

- Келинъиз бу сёзлерни теляффуз этейик.

- Теляффуз эткенде бир де бир эджаны биз къуветлидже айтамыз. Къуветлидже айткъан эджагъа ургъулы эджа деймиз. Ургъу тюшмеген эджагъа ургъусыз эджа дейлер.

- Къаиделерни акъылымызда тутайыкъ.

- Сёзде бир эджа башкъа эджаларгъа коре къуветлидже айтылыр. Къуветлидже айтылгъан эджагъа ургъу тюшер: мей-ва́, къат-ла-ма́.

- Къырымтатар тилинде ургъу эсасен сонъки эджагъа тюше. Ургъу тюшкен эджагъа ургъулы эджа, къалгъан эджаларгъа ургъусыз эджалар дейлер.

- Экинджи суальге кечмек ичюн азчыкъ раатланайыкъ.

V.Раатлыкъ дакъкъасы

Оп,оп девелер

Къарасувгъа кетелер.

Ягълы-ягълы пителер,

Ашай-ашай кетелер.

Аякълары ялпакъ,

Башларында къалпакъ.

Инанмасанъ,

Чыкъ да бакъ.

VI.Янъы мевзуны пекитюв

- Келинъиз, алма, язма, бурма сёзлеринде ургъуларыны денъиштирейик.

- Не денъише балалар?

- Сёзнинъ манасы денъише.

- Эгер сёз бир эджалы олса, онынъ ургъусы денъише билирми?

47 саифе 102–мешгъулиетни балалар оджанен тахтада беджерелер.

48 саифе 103–мешгъулиетни балалар оджанен тахтада беджерелер.

Дерсликнен мустакъиль чалышув

48 саифе 105 –мешгъулиет мустакъиль чалышув.

VII.Рефлексия

- Келинъиз, балалар, бугуньки дерсимизни хатырлайыкъ.

- Ургъу не демектир?

- Къырымтатар тилинде ургъу насыл эджагъа тюше?

- Дерсимизде нени бегендинъиз…

- Дерсимизде нени бегенмединъиз…

- Ким яхшы чалышты…

- Ким кедер этти…

- Дерстен мен озюме не алдым…

VIII.Эвге вазифе 

___ саифе _____ –мешгъулиет. Сёзлерни корип язып, ургъуларыны къоймакъ.

Адрес публикации: https://www.prodlenka.org/metodicheskie-razrabotki/558941-urgu-urgunyn-eri