Сулы ертіндідегі қышқылдардың, сілтілердің және тұздардың электролиттік диссоциациялануы

Мерзімі______________

Cыныбы _9 «А» - «В»_

Сабақтың тақырыбы: Сулы ертіндідегі қышқылдардың, сілтілердің және тұздардың

электролиттік диссоциациялануы.

Сабақтың мақсаты.

Білімділік: оқушыларға қышқылдардың, сілтілердің және тұздардың

судағы ерітінділерде диссоциациялануы туралы түсініктер беру.

Дамытушылық: оқушылардың диссоциациялану реакцияларын

жаплпы ережелерді сақтай отырып жаза алау қабілетін дамыту.

Тәрбиелік: оқушыларды ұйымшылдыққа, адамгершілікке тәрбиелеу.

Сабақтың типі:аралас сабақ

Сабақтың түрі: дәстүрлі

Сабақтың әдісі: баяндау, сұрақ-жауап,СТО элементін пайдалану

Сабақтың пән аралық байланысы: Фихзика, Математика.

Сабақтың көрнекілігі: сызба-нұсқа, карточкалар.

Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру бөлімі

ІІ. Үйге тапсырмасын сұрау

ІІІ. Жаңа сабақты түсіндіру

ІV. Бекіту

V. Үйге тапсырмасын беру

І. Ұйымдастыру бөлімі

І. Амандасу. Сабаққа әзірлеу. Түгелдеу, Сабақ мақсатымен ж\әжоспарымен таныстыру.

ІІ. Үйге тапсырмасын сұрау.

Диссоциация дегеніміз не?

Электролитке және бейэлектролитке қандай заттар жатады?

Күшті электролиттер дегеніміз не, мысал келтір.

Әлсіз электролиттер дегеніміз не, мысал келтір. Осы сұрақтарды қамти отырып сабақ сұралады.

ІІІ. Жаңа сабақты түсіндіру.

Қышкылдар. Мысалы, азот қышқылы-ның диссоциациялану

HNO₃+ Н₂О↔NO₃^-+ Н₃О⁺ қыс. HNO₃↔NO₃ +H⁺

Мысалы, күкірт кышқылының диссоциациялануы екі сатыда жүреді:

H₂ SO₄ ↔Н⁺+ HSO₄^- HSO^-4↔Н⁺+ SO₄^2-

Демек,қышқылдардиссоциациялангандасудағыерітіндідеН⁺иондарыменкышкылқалдықтарыныңиондарытүзіледі.СондықтанқышқылдардыңжалпыортақкасиеттеріосыН⁺ионыарқылысипатталады.Осы (Н₃0⁺)ионыиндикатордыңтүсінөзгертеді.

Электролиттікдиссоциацияланутүрғысынан-

кышқылдардегеніміз— сулыерітіндідедиссоциацияланганкездекатионретіндетексутекиондарын (дәлірек , Н₃0⁺)бөліпшығаратынкүрделізаттар.

* Қышқыпанионынқышқыпқалдығыдепатайды.

Негіздер.ЕрігішнегіздерсудаерігендедегидроксидиондарыОН^-түзіледі.Мысалы:NaOH ↔Na⁺ + OH"

Са(ОН)₂ ↔ (СаОН)⁺ + ОН

Са(ОН)⁺ ↔ Са²⁺ + 20Н^-

Сондықтан барлык негіздерге тән ортақ қасиет осы ОН" анионына байланысты (осы ОН" иондары индикатордың түсін өзгертеді).

негіздердегеніміз— сулы ерітіндіде диссоциацияланган кезде анион ретінде тек қана гидроксид иондарын бөліп шыгаратып күрделі заттар.

суды бір жағынан қыщқыл ретінде, екінші жағынан негіз ретінде кярастыруға болады. Ол диссоциацияланғанда катион ретінде оксоний (сутек) ионы, анион ретінде гидроксид ионы түзіледі:

он-н\еН₂О↔ Н⁺ + ОН^-

Су молекуласы диссоциацияланғанда түзілетін сутек иондары мен гидроксид иондарының шамалары бірдей. Сондыктан су кышқылдыц да, негіздің де қасиетін көрсетеді. Индикаторға бейтарап.

Түздар. металл катиондарына және қышқыл қалдықтарының аниондарына ыдырайды:

Ca(NO₃)₂ ↔Са²⁺ + 2NO₃^-;Na₂SO₄ ↔2Na⁺ + SO₄^2-

орта тұздар дегеніміз— сулы ерітіндіде оң зарядталган металл катиондарын және теріс зарядталган қышқыл қалдықтарыныц аниондарын беле диссоциацияланатын күрделі заттар.

Қышкыл түздардың диссоциациялануы сатылап жүреді:

KHSO₄↔ К⁺ + HSO₄^- ; HSO₄^-↔н⁺ + so₄^2-

екі саты KHSO₄↔ К⁺ + Н⁺ + SO₄^2-

Қышқыл тұздар дегеніміз— сулы ерітіндіде оң зарядталган Металл мен сутек катиондарын және теріс зарлдталган қышқыл қалдықтарының аниондарын бөле диссоциацияланатын кирделі заттар

ІV. Бекіту.

Қышқылдардың диссоциациялануы дегеніміз не?

Тұздардың диссоциациялануы дегеніміз не?

Негіздердің диссоциациялануы дегеніміз не?

Төменде келтірілген электролиттердін ішінен сулы ерітіндіде катион ретінде сутек түзетіндерін бөліп көрсетіңдер: Са(ОН)₂, H₂SO₄, CuSO₄, HNO₃.

Мына заттардың: LiOH, CuSO₄, Cu(NO₃)₂, H₂SO₄ электролиттік диссоциациялану теңдеулерін жазыңдар.

Формулалары мынадай: CaІ₂, NaNO₃, A1C1₃, Mg(NO₃)₂ тұздар кандай иондарға ыдырайды?

Мына кышкылдардың: H₂SO₄, H₂SO₃, H₃PO₄,H₂S сулы ерітілдіде сатылап диссоциациялану теңдеулерін жазьщдар.

Төменде көрсетілген электролиттердің қандай иондарға диссоциацияланатынын көреетіцдер:

НС1, HBr. HNO₃, NaOH, КОН, Ca(OH)₂, NaCl, AL,(SO₄)₃, KNO₃.

V. Үйге тапсырмасын беру

§ 8. жаттығу 1-5. 30 бет.

§ 6. жаттығу 40-41 бет.

Адрес публикации: https://www.prodlenka.org/metodicheskie-razrabotki/50472-suly-ertindidegi-yshyldardy-siltilerdi-zh