Классный час «Ойуунускай уонна Саха сирэ»

Кылаас чааhын темата:П.А.Ойуунускай уонна Саха сирэ.

Сыала: - П.А.Ойуунускай оло5ун кытта билиhиннэрии;

- П.А.Ойуунускай Саха сирин сайдыытыгар оруолун иhитиннэрии;

- Улуу суруйааччыга убаастабыллаах сыhыаны иитии.

Кылаас чааhын хаамыыта:

1. Тэрээhин чааьа.

2. П.А. Ойуунускай тус оло5о, айар үлэтэ.

Платон Алексеевич Ойуунускай (Слепцов) — Саха советскай литературатын төрүттээбит суруйааччы, Саха судаарыстыбаннаһын тэрийсибит, XX үйэ саҥатыгар олох-дьаһах чыҥха уларыйыытын оҥорсубут уһулуччулаах политическэй диэйэтэл, лингвист-учуонай, наука салайааччыта.

П.А.Ойуунускай 1893 сыл сэтинньи 10 күнүгэр билиӊӊи Таатта улууhугар дьадаӊы дьиэ кэргэӊӊэ күн сирин көрбүтэ. О5о сааhа эрэйдээхтик ааспыта. Кини кыра эрдэ5иттэн олоӊхону олус сэргиирэ. Олонхоhуттары батыhа сылдьан олонхо5о үөрэнэрэ. 8-9 сааhыгар бэйэтэ о5олорго анаан олоӊхо айан кэпсиир буолбута. Оннук 14 сааhыгар оскуола5а үөрэнэ киирбитэ. Үөрэнэн бүтэн баран Дьокуускай куоракка учительскай семинария5а үөрэнэ киирбитэ.

1917 с. бастакы айымньытын «Үлэһит ырыата» хоһоону Ярославскай көрдөhүүтүнэн суруйбута. 1919 с. аатырбыт «Син биир буолбаат?» диэн Максим Аммосовка анаммыт хоһоонун суруйбута.

П. А. Ойуунускай дэгиттэр талааннаах суруйааччы этэ, ол курдук бэйэтин кэмигэр революционнай поэт быһыытынан киэҥник биллибитэ, саха биир бастакы кэпсээнньитэ, сэһэнньитэ этэ, хас да драманы суруйбута, атын омук суруйааччыларын айымньыларын сахалыы тылбаастаабыта (Пушкин, Жуковскай, Гете, Горькай). Фольклор матырыйаалларыгар олоҕуран «Улуу Кудаҥса» философскай сэһэни, «Кыһыл Ойуун» олоҥхо-тойугу, «Дьулуруйар Ньургун Боотур», «Туналыйбыт ньуурдаах Туйаарыма Куо» олоҥхолору айбыта. Саха сирин суруйааччыларын союһун бастакы председателэ этэ.

3. П.А.Ойуунускай Саха сирин сайдыытын туьугар.

П.А.Ойуунускай Саха сирин туhугар оӊорбут кылаата үгүс. Ол курдук, кини сахалыы кинигэ тахсарыгар улахан күүhүн уурбута.

Саамай улахан күүhүн кини Саха сирин республиката бэйэтэ туспа автономия буоларыгар уурбута.

1922 с. Саха АССР совнаркомун Бэрэстээтэлинэн аныыллар. Онтон ЦИК бэрэстээтэлинэн үлэлиир. 1935 с. Национальностар Институттарыгар лингвистика наукаларын кандидатыгар диссертация көмүскүүр. Тыл уонна култуура чинчийэр институтун тэрийэр уонна бастакы дириэктэрэ буолар.

Платон Алексеевич олоҕун бүтүннүүтүн төрөөбүт дойдута сайдыытыгар анаабыта.

1939 с.сымыйанан буруйданан хаайыллыбыта, репрессияламмыта, хаайыыга сытан 1939 сыл алтынньы 31 күнүгэр өлбүтэ. Кинигэлэрин боппуттара, аатын ааттаммат оҥоро сатаабыттара. 1955 с. алтынньы 15 күнүгэр үтүө аата сөргүтүллүбүтэ.

Саха бырабыыталыстыбата 1966 с. П. А. Ойуунускай аатынан Государственнай бириэмийэни олохтообута, кини аатын Саха Академическай драматическай театра, Литература музейа сүгэллэр. Кини аатынан Дьокуускай киин уулуссаларыттан биирдэстэрэ ааттаммыта.

4. Викторина. Слайд.

5. Түмүк.

- Бүгүӊӊү кылаас чааhыгар ким уонна туох туhунан кэпсэттибит?

- Бэйэ5итигэр тугу саӊаны арыйдыгыт?

Министерство образования Республики Саха (Якутия)

Управление образования Таттинского улуса

МБОУ Чымнайская средняя общеобразовательная школа

им. Г.Д.Бястинова- Бэс Дьарааhына

П.А.Ойуунускай уонна Саха сирэ

(Кылаас чааhын сценарийа)

Кондакова Марина Ивановна

учитель 4 класса

Чымнайи, 2013

Адрес публикации: https://www.prodlenka.org/metodicheskie-razrabotki/24120-klassnyj-chas-ojuunuskaj-uonna-saha-sirje