Арнайы пәндерді оқытуда ойын технологияларды пайдаланудың тиімділігі

Арнайы пәндерді оқытуда ойын технологияларды пайдаланудың тиімділігі

«Мектепке дейінгі тәрбие және оқыту »

мамандығының оқытушысы: Жукеева Д.Б.

 «Біз бүкіл еліміз бойынша әлемдік стандарттар 

                                                деңгейінде сапалы білім беру қызметіне қол 

                                               жеткізуіміз керек және оқытудың тиімділігін,

                                               әр оқушының білім мен білігі деңгейін         

                                               бағалаудың бірыңғай жүйесін жасау керек…»

                                                                                                        Н.Ә.Назарбаев

                                                                           (Қазақстан халқына жолдауынан)

Білім беру саласы қызметкерлерінің алдына қойылып отырған міндеттердің бірі – оқытудың әдіс тәсілдерін үнемі жетілдіріп отыру және қазіргі заманғы педагогикалық технологияларды меңгеру. Қазіргі таңда оқытушылар инновациялық және интерактивтік әдістемелерін сабақ барысында пайдалана отырып, сабақтың сапалы әрі қызықты өтуіне ықпалын тигізуі керек. Қазіргі таңда жаңа технологияларды пайдалану – педагогикалық іс-әрекеттердің мазмұны мен формасын толықтыру негізінде оқыту үрдісін жетілдірудің бірден бір жолы болып отыр.Қазіргі заман талабы — оқытудың жаңа технологияларын меңгеру. Оқытудың жаңа технологияларының бірі — интерактивті техника және технология. Интерактивті техника және технологиясының дамуы кезеңінде осы заманға сай білімді, әрі білікті мамандарды даярлау оқытушының басты міндеті болып табылады. Қоғамдағы ақпараттаңдыру процестерінің қарқынды дамуы жан-жақты, жаңа технологияны меңгерген жеке тұлға қалыптастыруды талап етеді.

Білім беру реформасы — Қазақстанның бәсекеге нақтылы қабілеттілігін қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін аса маңызды кұралдардың бірі.Осыған орай арнайы пәндерді оқытуда жаңа технологияларды пайдалану арқылы болашақта біліммен жан – жақты қаруланған мамандарды даярлау жұмысымның басты бағыты болып отыр.

Өз сабағымда студенттердің пәнге қызығушылығын арттыру және өзіндік ізденістерін жандандыру мақсатында жаңа технологияны қолдану бірнеше кезеңдерді қамтиды:

І кезең: оқып-үйрену;

ІІ кезең: меңгеру;

ІІІ кезең: өмірге ендіру;

IV кезең: дамыту.

Арнайы пәндерді оқытуда жаңа технология түрлері төмендегідей ұсынылады:

Ойын технологиясы.Педагогикалық ойындар технологиясы дегеніміз педагогикалық жұмысты ойын түрінде ұйымдастырудың әдістері мен тәсілдерінің жиыны. Ойын түріндегі жұмыстар сабақ үстіндегі қолайлы деген жағдайларда пайда болып, оқушыларды қызықтырушы құрал ретінде қолданылады.

Бағыттау. Ойынға қатысушылар мен эксперттерді дайындау кезеңі. Оқытушы жұмыс тәртібін ұсынады, студенттермен бірге сабақтың басты мақсаты мен тапсырмаларын жасап, оқу проблемасын құрастырады.

Ойын-сабақты өткізуге дайындық. Бұл – ситуация, нұсқаулар, қойылымдар мен басқа да материалдарды оқыту кезеңі. Оқытушы сценарий жасап, ойын тапсырмаларына, ережелеріне, рөлдерге, ойын бөлімдеріне, ұпай санау тәртібіне тоқталады. Студенттер қосымша ақпарат жинап, оқытушымен ақылдасады, ойын барысы мен мазмұны туралы өзара талқылайды.

Ойынды өткізу. Бұл кезеңде ойын процессінің өзі жүзеге асады. Ойын басталғаннан кейін ешкімнің оған араласуға және бағытын өзгертуге хақысы жоқ. Тек жүргізуші ғана қатысушының әрекетін бағыттап отырады, егер ол бастапқы мақсаттан ауытқып бара жатса. Оқытушы ойынды бастағаннан кейін, аса қажет болмаса оған қатынаспауы керек. Бұл жерде оқытушының міндеті – ойын әрекеттерін, нәтижелерін, ұпай санауды бақылау және түсініспеушілік болған жағдайда түсіндіру, студенттердің сүрағына жауап беріп немесе өтініші бойынша оның жұмысына көмектесу.

Ойынды талқылау. Оның нәтижесін талдау, талқылау және бағалау кезеңі. Оқытушы талқылау жүргізеді, оның барысында эксперттер сөйлейді, қатысушылар өз пікірлерін айтып, өз позицияларын және шешімдерін қорғайды, қорытынды жасап, таңғалыстарын айтады, т.б. Интерактивті оқыту технологиясын әр студенттің іс-әрекетін сабақтастыруға (өзара әсерлесудің бүтіндей жүйесі пайда болады: оқытушы – студент, студент- топ, топ- топ), оның оқу әрекетін және тұлғалар арасындағы танымдық қатынастарын байланыстыруға мүмкіндік береді. Рөлдік (іскерлік) ойын түрі арнайы пәндерге қолдануға тиімді, себебі студент болашақ өз мамандығын сүюге, жауапкершілікті сезінуге үйренеді. Сонымен қатар рөлдік ойындар — тіл дамыту құралы. Бұл — тілді үйрену процесіндегі ең белсенді әдістемелік тәсілдерінің бірі. Оны тиімді қолдана білген оқытушы білім алушыларға білім мен тәрбие беруде табысқа жетеді, сол арқылы шәкірттерінің бойында ойын өзгеге өз бетінше жеткізу қабілеті мен дағдысын қалыптастыруға, монолог түріндегі ойын дамытуға, диалогтық қарым — қатынас негізіндегі сөйлеу тілін бағыттауға ықпал етеді. Рольдік ойын оқыту мақсатында қолданылатын, сөзге араласу жағдайын ұйымдастыратын құрал десекте болады. Оның негізінде өзара рольдегі және ойындық көріністерді бөліп алып, соған сәйкес студенттердің бір-бірімен қарым-қатынас жасаудағы ұйымдастырылған әңгімесі жатады. Әдістемелік және псиохологилық – сабақты ұйымдастыру және өткізу процесінде тілді үйрету негізінде студенттерді оқытудың әдістемелік талдамасы мұндай оқытудың құралы рольдік ойындар болуға тиіс. Рольдік ойындарда сөзге араласушы жандарды басты назары әңгіменнің мазмұнына ауады; рольдік ойындарда тілді әлеуметтік тұрғыдан қалдануда барынша сезімтал болуға үйретеді, студенттердің қызығушылығын қалыптастыруға оң әсерін тигізеді, әдеттегі жағдайға қалыптасуға қиын қабілеттерді бойға сіңіруге кең жол ашады, ойындық рольдерді жүргізу кезінде білім алушылардың бойында тілді үйренуге байланысты шығармашылық қабілеті дамиды; ойында студенттердің барлығы жұмысқа белсене кіріседі: ойындар тілді үйретушілердің бір-бірімен және білім алушылармен қарым-қатынасқа түсу ынтасын арттырады; әңгімелеушілердің сөзге білімділік қабілетін танытудағы теңдік жағдайын жасайды; жағымды да әсерлі қарым-қатынас тудырады және тағы басқалары.Сабақта ойын түрлерін пайдалану сабақ түрлері мен әдістерін жетілдіру жолындағы ізденістердің маңызды бір буыны. Ойын түрлерін оқу процесін пысықтау, жаңа сабақты қорытындылау кезеңдерінде, қайталау сабақтарында пайдалануға болады. Ойын түрлерінің материалдары сабақтың тақырыбы мен мазмұнына неғұрлым сәйкес алынса, оның танымдылық маңызы да арта түседі. Оны тиімді пайдалану сабақтың әсерлігін, тартымдығын күшейтеді, студенттердің сабаққа ынтасы мен қызығушылығын арттырады.

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

Коростылева Л.А. «Психологические барьеры и готовность к нововведениям», СПб., 1996, 66- стр.

Суворова Н. « Интерактивное обучение: Новые подходы»., 2005

Пидкасистый П.И., Хайдаров Ж.С. «Технологии игры в обучении и развитии» М., 1996, 268-стр.

Мясоед Т.А. «Интерактивные технологии обучения. Спец. Семинар для учителей» М., 2004

Адрес публикации: https://www.prodlenka.org/metodicheskie-razrabotki/286564-arnajy-pnderdi-oytuda-ojyn-tehnologijalardy