Ә. Вахитовтың «Аҡһаҡал аманаты» әҫәре

Тема: Ә.Вахитовтың “ Аҡһаҡал аманаты” әҫәре
Маҡсат: әҫәрҙе тасуири уҡыу өҫтөндә эш; һүҙлек байлығын арттырыу; “шәжәрә”
һүҙенә аңлатма биреү; уҡыусыларҙы тарих менән ҡыҙыҡһынырға саҡырыу;
Йыһазландырыу: Ә.Вахитовтың портреты, башҡа класс уҡыусылары төҙөгән шәжәрәләр,карточкалар
Дәрес барышы:
1.Ойоштороу мәле:
-Һаумыһығыҙ! Хәйерле иртә! Бөгөн нисәнсе число? Аҙнаның ҡайһы көнө?
-Йәгеҙ, дәрес башында телдәребеҙҙе шымартып алайыҡ.
Әсәй,өләсәй,ейәнсәр
Өсәүләп сәй эсәләр.
Сәйнүк сәйен эсеп бөткәс,
Самауырға күсәләр.
2. Дәрестең маҡсатын асыу:
- Уҡыусылар, бөгөн беҙ Әнүәр Вахитовтың “ Аҡһаҡал аманаты” тип аталған әҫәрен өйрәнәсәкбеҙ.Өйҙә һеҙ был әҫәрҙе үҙ аллы уҡып килергә тейеш инегеҙ.Һүҙлек эшенән һуң, тасуири уҡыу күнекмәләре үткәрербеҙ.
Һүҙлек эше:
Шәжәрә-бер ырыуҙың килеп сығышын күрһәткән яҙма;
Аҡһаҡал- күпте күргән, хөрмәткә лайыҡ өлкән кеше;
Аманат- васыят; ҡалтағай- саңғы; шаһит- ниндәйҙер ваҡиғаны үҙе күргән кеше;
ҡумта- ҡатырғанан яһалған бәләкәй һауыт.( Һүҙҙәрҙе һүҙлек дәфтәрҙәренә
яҙып ҡуялар)
Әнүәр Вахитовтың биографияһы
Әнүр Хисмәт улы Вахитов 1932 йылдың 20 декабрендә Башҡортостандың Ғафури районының Туғай ауылында уҡытыусы ғаиләһендә тыуа.1951 йылда Сәйетбаба урта мәктәбен тамамлай, уҡытыусы булып эшләй. 1953 йылда Башҡорт дәүләт педагогия институтының тел һәм әҙәбиәт факультетына инә һәм уны уңышлы тамамлай. 1955 йылда “ Үрләү” исемле тәүге шиғыры “ Ленинсы” газетаһында баҫыла. “ Салауат күпере” , “ Ҡайын суҡтары” тигән китаптарында бик күп хикәйәләре тупланған.
3. Тасуири уҡыу өҫтөндә эш:
( Һәр бер уҡыусы бишәр һөйләм уҡып ишеттерә)
Һаулыҡ һаҡлау күнекмәләре:
Эште ҡуйып бер аҙға
Уҙғарабыҙ хәрәкәт
Боронғолар әйткәндәр:
“ Хәрәкәттә- бәрәкәт”.
( парта янына сығып,күнекмәләр яһайҙар)
-Йәгеҙ,әҫәрҙең төп геройҙарына күсәйек. Кемдәр улар? Һанап китегеҙ әле.
Карточкалар менән эш:
Мин хәҙер һеҙгә карточкалар таратып бирәм.Унда бер геройҙың исеме яҙылған.
Һеҙ шул геройға ҡылыҡһырлама бирергә тейешһегеҙ.Кем күберәк һәм дөрөҫ итеп
яҙыр..( эштәрҙе тикшереү,баһалау)
Парлы эш:
Уҡыусылар, текст буйынса бер- береһенә һорауҙар бирәләр.
Йомғаҡлау:
-Шулай итеп, уҡыусылар, беҙ бөгөнгө текстан шәжәрәнең, ысынлап та, бик ҡәҙерле әйбер икәнен белдек. Уны ҡәҙерләп һаҡларға ғына түгел, ә түкмәй- сәсмәй киләсәк быуынға еткерергә лә кәрәк .Был эш һәр кемдең изге бурысы.
Өйгә эш биреү:
-Ә өйҙә һеҙгә ата- әсәләрегеҙ ярҙамында үҙегеҙҙең шәжәрәгеҙҙе төҙөп килергә кәрәк буласаҡ.
Ошоноң менән дәрес тамам.Һау булығыҙ! ( Көндәлектәргә билдәләр ҡуйыу)