Героі Вялікай Айчыннай: як Беларусь абараняла Радзіму — урок для 4 класа

Государственное учреждение образования

«Узденская районная гимназия»

Урок по предмету «Человек и мир»

в 4 классе

Учитель начальных классов

Кухаревич Ирина Владимировна

Узда 2020

Тэма: Беларусь у гады Вялікай Айчыннай вайны

Мэта: знаёмства вучняў з пачаткам Вялікай Айчыннай вайны і імёнамі людзей, якія гераічна абаранялі нашу Радзіму.

Задачы:

• забяспечыць засваенне вучнямі звестак пра шматлікія подзвігі, здзейсненыя беларусамі ў гады вайны;

• стварыць умовы для фарміравання ўменняў вылучаць галоўнае ў матэрыяле, ствараць выказванне па плане;

• закласці асновы для фарміравання пачуцця павагі да людзей, якія абаранялі Радзіму ў гады вайны.

Абсталяванне: падручнік, рабочы сшытак, фізічная карта РБ, малюнкі, карткі з заданнямі, прэзентацыя.

Ход урока

1. Арганізацыйны этап.

Добры дзень! Я ўсіх вітаю,

На ўрок я запрашаю.

Наш урок хай будзе плённым,

І цікавым, і натхнёным!

Поспехаў я вам жадаю,

Калі што – я паспрыяю!

• Жадаю вам працаваць на ўроку з добрым настроем. І спадзяюся, што вы будзеце (на дошцы – запіс):

У – уважлівыя

Р – разумныя

О – добразычлівыя

К – кемлівыя

1. Этап праверкі дамашняга задання.

• Тэст

1. Злучы падзеі з датамі

2.Растлумачце скарочаныя назвы

БССР - ______________________________________________

СССР - ______________________________________________

3.Якім чынам рабочыя фабрык і заводаў дапамагалі калгаснікам у 1920-1930-я гг?

а) Накіроўвалі рабочую сілу і тэхніку;

б) пастаўлялі прадукты харчавання і сыравіну.

4. Якія мовы ў 1920 – 1930 – я гг у БССР былі дзяржаўнымі?

а)руская;

б)польская;

в)літоўская;

г)яўрэйская;

д)беларуская.

Ключ:

3.Падрыхтоўка вучняў да работы на асноўным этапе.

На дошцы - малюнкі ваенных падзей (ваенных часоў гісторыі)

Настаўнік задае пытанне і перадае “мікрафон” вучню для адказа.

Настаўнік:

-Што агульнага на гэтых малюнках? (адлюстраваны ваенныя падзеі)

- Ад якіх ворагаў прыходзілася абараняцца нашым продкам у мінулыя часы? (ад крыжакоў)

-Хто такія крыжакі? (нямецкія рыцары, якія рабавалі гарады і вёскі, забіралі людзей у палон)

- Адкуль яны нападалі на беларускія землі?

-Хто ўзначаліў барацьбу з рыцарамі – крыжакамі? (князь Вітаўт: з малых гадоў вучыўся трымаць у руках зброю, сядзець на кані)

-Як называлася бітва, у якой крыжакі былі разбіты? Калі яна адбылася? (Грунвальдская бітва,1410г)

- Чаму беларусы, палякі,літоўцы, рускія і іншыя воіны перамаглі крыжакоў у Грунвальдскай бітве? (Мужнасць і гераізм удзельнікаў бітвы; ваенныя здольнасці Вітаўта; сумеснае выступленне славянскіх народаў супраць крыжакоў)

- Перамогу ў якой вайне святкуе беларускі народ 9 Мая?

(Вялікай Айчыннай вайне)

Пастаноўка задач урока.

Настаўнік:Сёння размова пойдзе аб тым, як савецкія людзі і, найперш за ўсё, жыхары нашай краіны змагаліся з ворагам, каб адстаяць сваю незалежнасць. Даведаемся пра мужнасць і гераізм беларусаў, якія аддалі сваё жыццё ў барацьбе з ворагам. Будзем слухаць, запамінаць, разважаць і рабіць вывады.

План

1. Пачатак вайны

2. Абаронцы Радзімы:

Эпіграф:

На свеце існуе слоў вельмі багата,

Але найжахлівей з іх – слова “вайна”(А.Вечар.)

Гучыць аўдыязапіс песні “Священая война” (муз.А.Аляксандрава,сл. В.Лебедева-Кумача).

-Які малюнак мог бы адпавядаць,на вашу думку, гэтай песні? (Многа-многа салдат ідзе па дарозе, многа-многа людзей запісваецца дабравольцамі на фронт…)

-Гэта была вельмі страшная вайна. Наш народ не рыхтаваўся да яе. Пачалася яна нечаканна: па-здрадніцку фашысцкая Германія напала на нашу краіну.

На дошцы запіс:

Германія СССР

Заваяваць увесь свет. Абараніць сваю тэрыторыю.

-Беларусы хацелі жыць у міры, але мірнае жыццё было парушана.

Расказ вучаніцы суправаджаецца паказам малюнкаў на слайдах, адзначыць на карце.

-Ранішнюю цішыню 22 чэрвеня 1941г. разарвалі залпы тысяч гармат. Вайна абарвала мірнае жыццё савецкіх людзей. Першы ўдар ворага прынялі на сябе пагранічнікі і воіны Брэсцкай крэпасці. На горад і на крэпасць абрушыўся агонь варожай артылерыі. З неба пасыпаліся бомбы. На захоп крэпасці Гітлер адводзіў усяго 3 гадзіны. Але план не здзейсніўся. Брэсцкі нешматлікі гарнізон (485 чалавек) змагаўся да апошняга. Гітлераўцы прымянілі сваё новае на той час узбраенне. Звышмагутныя гарматныя ўстаноўкі сістэмы “Тор”пасылалі адзін за адным у бок крэпасці снарады. Нават ворагі не маглі не дзівіцца мужнасці і гераізму абаронцаў крэпасці. У поўным акружэнні, без вады і прадуктаў, пры нястачы боепрыпасаў і медыкаментаў гарнізон змагаўся месяц, адбіваючы па 6-8 атак за дзень.

Работа з тэкстам падручніка. Запаўненне табліцы “Абаронцы Радзімы”

22 чэрвеня 1941г 1941-1945Брэсцкая крэпасць

Настаўнік: Экскурсія ў Брэсцкую крэпасць вельмі асаблівая,не падобная на іншыя: тут зямля, палітая крывёю яе абаронцаў, тут яны навечна засталіся, пакінуўшы пра сябе магутны дух памяці.

• Прачытайце з тэкста “Абаронцы Радзімы” 2 абзац с.105

• Хто такі Пеця Кацельнікаў? ( падлетак, які дапамагаў параненым, здабываў гранаты і патроны)

• Працуем над 3 абзацам тэксту.

• Чаму абаронцы, паміраючы, развітваюцца не з роднымі і блізкімі, а са сваёй Радзімай?(Абараняючы Радзіму, салдаты тым самым абараняюць ад ворага свой народ, сваіх родных і блізкіх.)

• Пры абароне Брэсцкай крэпасці камандавалі салдатамі і пагранічнікамі А.Кіжаватаў і П.Гаўрылаў. (фотаздымкі)

• Прачытайце на с. 106, што адбывалася ў баях пад Оршай?

Карта с.16-17 атласа.

• Які подзвіг здзейсніў у час вайны А.Гаравец?( Беларускі лётчык, Курская бітва, 9 вырожых самалётаў)

• Хто такі Дзед Талаш? (100 –гадовы партызан і сувязны)

Які геройскі ўчынак здзейсніў Марат Казей? (14 – гадовы юны партызан, апынуўшыся ў акружэнні падарваў сябе гранатай. Піянер – герой, Герой Савецкага Саюза.)Карта с.16-17 атласа.

- Героямі Савецкага Саюза сталі тысячы хлапчукоў і дзяўчынак. Многія –пасмяротна. Сярод іх і Марат Казей, Коля Гойчык, Зіна Партонава і інш.

- А вы,сённяшнія юныя беларусы, павінны вучыцца ў іх мужнасці і любові да сваёй Радзімы.

- Каго яшчэ патрэбна адзначыць як самаадданага партызанскага камандзіра?(Міная Шмырова)

-Які подзвіг здзейсніў К.Заслонаў? (Узначальваў падпольную групу,якая дзейнічала на станцыі Орша, разгарнулі “рэйкавую вайну”)

На працягу ўрока дошка запаўняецца матэрыялам падручніка.

Фізкультхвілінка(выкананне рухаў пад мелодыі ваенных гадоў).

7. Этап прымянення ведаў і спосабаў дзеянняў.

Выкананне заданняў у групах

1,2 – воблака герояў

3– крыжаванка

5 – заданніQR – код, ссылка

4–сінквейн “Што такое вайна?”

(Якая яна? Што робяць людзі? Як мы да яе адносімся? Вынік).

Вайна

Жорсткая, разбуральная.

Абараніць, наступаць, перамагчы.

Мы супраць вайны на зямлі.

Гора.

8.Кантрольна-ацэначны этап

• Сёння на ўроку вы працавалі вельмі старанна, актыўна, выконвалі розныя заданні, таму ваша праца і старанні будуць абавязкова ацэнены.

• На пачатку ўрока мы з вамі выконвалі тэставае заданне па тэме мінулага ўрока. Падлічыце, колькі балаў вы атрымалі.

• За працу на ўроку я дабаўлю 1 бал маім памочнікам, якія рыхтавалі паведамленні(можна дабавіць таксама па 1-2 балы іншым вучням, якія актыўна працавалі напряцягу ўсяго ўрока).

• Агучце, калі ласка, вашы адзнакі! Хто атрымаў 10 балаў? Падыміце руку. Хто атрымаў 9? І г.д.

VІІ. Вынік урока.

- Звярніце ўвагу на план нашага ўрока. Ці ўсе пытанні плана мы разгледзілі? Што для вас было незнаёмым?

-Малайцы! На ўроку вы сёння добра працавалі. Адзначце на лесвіцы поспеху свае дасягненні. (Дзеці прымацоўваюць чырвоныя зорачкі)

VІІІ. Рэфлексія.

- Прадоўжыце, калі ласка, фразы:

Вярнуўшыся дамоў, я раскажу…

Мне запомнілася…

Я сёння даведаўся…

Мне было цікава…

Ⅹ. Дамашняе заданне.

Падрыхтаваць паведамленні на тэму “Пачатак вайны” і “Абаронцы Радзімы”

Дадатак

Самааддана змагаліся з гітлераўцамі і франтавікі. Упершыню пад Оршай капітанІван Флёраў камандаваў батарэяй рэактыўных мінамётаў –“кацюш”. Пад Магілевам, на Буйніцкім полі, адбылося грандыёзнае танкавае сражэнне; адначасова ў ім удзельнічала больш за 100 танкаў.

УКурскай бітве лётчык Аляксандр Гарвец у адным з баёў збіў 9 варожых самалетаў, але загінуў і сам. Яму было прысвоена званне Героя Савецкага Саюза пасмяротна.

-Канстанцін Заслонаў (байцы звалі яго дзядзька Касця) узначальваў падпольную групу,якая дзейнічала на станцыі Орша. Пасля арганізацыі партызанскага атрада заслонаўцы разгарнулі так званую “рэйкавую вайну”. Заслонаў загінуў у час бою з фашыстамі. Яму было прысвоена зване Героя Савецкага Саюза пасмяротна.

На барацьбу з ворагам падняўся і стары, і малы. Напрыклад, партызанскім разведчыкам і сувязным стаў дзед Талаш,якому на той час было 100 гадоў.

Васіль Іванавіч Талаш(1844-1946гг.).

У 75-гадавым узросце ён арганізаваў і ўзначаліў партызанскі атрад колькасцю 300 чалавек, які змагаўся супраць польскіх войскаў у 1919-1920гг.

Дзеці ж збіралі зброю, цёплае адзенне для байцоў,хадзілі ў разведку,працавалі на заводах, выступалі з канцэртамі ў шпіталях перад параненымі. І таксама,як дарослыя, гінулі за Радзіму.

Крыжаванка

1. Пагранічнікі якой крэпасці прынялі першы ўдар ворага?

2. Мужна змагаліся салдаты маёра Пятра …..

3. Лётчык Аляксандр …..у адным з паветраных баёў збіў 9 варожых самалётаў.

4. Камандаваў батарэяй рэактыўных мінамётаў “кацюш” капітан Іван…….

5. У баях пад горадам ….. Флёраў камандаваў батарэяй “кацюш”

6. Атрадам, які разгарнуў “рэйкавую вайну” ка мандаваў Канстанцін……..

7. На палаючым самалёце ўрэзаўся ў гушчу калоны нямецкіх танкаў ……

8. Партызанскі разведчык, стогадовы Дзед ……

Ссылка з заданнямі да ўрока “Вялікая Айчынная вайна”

Заданне “Воблака герояў”

Адрес публикации: https://www.prodlenka.org/metodicheskie-razrabotki/447894-urok-v-4-klasse