Иртәнге вакыт эшчәнлеген оештыру «Табигатьтәге үзгәрешләр артыннан күзәтү»

Илалдинова Фарида Иршатовна

воспитатель МАДОУ «Детский

сад № 95 «Балкыш»

Иртәнге вакыт эшчәнлеген оештыру

«Табигатьтәге үзгәрешләр артыннан күзәтү» .

Максат: Яз билгеләрен ныгыту. Кояш артыннан күзәтү. Балаларны кояш үзенчәлекләре һәм аның кеше тормышында тоткан урыны белән таныштыру. Кояшың кешеләр һәм табигать белән бәйләнешен күрсәтү. Балаларда табигатьнең камиллегенә соклану хисе тәрбияләү.

Бурычлар:

1. Туган ягыбызда була торган язгы табигать күренешләренә соклану хисләре тәрбияләү.

2. Балаларның күзаллау, фикерләү, акыл сәләтен үстерү.

3. Максатчыл күзәтү аша балаларны язгы табигать күренеше белән таныштыру.

Урамга алып чыгу җиhазлары: компас, себерке, чүп капчыгы, туп, самовар рәсеме, хәрәкәтле уенга материал,

1. Ата-аналар белән эш. Балаларны каршы алу:

- Хәерле иртә! Хәлләрегез ничек? Кәефләр ничек? Кичләрегезне әйбәт үткәрдегезме?

- Бала үзен ничек хис итә?

- Кулыгызны куегыз, көнегез әйбәт үтсен.

- Бүген сездә тәрбияче мин булам. Әйдәгез, танышыйк! Мин - Фәридә Иршатовна.

- Үзең турында сөйлә! (Мин Амирхан. миңа 7 яшь. Мин Яр Чаллы шәһәрендә яшим. Балкыш балалар бакчасына йорим. )

- Ә син кем? Үзең турында сөйләп кит.

- Гаиләң турында сөйлә. (Безнең гаиләдә 4 кеше. Әни, әти, мин, апам. Минем исемем Зөләйха. Миңа 6 яшь. Апам - Сиринә, аңа 15 яшь. и т.д.)

2. Күзәтү.

Сүзлек өстендә эш: кояш сугу, янгын рәвешендәге шар, яз җитте, табигать уяна, кар эри, кошлар кайта.

- Балалар, хәзер елның кайсы вакыты? (Яз)

- Аны нинди билгеләрдән белдек? (Кар эреде, көн озынайды, кояш ныграк җылыта, кошлар кайта, чәчәкләр чыга башлый, агачлар яфрак яра.)

- Әйе, яз җиткәч, тәбигатьтә күп кенә үзгәрешләр була. Кояш ныграк җылыта. Кояш җылыткач, кар эри, чәчәкләр чыга башлый. Көннәр озыная.

- Көн озынайганын кайдан белдегез? (Иртән бакчага барганда якты)

- Язның беренче булып нинди ай килә? Ә икенче ае?

- Март - язның беренче ае. 21 март- көн белән төн тигезлеге көне. Кыш көннәрендә төн көннән озынрак булса, 21 мартта алар тигезләнәләр. Һәм бу көннән соң көн гел озыная бара.

3. Дидактик уен: "Җөмлә төзибез".

Максат: Билгеле бер сүз кертеп җөмләләр төзергә өйрәтү.

Яз сүзен кертеп җөмләләр төзегез.(Яз җитте. Кояш ныграк җылыта. Кошлар кайта. Яз көне табигать ямьләнә.)

Әйе, балалар, яз көне кешеләрнең дә кәефе күтәрелә. Алар күңелле, шат булалар. Сезнең күңелләрдә дә гел шатлык кына булсын.

- Дети, какие вы знаете приметы о весне?

Теплый апрель, мокрый май - значит, будет урожай.

Апрель с водой - май с травой.

Летит много паутин - лето будет жарким.

Когда береза перед ольхой лист распустит - лето будет сухое, но если ольха наперед березой - лето будет мокрое.

Из березы течет много сока - к поздней осени.

Кояш батканда, баткан урыны ачык булса, иртәгә аяз булыр.

Җил юшәлеше белән болыт агымы туры килмәсә – яңгыр булуы мөмкин.

- А теперь угадайте загадку:

Тает снежок, ожил лужок,

День прибывает, когда это бывает? (весной)

Табышмак әйтәм, җавабын тап:

Лампа түгел яктырта,

Боз түгел - җылыта. (кояш)

Иң иртә ул күренә,

Менеп китә үренә,

Сокланамын эшенә-

Нур сибә бар кешегә. (кояш)

Сораулар:

Кояш нигә кирәк?

Кызу кояшлы көнне урамда озак йөрергә ярыймы?

Кояш күренмәгән көннәрдә ул кайда була?

Төнлә кояш кая китә?

Кояш - бик зур янгын рәвешендәге шар. Ул җирдән 109 тапкыр зурырак. Безнең җир кояш белән чагыштырганда – борчак белән футбол тубын чагыштырган кебек. Ул җирдән бик ерак булганлыктан шулай кечкенә кебек күренә. Шуңа күрә аның нурлары да җирне яндырмый, ә җылыта гына. Ә Безнең Җиребез үзенең әле бер, әле икенче ягын куеп, кояш тирәсендә әйләнә. Аның кояшка караган ягында – көн, ә икенче ягында төн була. Кояш безнең планетабыздагы тормыш чыганагы. Кояш нурларының энергиясеннән башка җирдә тормыш булуы мөмкин түгел.

Солнце - это ближайшая к Земле звезда, но до нее все равно так далеко, что даже свет, движущийся со скоростью 300 тысяч километров в секунду, идет к нам от Солнца 8 минут. От Земли до Солнца - 150 миллионов километров.

Солнце - источник жизни на Земле. Все, что происходит на нашей планете, связано с Солнцем: это смена дня и ночи, наступление зимы или лета. Без Солнечной энергии жизни бы на земле вовсе не было: ни людей, ни растений, ни животных.

Солнце встает на востоке, а заходит на западе.

Стороны света можно определить разными способами. Наиболее известные из них определение по солнцу и по компасу.

В полдень Солнце находится в направлении юга. В это время нужно встать спиной к солнцу. В это же время предметы отбрасывают самую короткую тень, причет она ложится в направлении на север. Сзади тебя будет юг, впереди - север. Слева -Запад, справа - восток.

Ориентирование по компасу.

При пользовании компасом необходимо только держать его подальше от металлических предметов и электронных приборов, магнитные поля которых могут нарушить показания компаса. Установите компас горизонтально и снимите стрелку со стопора. Когда стрелка успокоится, она покажет направление «север-юг», причем конец стрелки будет указывать на север. Если встать лицом к северу, то слева будет запад, справа — восток. Чтобы не сбиться с дороги, надо время от времени проверять по компасу правильность своего движения.

Игра малой подвижности "Что происходит в природе?". Цель: упражнять детей в употреблении в речи глаголов, в согласовании слов в предложении.

Ход игры. Педагог, бросая мяч ребенку, задает вопрос, а ребенок, возвращая мяч, должен ответить на заданный вопрос. Игру желательно проводить по какой-либо теме. Пример: "Весна".

Педагог:

-Солнце что делает?

- Ручьи что делают?

- Снег что делает?

- Птицы что делают?

- Капель что делает?

- Солнце с какой стороны восходит? ( восток)

- Солнце с какой стороны заходит? (запад)

- Какое время года наступает после весны?

- Назови весенние месяцы

- Травка что делает? (всходит, зеленеет)

Дети:

-Светит, греет.

-Бегут, журчат.

-Темнеет, тает.

-Прилетают, поют.

-Звенит.

Балалар, әйдәгез кояш турында уен уйнап алыйк.

Физминутка:

Кояш, кояш

Җылы кояш (кулларын уалар)

Нурлары кайнар, кайнар

Маңгаемны сыпыра

Битләремне сыпыра

Иягемне сыпыра

Кулларымны сыпыра

Башларымнан сыпыра

Ярата, ярата.!

Хәрәкәтле уен “Кояш һәм яңгыр”

Максат. Балаларның сигнал буенча хәрәкәт башлый белүләрен үстерү, төрле юнәлештә йөгерү күнекмәләре булдыру.

Балалар уйнап йөриләр, шигырь юлларын кабатлыйлар:

Көнгә чыксак каршы ала

Сибеп җылы нурларын.

Кояш һаман безнең белән,

Без – кояшның дуслары!

“Яңгыр” – дигәч йөгерешеп “өй”гә кайталар.

Бергәләп басыйк әле.

Түгәрәк ясыйк эле.

Уен «Самовар»

Максат:Балаларны татар халык уеннары белән таныштыруны дәвам итү; аларга карата кызыксыну hәм уйныйсы килү теләген тәрбияләү.

Тамчы там, там, там,
Тамуыңны яратам.

Самовардан тәмле итеп,

Чәй эчергә яратам.

Хезмәт:Сукмакларны чистарту.

Балалар, эйдәгез сукмакларны чистартыйк! Чүпләрне себереп, җыештырып алыйк!

Максат: чисталыкка омтылу, булышырга өйрәтү.

Зарядкага әзерләнү.

Индивидуаль эш.

Максат:Ике бала белән атна көннәренең исемнәрен кабатлау.

Адрес публикации: https://www.prodlenka.org/metodicheskie-razrabotki/48767-irtnge-vakyt-jeshchnlegen-oeshtyru-tabigatt