Мир животных

Сабақ тақырыбы: Біржасушалы жәндіктердің тіршілігі..

Сабақ мақсаты:

Білімділік: Жануарлар туралы алған білімдерін жинақтау. Білгендерін қайталау, тереңдету, дүниетанымдарын кеңейту. Біржасушалылардың табиғатта таралған түрлерінің құрылысындағы және тіршілігіндегі ортақ белгілерін, бір-бірінен негізгі ерекшеліктері туралы түсінік қалыптастыру.

Дамытушылық:

Оқушылырдың байқампаздығын, іскерлігін, ізденісін, шығармашылық қабілетін дамыту. Электронды оқыту дағдыларын қалыптастыра отырып, оқушы іс-әрекеті арқылы қызығушылығын арттыру. Ақпараттық технологияны меңгеру дағдыларын дамыту.

Тәрбиелік:

Табиғатты сүйе білуге тәрбиелеу, жануарларды қорғауға, аялауға, тәрбиелеу.

Сабақтың көрнекілігі: Интерактивті тақта, электрондық оқулық.

Сабақ типі: Аралас сабақ

Сабақ өткізу әдісі: түсіндіру, сұрақ-жауап, тест, топтық жұмыс.

Пәнаралық байланыс: география, орыс тілі, информатика, бейнелеу.

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі.

А. Амандасу

Ә. Түгендеу

Оқушылардың сабаққа қызығушылығын, белсенділігін арттыру үшін, сабақта берілген тапсырмаларға жауап беру кезінде алма, гүл, жапырақ бейнеленген белгілерді көрсету арқылы жүргізіледі.

Алма → жеміс → тапсырмаға толық жауап беру кезінде көрсетіледі.

Гүл → көбею мүшесі → тапсырмаға толық емес жауап беру кезінде көрсетіледі.

Жапырақ → өсімді мүше → тапсырмаға дайын емес кезінде көрсетіледі.

II. Үй тапсырмасы.

Оқушылардан үй тапсырмасына қандай тапсырмалар берілгендігі сұралады.

І. Кесте толтыру.

Жанурлар тіршілігі

II. Берілген жұмбақтардың шешімін тауып, орыс тіліне аударма жасап,тіршілік орталарын атау керек. Жұмбақтың шешімі интерактивті тақтадан суреттер арқылы көрсетіледі.

1. Ұзын-ұзын ұзардай,

Ұзыннан аққан сулардай.

Ағаш атқа мінгесіп,

Ұзартып қойған мұнардай.

(Өрмекші)

2. Ұшқанда өлең айтады,

Қонғанда жер қазады.

Мұны да ойлап көріңіз,

Шешуін кім табады.

(Қоңыз)

3. Басы тарақ, арты орақ.

(Қораз)

4. Бір құс бар, үлпілдеген жүні жұмсақ,

Тұяғы бейне болат алмас пышақ.

Тұмсығы имек, көрмейді күндіз көзі,

Шарықтап көкті кезіп, түнде ұшады.

(Үкі)

5. Орманнан шығар,

Сырты шұбар.

Ала түрлі,

Кілтең сырлы.

(Жылан)

6. Асты тас,

Үсті тас.

Ортасында шандыр бас.

(Тасбақа)

7. Тарпаң, тарпаң тарбиған,

Түрі жаман жарбиған.

(Бақа)

8. Өзі шұбар.

Тамағына таққаны,

Екі тұмар.

(Шортан)

9. Аузы бейне шалғы орақ,

Шөп емес, бірақ мал орады.

(Қасқыр)

10. Жол үстінде қу қазық,

Мергеншіге жол азық.

(Қоян)

Интерактивті тақтадан ағаш, жануарлар мен жәндіктер, сол секілді табиғат көрінісі көрсетіледі.

Ағаш пен жануарлардың арасында қандай байланыс бар? Мысал келтір.

ІІІ. Жаңа сабақ:

І кезең: Жаңа сабақты тірексызбалар арқылы түсіндіру.

Жануарлар дүниесі.

Біржасушалы Көпжасушалы

Микроскоп арқылы

ғана көрінеді

Қарапайымдар

А сқортыу, тынысалу,

заталмасу, қозғалу, көбею,

сыртқы әсерлерге жауап береді.

Ж аңбырдан пайда болатын XVII ғ. дейін белгісіз болған

іркінді су, шалшық, көл теңіз

мұхитқа дейінгі су 1665ж. Антони Ван Левенгук

қоймаларында кездеседі. (1632-1723) аталық жыныс

жасушасын зерттегеннен кейін

қарапайым жәндіктер түрлері

Топырақта ашыла бастады.

Жануарлар мен адамның ішкі

мүшелерінде қанда, ішекте,

бауырда паразиттік тіршілік

етеді.

Қарапайымдардың 70 мыңға

жуық түрі бар

Біржасушалы жәндіктер

Эвглена Вольвокс Амеба Арцелла Кірпікшелі

Кебісше

Эвглена құрылысы

Талшық Көзше Ядро Хлоропластар

Жиырылғыш

вакуоль Қоректі заттар

Қоры

Дене пішіні

өзгермейді

Кірпікшелі кебісше

Пішіні кебіске ұқсайды. Дене тұрқы 0,2 мм.

Алдыңғы жағы доғал, артқы жағы сүйір.

Дене пішіні тұрақты. 2000-2500 ұсақ,

қысқа кірпікшелер болады.

Құрылысы

Цитоплазма Үлкен ядро, кіші ядро

Жиырылғыш вакуолі Асқорыту вокуолі

Қылаулатқыш

Амеба

Дене тұрқы 0,5 мм Дене пішіні тұрақсыз,

Амеба денесін плазмолемма деп өзгеріп тұрады.

аталатын өте жұқа, серпімді

жарғақша қабық қаптайды.

Жалғанаяқтар Ядро

Жиырылғыш

вакуоль Цитоплазма

Вольвокс

Тұщы суқоймаларда Жеке емес шоғыр болып,

кездеседі тіршілік етуге бейімделген

бір түрінің шоғырында

500-1000 жасушаға дейін

болады.

Ең тығыз қабаты тығыз тері

қабатына айналып, шоғырдың

ыдырамай берік болуын

қамтамасыз етеді.

Вольвокс құрылысы

Хлоропластты

Ішкі орталық бөлігі қарапайым Шоғыр пішіні шар

тығыз емес, қоймалжың сұйық. жәндік тәрізді

Жасыл эвгленаға

ұқсас ерекшелігі екі

талшығы болады.

Арцелла

Денесінде бақалшағы бар. Жалғанаяқтары өсімдік Біресе түзіліп, біресе

Дене пішіні амеба тәрізді тамырына ұқсас болғандықтан жоғалып тұратын өсінді

өзгеріп отырады. Амеба мен арцелла жалғанаяқтары бар.

тамыраяқтылар

тобына жатады

ІІ.кезең. Электрондық оқулық арқылы біржасушалылардың құрылысын, қозғалысын көрсету..

.

ІII кезең. Тест тапсырмасы «Қарапайымдар»

Тест.

1. Қазіргі кезде қарапайымдардың қанша түрі бар?

а) 50000 б) 40000 в) 70000 г) 20000

2. Жарықта түсі жасыл болатын жәндікті ата.

а) амеба б) эвглена в) вольвокс г) арцелла

3 Шоғыр болып, тіршілік етуге бейімделген ағзаны ата.

а) вольвокс б) арцелла в) амеба г) эвглена

4. Дене тұрқы 0,5 мм қарапайымды ата.

а) эвглена б) амеба в) кебісше г) вольвокс

5. Тамыраяқтылар тобына жататын ағзаны ата.

а) эвглена б) арцелла в) вольвокс г) кебісше

6. Дене пішіні тұрақты, дене тұрқы 0,2 мм алдыңғы жағы доғал, артқы жағы сүйір ағзаны ата.

а) эвглена б) арцелла в) кебісше г) амеба

7. Амебаның қозғалу мүшесін ата.

а) кірпікше б) талшық в) жалғанаяқ г) вакуоль

8. Эвгленаның қозғалу мүшесін ата.

а) вакуоль б) кірпікше в) талшық г) жалғанаяқ

9. Тұрақсыз құрылымдар қарапайымдардың қай бөлігінде болады?

а) ядро б) цитоплазма в) вакуоль г) жасуша – мембрана

10. Тітіркенгіштік:

а) қозғалу б) әр түрлі әсерге жауап беру в) қоректену

г) плазмолемма

IVкезең Бағалау

V кезең. Үйге тапсырма: §32 Оқу, Мына берілген сөздерді қолдана отырып, эссе жазу.

Табиғат, қарапайымдар, су, ауа, күн, микроскоп, ғалымдар, қорғау, зерттеу.

Адрес публикации: https://www.prodlenka.org/metodicheskie-razrabotki/50881-mir-zhivotnyh