Урок по родному (черкесскому) языку «Звук и буква к1у» в 1 классе

Урокым и темэр : Макъ к1у , хьэрф К1у,к1у- хэр.

1 класс

Урокым и мурадхэр:

-Къэпщытэжын дызэджа макъхэр, ахэр къызэрагъэлъагъуэ хьэрфхэр;

-Ахэр хэту псалъэ, псалъэуха зэхэлъхьэн;

-Ди бзэм зегъэужьын;

-Гъатхэм теухуауэ тщ1эхэм хэгъэхъуэн;

-Макъыщ1эм щыгъуазэ щ1ын, ар къызэрагъэлъагъуэ хьэрфхэр егъэц1ыхун;

-А хьэрфхэр хэту пычыгъуэ, псалъэ, псалъэухахэм къеджэфу егъэсэн.

-Хьэрф К1у,к1у тетрадым ятхыфу егъэсэн.

Урокым и къек1уэк1ык1эр:

1.Орг.момент.

2.Урок блэк1ар къэпщытэжын.

1.- Иджы ,ц1ык1ухэ,дигу къэдывгъэгъэк1ыжт сытк1э зэщхьэщык1ырэ макъымрэ хьэрфымрэ?

- (Макъыр догъэ1у, зэхыдох; хьэрфхэр дотх, долъагъу).

-Макъхэр гуп дапщэу гуэша?

-(Макъхэр гупит1у гуэшащ: макъзешэрэ, макъ дэгуашэрэ).

-Макъзешэк1э зэджэр хэт къыджи1эн?

-(Шэщ1ауэ къапсэлъ, уэрэдым хуэдэу жып1э хъумэ, къыщытпсэлък1э жьыр хуиту къыджьэдэк1мэ, апхуэдэ макъыр- макъзешэщ а,э,и.)

- Макъ дэк1уашэк1э зэджэр хэт дигу къигъэк1ыжын?

-(Шэщ1ауэ къэтпсэлъ, уэрэду жып1э мыхъумэ, жьыр хуиту къыджьэдэмык1ымэ, 1эуэлъауэ щ1этмэ, абы макъ дэк1уашэк1э йоджэ,-б,в,ж.

- Иджы ц1ык1ухэ мис мы псалъэ доскам ит псалъэхэм деджэурэ макъзешэ дапщэ хэтми къэтщ1эн хуейш.Жэм, джэд, малъэ, дуней, дадэ.

- Сыт хуэдэ макъ (хьэрф) урок к1уам зэдгъэц1ыхуар?(К1,к1.)

- Сыт хуэдэ а макъыр?(Макъ дэк1уашэ дэгу,гуэгъу зимы1э).

- Дауэ къатщ1эрэ зэрымакъ дэк1уашэр?

Тхылъым еджак1уищ-пл1ы къегъэджэн, еджак1уит1ым рассказым къи1уатэр зэпыудауэ къагъэ1уэтэжын.

(К1эпхъыр дэнэ щыпсэур? Абы и дуней тетык1эм тепсэлъыхьын.Сыт к1эпхъым ишхыр?

3.Физминуткэ.

Мыщэ ц1ык1ур к1уащ,к1уащ.

Мы1эрысэ къигъуэтащ,

Ет1ысэхри ар ишхащ,

Ар щиухым ежьэжащ.

4.Темэщ1эр джын. Макъыщ1эм щыгъэгъуэзэн.

Къуажыхь: Махуэк1э мэжей,жэщк1э мэщак1уэ,дзыгъуэхэм я псэхэх.(К1урк1унау).Урысыбзэк1э сыч .жьынду лъэпкъ.

-Сыт хуэдэ макъ зэхэфхыр псалъэпэмдеж? (Макъ к1у)

Тхылъым девгъэплъи сурэтымрэ абы и лъабжьэм щ1эт схемэмрэ .

Дыкъоджэ---К1УРК1УНАУ.къэфпсэлъыт иджыри зэ----

Догъэ1у---к1у.

Жьыр дауэ къыджьэдэк1рэ,сыт хуэдэ макъ ар?(макъ дэк1уашэ дэгу, гуэгъу зимы1э)

Пычыгъуэхэм дыкъоджэ к1уа, к1уэ,

Иджы, ц1ык1ухэ, макъыщ1эхэр зыхэт псалъэхэм дыкъеджэн.

Еджак1уэ бзак1уэ къек1у

К1унэ дак1уэ джэгуак1уэ

Щак1уэ гуак1уэ ек1у

Къэфак1уэ емык1у тхьэк1умэ

Словарнэ лэжьыгъэ егъэк1уэк1ын.

Джэгуак1уэ-гупыр зыгъэджэгу, зэхэзышэ.

Ек1у-емык1у----------езэгъ-емызэгъ

5.Бзэм зегъэужьын.

Иджы ц1ык1ухэ, ди бзэм зедгъэужьын папщ1э, жьэры1уатэу дылэжьэнщ.

Тхылъым ит рассказымк1э долажьэ.

-Дэнэ ц1ык1ухэр здашэр?

-Дэнэк1э ахэм къыздак1ухьыр?

-Сытхэм як1элъыплърэ сабийхэр?

-Фэри ,ц1ык1ухэ,зыплъыхьак1уэ фашэрэ?

6.Тхылъым ит тхыгъэм къэджэн.(Рассказым къоджэхэр)

7.Тетрадым гъэтхэн.

Макъыщ1э къэзыгъэлъагъуэ хьэрфыр ,пычыгъуэхэр тетрадым егъэтхын.

К1у,к1у

К1уэ к1уа

Дэ мэзым док1уэ.(Псалъэухари дотх.Псалъэ дапщу зэхэлъ псалъэухар)

Дэ дытхащ,дытхащ,дытхащ,

Ди 1э ц1ык1ухэр езэшащ,

т1эк1унит1э зыдгъэпсэхумэ-

аргуэру щ1эддзэжынщ.

8.Яджа темэщ1эр къызэщ1экъуэжын.

-Хэт къыджи1эжын, сыт мы урокым щ1эуэ къэтщ1ар,сыт хуэдэ макъ,хьэрф нэ1уасэ зыхуэтщ1а?

-мы урокым щ1эуэ къэтщ1ащ макъыщ1э «к1у»-р зэрагъэ1ур,ар къызэрагъэлъагъуэ хьэрфхэр,а хьэрфыр зыхэт псалъэхэм дыкъеджэфу зедгъэсащ.

Адрес публикации: https://www.prodlenka.org/metodicheskie-razrabotki/217269-urok-po-rodnomu-cherkesskomu-jazyku-zvuk-i-bu