Тукайлы яз

Максат: Габдулла Тукай иҗаты һәм тормышы белән танышуны дәвам итү; язгы табигатьне тасвирларга өйрәтү; татар җөмләсендә сүз тәртибен гамәли үзләштерү; укучыларның телдән сөләм һәм сәнгать уку күнекмәләрен активлаштыру, рольләргә бүлеп уку осталыгын үстерү.

Укучыларның Г.Тукай иҗатын, татар телен өйрәнүгә омтылышын ныгыту. Бер береңә һәм зурларга карата ихтибарлы булырга кирәклеген аңлату.

Җиһазлау: Габдулла Тукай портреты, Татарстан картасы, кроссворд, язгы тамчылар, шәхси эш өчен карточкалар, иллюстрацияләр.

Дәрес барышы:

(Дәрескә яз керә.)

Исәнмесез. Хәерле көн. Хәлләрегез ничек? (Бик яхшы) Кәефләрегез ничек? ( Рәхмәт. Бик яхшы.)

Мин сезгә табышмаклар әйтәм, әсез җавапларын табып кроссвордка язып барырсыз.

- Һәрвакыт авыз эчендә, ә йотып булмый. (Тел.)

-Типкән саен уйный,сикерә

Җирдә бер дә тик ятмый.

Һаваларда очып йөри,

Суга төшсә дә батмый.( Туп.)

-Җәен соры, кышын ак.

Аңа шулай яхшырак. (Куян.)

-Ак киемен кигән,

Яшел чугын элгән.(Каен.)

-Вак кынадыр үзләре,

Ялтырыйдыр күзләре,(Йолдыз.)

Икенче баганада нинди сүз килеп чыкты ?

Тукай сүзе килеп чыкты.

Тукай ул кем ? Сез аның исемен беләсезме ?

Ул шагыйрь .Аның исеме Габулла .

(Тактага эленгән Г. Тукай портретын күрсәтү. Туган Һәм үлгән елларын уку.)

Балалар, Г.Тукай елның кайсы вакытында туган ?

Ул елның яз вакытында 26 апрельдә туган. Аның туган авылы Кушлавыч.

Г. Тукайның туган авылын картадан күрсәтү; карта белән эш: Казан, Түбән Кама шәһәрләрен табу.

-Г.Тукай яз вакытын бик яраткан һәм “Бу кайсы вакыт?” дигән шигырен язган.

Дамир шигырьсөйли: “Бу кайсы вакыт?”- Бу яз вакыты.

-Балалар, карагыз әле, мин үзем белән язгы тамчылар алып килдем.

Тактага эленгән беренче тамчыны алу һәм анда язылга биремне уку.

Елның яз фасылы турында сөйләгез.

(2-3 укучы пиктограммалар ярдәмендә яз турында сөйлиләр)

Хәзер бергәләп күчмә кошларның ничек очып кайтуларын күрсәтик.

Ф. М. Канат кагып ерактан кошлар кайта көньятан,

Тамчы тама тып- та тып,

Булмый аны туктатып.

Сикергеч һәм туп алдык,

Урамда уйнап алдык.(2 мәртәбә .)

Икенче тамчыны уку. Тактада язылган сүзләрне укыгыз,тәрҗемә итегез җөмләләр төзегез.(Яз. Җитте. Җылы. Бөек. Габдулла Тукай. Шагыйрь.)

Җылы яз җитте. Габдулла Тукай бөек шагыйрь. (Бу җөмләләрне дәфтәргә язу.)

Өченче тамчыны уку. Сез Г. Тукайның шигырьләрен беләсезме?- Әйе, беләбез.

Хәзер тикшереп карыйм . (Һәр балага карточка бирелә, анда рус һәм татар телендә шигырь исемнәре язылган .Дөрес тәрҗемәне табу .)

“Кызыклы шәкерт” шигырен рольләргә бүлеп сөйләү .

Дүртенче тамчыны уку. “Су анасы”, “Шүрәле”, “Кәҗә белән сарык” әкиятләрен кем язган,төп геройларын әйтегез. Укучыларның жавапларын тыңлау.

Г.Тукай үзенең әкиятләрендә,шигырьләрендә нәрсә әйтергә теләгән? (яхшы укырга, кыю булырга, зурларны хөрмәтләргә, алдашмаска, урлашмаска)

Яз укучылар белән диалог төзи .

Урамда елның кайсы фасылы ?

Урамда яз фасылы .

Язын көннәр нинди ?

Язын көннәр җылы , матур .

26 нчы апрельдә кем туган ?

Г. Тукай .

Г.Тукайның тауган авылы ?

Тукайның туган авылы Кушлавыч .

Балалар, сез минем биремнәрегезне үтәдегез. Зур рәхмәт.

Йщигаклау.

Укучыларга билгеләр кую.

Өй эше:1 төр. яз фасылы турында 3-4 җөмлә.

2.төр.теләк буенча шигырь ятларга.

2-нче сыйныф өчен дәрес-комплекс

“Су анасы”, “Шүрәле”, “Кәҗә белән сарык”

әкиятләрен кем язган,төп геройларын әйтегез.

Сез Г.Тукайның шигырьләрен беләсезме?

Елның яз фасылы турында сөйләгез.

Тактада язылган сүзләрне укыгыз, тәрҗемә

итегез җөмләләр төзегез.

ЯЗ

ҖИТТЕ

ҖЫЛЫ

БӨЕК

ГАБДУЛЛА ТУКАЙ

ШАГЫЙРЬ

Адрес публикации: https://www.prodlenka.org/metodicheskie-razrabotki/33517-tukajly-jaz