Семейство бобовые

Кузаклылар семьялыгы.

Төзеде: Мирхайдарова Фәрсия Фәрисовна

I категорияле биология укытучысы

Үрәзмәт УГББМ

Мөслим районы, ТР.16.04.2014 ел

Тема: Кузаклылар семьялыгы.

Максат:Укучыларга кузаклылар семьялыгына керүче үсемлекләргә характеристика бирү, әлеге семьялык үсемлекләренең практик әһәмиятен, яшелчә һәм азык культурасы буларак кузаклылар белән танышу; үсемлекләргә сакчыл караш тәрбияләү.

Җиһаз:гербарийлар, открыткалар,бирем-карточкалар,компьютер.

Дәреснең барышы:

Актуальләштерү:

1. Оештыру өлеше.

2. Өй эшләрен тикшерү.

1. Гөлҗимешнең чәчәк төзелеше нинди?

2. Гөлҗимешнең җимешләре нинди була?

3. Нинди билгеләренә карап гөлҗимешне роза чәчәклеләр семьялыгына кертәләр?

4. Тест.

Яңа тема аңлату:

Кузаклылар семьялыгы- иң зур семьялыкларның берсе.Бу семьялыкта 18 меңнән артык төр исәпләнә. Кузаклылар арасында берьеллык һәм күпьеллык үсемлекләр, куак һәм агачлар бар.

Кузаклылар семьялыгына кергән үсемлекләрнең чәчәк төзелеше белән танышыйк. Аның чәчәгенә игътибар белән карагыз әле, ул нәрсәгә охшаган?

Укучы: күбәләккә. Дөрес, кузаклыларны күбәләк чәчәклеләр дип тә йөртәләр.

Чәчәк төзелеше:

Кузаклыларның җимеше –кузак.

Кузакча кузактан нәнсәсе белән аерыла?

Укучы: кузакча. Кузак кебек үк, ике капкачлы, ләкин кузакча орлыклары, кузактагы шикелле, капкачларга түгел, ә кузакча эчендәге бүлге буйлап урнаша.

Кузак-коры җимеш.

Кузаклы нинди үсемлекләрне беләсез?

Укучы: борчак, фасоль, соя, акация.

Кузаклыларга шулай ук ногыт бочагы, урман кәрешкәсе, клевер керә.

Систематика белән танышу.

1.Цезальпиния.

2. Мотыльковые. 3.Мимозовые.

Кузаклыларның тамыр төзелеше.

Кузаклы үсемлекләрнең тамырларында төерчекләр барлыкка килә.аның сәбәбе шунда: тамыр төкчәләре аша тамыр күзәнәкләренә туфрактан бактерияләр үтеп керә. Алар һавадан алынган азотны үзләштерәләр. Бактерияләр тамыр күзәнәкләренең бүләнүенә һәм зураюына китерә, нәтиңәдә төерчекләр ясала. Ике организмның үзара ярдәм итешеп бергә яшәвен – симбиоз дип йөртәләр.

Кузаклы үсемлекләрнең барлык органнары азотлы матдәләргә, аерым алганда, аксымнарга бай.

Кытай халкы:”Әгәр соя утыртсаң, сөтле дә, итле дә булырсың “-ди. Сез бу җөмләне ничек аңлыйсыз?

У кучыларның җаваплары.

Яфракларының төзелешен чагыштырабыз.

Төрле кузаклыларның яфраклары һәм чәчәк төркемнәре төрлечә. Мәсәлән , тукранбашның яфраклары өчәрле; соя, фасоль, борчак, акация, виканың каурыйсыман; люпинның- бармаксыман.

Кузаклыларның чәчәк төркемнәрен карыйбыз:

Кузаклыларның чәчәк төркемнәре күбесенчә чук һәм башча рәвешендә була.

Белемнәрне ныгыту:

Әвернә чәчәклеләр һәм кузаклылар семьялыкларындагы үсемлекләренең чәчәкләре бер-берсеннән нәрсә белән аерылалар?

Түбәндәге җимешләр кайсы семьялыкларга керәләр?

Өй эше.

Дәресне йомгаклау, билгеләр кую.

2010

Адрес публикации: https://www.prodlenka.org/metodicheskie-razrabotki/45245-semejstvo-bobovye