Буряад үнэн-хэблэлдэ

Ехэ нагаса эжыдээ зорюулнаб

Буряад зоной бэе бэеэ хүндэлхэ гол ёhонь хадаа аха захын ёhо мүн гэжэ мэдэнэбди. Ахамад үеынхинь урданай олон үеын үбгэ эсэгэнэрэйнгээ, малшан арадайнгаа ёhо заншал шудалжа, ехэ юумэ мэдэдэг, зүбшэдэг байhан тула аха захатание шүтэн хүндэлхэ ёhо гараhан гээшэ.

Манай абын нагаса эжынь болохо Дабаева Сэсэгмаа Батоевна ехэ нагаса эжы бидэнтэй хамта Улаан -Үдэдэ hуужа байна. Агын тойрогой Ага–хангил тоонтотой эжымнай хэды үндэр наhатай болобошье ухаан hонор, сарюун хүнгэн зандаа, маанадтаа yнгэрhэн сагай yйлэ ябадалнуудые хоорэжэл байдаг. Аргагyй баян буряад хэлэтэй, мэдэхэгyй yгэнyyдые hуража, лаблажа абадагбди. Эжыгээ бидэ ехэ хyндэлжэ, yгыень дуулаад байдагбди. Манай эжы тон лэ дайнай yеын хyyгэд болоно. Даараха – хyрэхые, гэдэhээ yлдэхые, хyндэ хyшэр ажал хэхэ гээшые бултынь туйлажа гараал даа. Эсэгын дайнай тылэй (ара талын) ветеран хyн. Нагаса эжы hyдэнтэ нютагайнгаа почтын начальнигаар олон жэлэй туршада магтаалтай hайн хyдэлжэ, наhанайнгаа амаралтада гараhан. Энэ жэл 90 наhа хyрэhэн эжыгээ yри хyyгэдэйнь зyгhоо амаршалаад, ута наhа наhалжа, энхэ элyyр ябахыень хyсэнэб!

Наhажаал зондоо зоолэхэноор хандажа, туhалжа ябаял гэжэ уряалха байнаб.

Бадараев Очир, 8-дахи «Б» классай hурагша

Уласхоорондын ундэр наhатайшуулай hайндэртэ зорюулан, нэгэ hайн hанаатай эхэнэр- Тогтоева Валентина Чулуевна тухай хоорэхэ дуран хурэнэ. Валя нагаса абгайхан гэжэ нэрлэдэгби. Валя нагаса абгаймни ехэ хундэмуушэ, ороhон, гараhан хунуудые хооллуулжа байдаг зантай. Бага наhанhаа худэлмэриhоо хашардаггуй. Муноо hарада Валя абгайхан 70 наhаяа угтаха юм, тиимэhээ би hайндэроор амалшалнаб. Энэл хунгэн, солбон зандаа ябыт даа.

Бидэ, залуушуул, наhатайшуулаа хундэлжэ ябаял даа. Он жэлнуудэй унгэрхэдэ, бидэшье энэ наhанда хурэжэ ябаха ха юмбибди. Энээн тухай ходо hанажа ябаял даа.

Данзанова Туяна, 7 –дохи «б» класс

Галданов Эрдэм, 7 «б»

Наhатай зоной hайндэр

Жэлэй нэгэ дахин үндэр наһатай зоной һайндэр тэмдэглэгдэдэг. Эдээхэн наһатай зондо ехэшье юумэн хэрэггүй. Олониитын зүгһөө анхаралаа хандуулжа гарай бэлэгээр, аяга сайгаар, зүжэг наадаар баясуулхадань наһатайшуул ямар баяртай, урматай байдаг гээшэб. Гэр бүлэ бүхэндэ наһатай хүгшэн аба эжынэр бии гээшэ. Тэдэнээ гар дээрэ үргэжэ, бөөмэлжэгурбан зөөлэниие үзүүлжэ манай уялга болоно. Һайндэрэй ушарта үшөөшье ехээр анхаралаа хандуулжа, ямар хэрэгтэй, үнтэй сэнтэйень мэдүүлхэ хэрэгтэй. Хүн бүхэн үндэр наһанай дабаанда ерэдэг. Тиимэһээ үхибүүдээ бага наһанһаань хойшо зүбөөр хүмүүжүүлхэ ёһотой. Наһатай болоходонь үри хүүгэдынь һайнаар хаража, жаргалтай наһа наһалхыень оролдохо хэрэгтэй.

Наһатай зоной һайндэртэ бидэ гэр бүлөөрөө үндэр наһатай түрэлхидөө амаршалхаяа ошохобди. Багаханшье анхаралаа хандуулхадамнай ямар баяртай, урматай байха гээшэб!

Галсанова Александра, 7 «б»

«Бусалһанһаа ама хүрэ

Бууралһаа үгэ шагна» -

Буряад арадай сэсэн үгэ

Бишыхан байхаһаамнай эхилээд

Бидэндэ һургаал заадаг,

Хайрлан эрхэлүүлэн ябадаг,

Хүгшэн эжы, хүгшэн аба

Нагаса аба,нагаса эжы

Наһатай зоной үдэрөөр

Нэрлэн таанадаа амаршалнаб.

Хараад таанадаа баясадагби

Наһатайшье гэжэ хэлэхээр бэшэлта

Налгай зохид зангыетнай,

Нарандал дулаахан сэдьхэлыетнай

Һанаата болодог зүрхыетнай

Ажалша бэрхэ гарнуудыетнай

Ажаглан , жэшээ болгон,

Аба эжыдээ туһатай,

Арад зондоо хүндэтэй,

Ажаһууха һалбархамнай болтогой.

Лиджиев Заян, 7 «б» класс

Минии нагаса эжы Жамбалма Дондоковна Жамбуева, буряад хэлэнэй багша.

Нагаса эжымни дүшөөд жэл соо манай лицей-интернадта багшалаа. Мүнөө хаанашье ябахада, нагаса эжымни һурагшад уулзадаг. Элдэб янзын мэргэжэлтэй олон һурагшадтай юм. Эжымни һайнаар хүдэлһэнэйнгөө түлөө Буряад Уласай габьяата багша болоһон. Хүдэлжэ байхадаа, мүнөөшье амаралтадаа һургуулида үзэхэ номуудые бэшэнэ. Эжымни сэсэн, бэрхэ, ажалша юм.

Эжыдээ бидэ дуратайбди, хүндэлдэгбди, туһалхые оролдодогбди. Мүнөө багшын һайндэрөөр амаршалнабди.

Адрес публикации: https://www.prodlenka.org/metodicheskie-razrabotki/483606-burjaad-njen-hjebljeldje