Сценарий к празднику «15 мая- день осетинского языка и литературы»

Зал у бæрæгбон арæзт. Сценæйыл, æмбæрзæны разæй чиныг – «Нарты кадджытæ». Сабыргай райхъуысынц музыкæйы зæлтæ, Тынгæй тынгдæр кæнынц, чиныг байгом вæййы. Йæ фæйнæ сыфыл хицæнæй бадынц Нарты Сырдон æмæ Сатана æдзæмæй. Музыкæмæ уыдон дæр

æрыгас вæййынц.

Сырдон: - Царциатæ æмæ диссæгтæ, Сатана!..

Сатана: - Уагæры цы рцыд? Цы дæ бафтыдта дисы?

Сырдон: - Куыд цы, Сатана?! Ау, нæ йæ уыныс, нæ хатыс? Æнахуыр дуг

ралæууыд!... Ныр кæд уыд уæдæй чингуыты тæрхæгыл æнæхъуаджы

цы «Нарты кадджытæ» лæууыдысты, уыдон абон къухæй-къухмæ

исынц, агурынц, кæсынц, ахуыр кæнынц… Суанг ма цæ ногæй дæр

рауагътой…

Сатана: - Æцæг, æцæг… Цымæ цы нысан кæны уый?...

Сырдон:- Уыцы лхынцъ, Сатана, дæуæй хуыздæр ничи райхалдзæн.

Сатана: - Бузныг дæ уæздан ныхасæй, Сырдон, фæлæ йæ æз хорз хъуыды

кæнын. Нартмæ дæлдзæхы дæр æмæ уæлдзæхы дæр цы цыди, уый

дæуæй хуыздæр ничи зыдта… Æви дæ зонд афтæ фæмæгуыр, æмæ

дæ фарстайæн дзуапп нæ арыс?

Сырдон: - Иу хъуыды мын æнцой нæ дæтты, Сатана…

Сатана: - Уагæры цы у?

Сырдон: - Лæг фæрæдийын дæр зоны, фæлæ дын æй зæгъон… Кæд, миййаг, нæ

байзæдтæгтæ сæ фыдæлты фæндагæй фæдзæгъæл сты, уыдоны кад

намысыл сæ къух систой. Сæ фарн, се взаг нæ бахъахъхъæдтой, нып-

пырх сты дунейы тыгъды æмæ ма цын чингуыты агурынц сæ фæд…

Сатана: - Нæ, Сырдон. Æвзаг адæймагæн йæ мады æхсыримæ, йæ аллолайы

зарæгимæ балæвар кæнынц. Уымæй фæхицæн – æнцон нæу! Гъе

царды æууæлтæй зæгъай… Цыма æгæр аивтой æмæ мах дугæй æгæр

адард сты…

Сырдон: - Ды, кæддæриддæр, Нарты кад хъахъхъæдтай, Сатана! Æмæ, бæргæ,

æз састы бынаты куы баззаин… Бауырнæд дæ, кæд Нартæй бирæ

æфхæрд баййæфтон, уæддæр мæ се взæр нæ фæнды.

Сатана: - Уый базонынæн, Сырдон, ис æрмæстдæр иу фæрæз – цæмæй чины-

джы арæнтæй ахизæм, нæ фæдонты бабæрæг кæнæм æмæ фенæм

нæхи цæстæй куыд ысты, цы сты, уый.

Сырдон: - Ды кæддæриддæр æрхъуыдыджын уыдтæ. Разы дæн. Бафæлварæм,

Сатана!

Сатана: - Ма мæ рæдийын кæ, Сырдон. Нартмæ нæлгоймаг хистæр уыд. Ахиз

уал ды.

( Хъуысы музыкæ. Сырдон чиныгæй рахызт. Йæ къух радта

Сатанамæ æмæ уый дæр рахизы.)

Сырдон: - Хурныгуылдмæ нæ раздæхын хъæудзæн. Чиныг æрæмбæхсæм æмæ

нæ фæндаг дарæм…

( Чиныг айсынц. Сæ алыварс ракæс-бакæс кæнынц. )

Сырдон: - Ай кæдæм æрбахаудыстæм? Ам нæ фæдонтæй æппындæр ницы ис.

Кæд æндæр бæсты стæм?

Сатана: - Мæнмæ гæсгæ та мах æндæр дуджы баззадыстæм! Акæс- ма, цы сæ

рбацæуæнтæ, цы сæ цæрæнбынæттæ. Кæнæ мæнæ сæ фарны

бадæн…

Æцæгæйдæр, махæй тынг адард сты.

( Æмбæрзæны фæстейæ хъуыддагхуызæй рауайы хæрзарæзт лæппу)

Сырдон: - Уæртæ лæппу, фæлæуу-ма! Чи дæ?

Ваня: - Вы меня? Я не Чида, я – Ваня.

Сатана: ( нæ йæ æмбары) – Лæппу, ирон нæ дæ?

Ваня: - Я же говорю, я – Ваня. Я не Ирон. Вы Ирона ищете? Сейчас я его

позову. Он там к празднику готовится. ( кричит за занавес) Иристон,

иди сюда!

Ирон: - ( выходя) Ну что ты ещё забыл? Не видишь, все уже собрались.

Ваня: - Я – ничего. Вот они тебя спрашивают.

Ирон: - Меня?! ( внимательно всматривается в них)

Сатана: - Дæ бон хорз, лæппу.

Ирон: - Æгас нæм цæут!

Сырдон: - Ирыстон дæу хонынц?

Ирон: - О, мæ ном афтæ у, фæлæ мæ ме мбæлттæ Ирон хонынц.

Сатана: - Дæ хистæрты фæндиаг байрæзай. Нæ зæрдæтæ нын барухс кодтай.

Мæнæ дын ацы лæппу та чи у?

Ирон: - Уый ме мбал у. Не скъолайы хуыздæр ахуырдзау. Ваня.

Сырдон: - Де мбал?! Æмæ махырдыгонау куы нæ дзуры, уæд дын куыд æмбал

у?

Ирон: - Уый ирон нæу, фæлæ уырыссаг. Æмæ цы давы уый? Махмæ не

скъолайы канд иронау, кæнæ уырыссагау нæ, фæлæ нæм англисагау

дæр дзурынц. Бирæ сабитæ та ма французаг æмæ немыцаг æвзæгтæ

дæр ахуыр кæнынц.

Сатана: - Мах ахæмтæ хъусгæ дæр никуы фæкодтам! Нарт æрмæст сæхи

æвзагыл дзырдтой!

Ирон: - Нарт – о! Уыдон рæстæг æндæр уыд!

Ваня: - Ирон,( отводит его в сторону) глянь хорошо! Это же Сырдон!

Сырдон -с картины Махарбека Туганова.

Ирон: - Ме мбал дæ базыдта! Ды дам дæ Тугъанты Махарбеджы конд

Сырдон.

Сырдон: - Иу Махарбеджы конд дæр нæ дæн! Æз нæхи Гæтæджы конд дæн.

Ирон: - Ты обидел его, Ваня! Он не Махарбекович, а Гатагович.

Сырдон: - «ВИЧ» -тæ уæхæдæг. Æз иу «ВИЧ» дæр нæ дæн! Сылгоймаджы цур

æвзæртæ ма дзурут!

Ирон: - Сырдон, хатыр! Демæ уый, æвæццæгæн, Сатана у?

Сырдон: - Сатана нæ, фæлæ Нарты рæсугъд Сатана!

Ваня: - Это, наверно, артисты из Осетинского театра. Нам же обещали

сюрприз на наш праздник.

Сырдон: - Де мбал та цыдæртæ дзуры, фæлæ йæ не мбарæм.

Ирон: - О, номдзыд Сырдон æмæ Сатана! Абон не скъолайы ис стыр бæрæг-

бон. Кæддæр иу Нарт Зилахары фæзы цы бæрæгбон арæзтой, ахæм.

Уыдзæн дзы тыхæвзарæн, арæхстдзинады,зонындзинады, кафыны

æмæ зарыны ерыстæ. Зæрдиагæй уæ хонæм нæ бæрæгбонмæ!

Хистæры цæст уынаг у – тæрхонгæнæг нын уыдзыстут. Нæ нанатæн

æмæ нæ дадатæн дæр æхсызгон уыдзæн.

Сырдон: - Цы ма зæгъæм мах дæр. Разы стæм. Бузныг!

( Музыкæйы зæлтæм Сырдон æмæ Сатанайы кадджын бынæтты

æрбадын кæнынц.)

1. -Ныртæккæ уал байхъусæм нæ рæвдауæндоны сабитæм.

( æмдзæвгæтæ)

1. – Райдайæм нæ ерыстæ. Ис нæм дыууæ командæйы: « Сæрмæттæ»

æмæ « Алантæ». Командæтæ сæхи сразæнгард кæндзысты

куыстмæ. ( девизтæ)

Сæрмæттæ:

Махæн у нæ ном «Сæрмæттæ»,

Стæм мах иууылдæр хæлæрттæ!

Абон зонды тых æвзарæм,

Рамбулдзыстæм, уый æнкъарæм!

Алантæ:

Мах тыхджын стæм, стæй ныфсджын.

Стæм хъаруджын, мæ дзыхджын.

Мах æвзонг «Алантæ» стæм,

Тынг уæлахизмæ тырнæм!

1-аг конкурс.

– Уазæгуаты нæм абон сты Сырдон æмæ Сатана. Уымæ гæсгæ

ныртæккæ сбæрæг кæндзыстæм нæ сывæллæттæ Нарты кад-

джытæ куыд зонынц, уый.

- Командæтæ, хъусæм фарстатæм. ( муз.)

1. Куыд хуындис Нарты диссаджы къус?

2. Цавæр æртæ мыггаджы уыди Нартæм?

3. Кæй зонут Нарты кадджын архайджытæй?

4. Чи хъахъхъæдта Нарты диссаджы фæткъуы?

5. Ацæмæзы диссаджы цагъдмæ иу æрæмбырд сты мæргътæ æмæ сырдтæ. Цæуыл цагъта Ацæмæз?

6. Чи балæвар кодта Ацæмæзæн уыцы уадындз?

7. Нарты адæмæй цыргъзонд æмæ хиндæр чи уыдис?

8. Цавæр хъазтæй хъазыдысты Нарты лæппутæ?

– Нарты кадджытæ куыд зонут, уый сбæрæг кодтам. Ныр та сбæрæг

кæндзыстæм Нарты фæдонтæ ирон адæмы истории æмæ культурæ

куыд зонынц, уый.

- Командæтæ, хъусæм фарстатæм.

1. Кæй зонут нæ ирон фысджытæй?

2. Кæмæй у сæрыстыр Ирыстон?

- Фыццаг конкурс фæци. Ныхасы бар жюрийы уæнгтæн.

2-аг конкурс.

- Ацы конкурсы сывæллæттæ бацæттæ кодтой чысыл равдыстытæ Нарты

цардæй. Сæрмæттæ – «Ацæмæз æмæ Агуындæйы фембæлд»

Алантæ - « Сырдоны хæрæг».

- Ныхасы бар жюрийы уæнгтæн.

Музыкалон паузæ. Зарæг «Малусæг». Азардзæн вокалон къорд.

3-аг конкурс.

- Музыкалон конкурс. Ныртæккæ бакæсдзыстут ирон кæфтытæм.

1. Цавæр кæфтытæ сты?

2. Кæй зонут ирон композитортæй?

3. Бакæсут экранмæ æмæ зæгъут, цавæр ирон адæмон инструменттæ

уынут?

- Ныхасы бар жюрийы уæнгтæн

4-æм конкурс.

- Ныр та рахизæм кафынмæ. Дыууæ командæйы дæр равдисдзысты

«Хонгæ кафт». Табуафси, бакæсут сæм.

- Ныхасы бар жюрийы уæнгтæн.

5-æм конкурс.

- Тыхæвзарæн конкурс нæ лæппутæн æмæ арæхстдзинад æвдисыны

конкурс нæ чызджытæн.

1-аг тыхæвзарæн: «лæдзæг ивазын»

2-аг тыхæвзарæн: «уæхскæй хæст»

- Бакæсæм нæ чызджыты арæхстдзинадмæ.

1-аг конкурс: «чи тагъддæр æмæ раст абæтдзæн йæ кукла авдæны»

2-аг конкурс: «чъиритæ кæнын»

- Ныхасы бар жюрийы уæнгтæн.

6-æм конкурс.

- Сбæрæг кæндзыстæм, куыд зонынц сабитæ тагъддзуринæгтæ.

( 2 мин.)

- Ныхасы бар жюрийы уæнгтæн.

7-æм конкурс.

- Аив дзырды дæсны. Чи рæсугъддæр æмæ аивдæр бакæсдзæн

æмдзæвгæ.

( Ирон, уырыссаг æмæ англисаг æвзæгтыл.)

- Ныхасы бар жюрийы уæнгтæн.

8-æм конкурс.

- Капитанты конкурс. Фарстатæ та сæм ратдзысты Сырдон æмæ

Сатана.

- Ныхасы бар жюрийы уæнгтæн.

Музыкалон паузæ. Зарæг «Лучик».

9-æм конкурс.

- Ацы зарæджы фæстæ байхъусут нæ командæтæм. Уыдон та куыд

зарынц?

Сæрмæттæ – «Мадæлон æвзаг»

Алантæ – « Гыццыл аланты зарæг.»

- Ныхасы бар жюрийы уæнгтæн.

- Нæ конкурстæ фесты. Цалынмæ жюрийы уæнгтæ банымайой бæрæггæнæнтæ, уæдмæ уал байхъусут зæрæгмæ.

- Ныхасы бар жюрийы уæнгтæн. Хатдзæг.

Сырдон æмæ Сатанайы кафт. ( Лæвар сабитæн.)

Сабиты лæвæрттæ Сырдон æмæ Сатанайæн.

- Нæ равдысты кæрон бакæсут сабиты нæртон «Симд» -мæ.

Адрес публикации: https://www.prodlenka.org/metodicheskie-razrabotki/492275-scenarij-k-prazdniku15-majaden-osetinskogo-