Asyrlary pahasy: ounlar we wiktorinalar

ASYRLARYŇ PAÝHASY: OÝUNLAR WE WIKTORINALAR

Bölüm üçin metodiki gözükdiriji «Oýun — bu gözlegjeňligiň we gyzyklanmanyň otuny ýakýan uçgun. Bäsleşik, syrlary çözmek we toparlaýyn ruh arkaly çagalar beýik Watanymyzyň baýlygyny ýürekden söýmegi, sylaýyşmagy we goramagy öwrenýärler».

Dördünji bölüm — türkmen halkynyň Milli Lideri, Gahryman Arkadagymyzyň we Arkadagly Gahryman Serdaryň kitaplarynyň sahypalary boýunça syýahatymyzyň şowhunly, baýramçylyk jemleýjisi. Bu ýerde adaty okuw maksatnamasy janly bäsleşige, çagalaryň gülküsine we açyşlaryň şatlygyna ýol berýär.

IV BÖLÜM. ASYRLARYŇ PAÝHASY: OÝUNLAR WE WIKTORINALAR

Bu bölümimizde biz:

• Synpy «Türkmenistanyň kartasyna» öwreris: çagalar bäş welaýatyň üstünden kwest arkaly geçip, «WATAN» diýen mukaddes sözüň harplaryny jemlärler.

• Intellektual bäsleşikleri geçireris: oýun görnüşinde ahalteke bedewleri, suwa sarpaly garaýyş, saçak däpleri we maşgala ojagynyň sarsmaz güýji baradaky bilimlerimizi berkideris.

Bu jemleýji sapagyň her bir çaga üçin ýatdan çykmajak baýramçylyga öwrülmegini gazanyň. Goý, dostlukly bäsleşik ruhy synpy has-da jebisleşdirsin, kagyzdan ýasalan nal we galla sünbüli görnüşindäki nyşanlaýyn sylaglar bolsa çagalaryň ýürekden buýsanýan gymmatlyklaryna öwrülsin. Siziň asylly pedagogik zähmetiňiz hem-de ýaş nesli paýhas we belent watançylyk ýoly bilen alyp barýandygyňyz üçin size köp sagbolsun aýdýarys!

MUGALLYMLAR ÜÇIN METODIKI BELLIK

1.Aktuallyk we pedagogik gymmatlyk

Jemleýji bölüm oýunlaşdyrma (gamification) we ulgamlaýyn-işjeň çemeleşme ýörelgelerine esaslanýar. Başlangyç synplarda oýun bilmegiň esasy guraly bolup galýandygy üçin, wiktorinalary, logiki zynjyrlary we kwestleri ulanmak materialyň özleşdiriliş derejesini gyzykly görnüşde barlamaga, çalt reaksiýa bildirmegi, logikaňyzy ösdürmäge we synpyň toparlaýyn jebisligini berkitmäge mümkinçilik berýär.

2. Metodiki aýratynlyklar we esasy usullar

Dinamiki okuw gurşawyny döretmek üçin aşakdakylar göz öňünde tutuldy:

• «Ýurdumyzyň bilimdarlary» toparlaýyn bäsleşigi: synpy toparlara bölmek (meselem, «Arkadaglylar», «Ahaltekinçiler», «Döredijiler») sagdyn bäsdeşligi we birek-birege kömekleşmegi ösdürýär.

• «Çalt start» tapgyry: uzak möhletli ýady işjeňleşdirmek üçin berk wagt çäkli (jogap bermek üçin 5 sekunt) blis-soragnama.

• «Logiki zynjyrlar» usuly: Gahryman Arkadagymyzyň we Arkadagly Gahryman Serdaryň kitaplary bilen esasy düşünjeleri deňeşdirmek arkaly assosiatiw pikirlenmäni ösdürmek.

• «Türkmenistanyň bäş hazynasy» kwest-ugry: bäş welaýatyň üsti bilen geçýän ýoly alamatlandyrýan hem-de umumy maksat — «WATAN» mukaddes sözüni ýygnamak üçin toparlaýyn özara hereketi öwredýän duralgaly oýun.

3. Taýýarlyk we geçiriş boýunça maslahatlar

• Rekwizit: jetonlary (kagyzdan ýasalan nal, galla sünbüli) we «WATAN» sözüni ýygnamak üçin harply kartoçkaly ugur namalaryny taýýarlaň.

• Mekan: synpy 5 oýun zolagyna («duralgalara») bölüň. Duralgalarda işlemek üçin ýokary synp okuwçylaryny ýa-da ene-ata komitetini «duralga sakçylary» hökmünde çekip bilersiňiz.

• Wagty dolandyrmak (Taým-menedžment): oýnuň duýgulara baý bolmagy, wiktorinanyň netijeli bolmagy we sapagyň dowamlylygyna sygmagy üçin mugallymdan wagty berk gözegçilikde saklamagy talap edýär.

4. Garaşylýan netijeler

Bölüm tamamlanandan soň, okuwçylar aşakdakylary başararlar:

• Bilimlerini görkezip bilerler: gollanmanyň ähli temalary boýunça (nyşanlar, «ak bugdaý» taryhy, tamdyr däpleri, gidrotehniki desgalaryň ähmiýeti, halk Liderleriniň eserleriniň esasy pikirleri).

• Başarnyklar: logiki arabaglanyşyklary tapmak, toparlaýyn netijeli işlemegi we umumy maksada ýetmek üçin özara hereketleri utgaşdyrmagy başararlar.

• Duygy-düşünje: jebisligiň ýokary derejesini, watançylyk ruhuny hem-de Türkmenistanyň taryhy we medeni mirasyna bolan çuňňur buýsanjy görkezip bilerler.

1-nji TEMA:«ÝURDUMYZYŇ BILIMDARLARY» ATLY INTERAKTIW OÝUN

Geçiriliş tertibi: Toparlaýyn bäsleşik-wiktorina. Oýnuň düzgünleri: Synp üç topara bölünýär: «Arkadaglylar», «Ahaltekinçiler» we «Döredijiler». Her dogry jogap üçin topar jeton (kagyzdan ýasalan nal ýa-da galla sünbüli) alýar. Iň köp jeton ýygnan topar ýeňiji bolýar.

1-nji tapgyr: «Çalt start» (Maşk) Mugallym soraglary çalt depginde berýär (oýlanmak üçin — 5 sekunt).

1. 1-nji topar üçin: Türkmen erkek adamsynyň «ganaty» hasaplanýan haýwan haýsy? (Jogap: Bedew / Ahaltekin bedewi).

2. 2-nji topar üçin: Çörek bişirilýän däp bolan türkmen palçyk peji näme diýlip atlandyrylýar? (Jogap: Tamdyr).

3. 3-nji topar üçin: Türkmenistanyň dag eteklerinde ýerleşýän gadymy ýerasty suw geçelgesi näme diýlip atlandyrylýar? (Jogap: Käriz).

4. 1-nji topar üçin: Biziň ýerimizde ösdürilip ýetişdirilýän ak bugdaýyň özboluşly görnüşi haýsy? (Jogap: Ak bugdaý).

5. 2-nji topar üçin: Türkmenistanyň baýdagynda haly gölleriniň näçesi şekillendirilen? (Jogap: Bäş).

6. 3-nji topar üçin: Ýurdumyzyň täze, häzirki zaman «akylly» şäheri nähili atlandyrylýar? (Jogap: Arkadag şäheri).

2-nji tapgyr: «Logiki zynjyrlar»

Mugallym üç düşünjäni okaýar, toparlar olaryň Gahryman Arkadagymyzyň ýa-da Arkadagly Gahryman Serdaryň haýsy kitabyna degişlidigini tapmalydyrlar:

1. Sardoba, Garagum, suw damjasy — (Jogap: «Suw — ýaşaýyş we bolçulyk çeşmesi»).

2. Saçak, myhmansöýerlik, çörek — (Jogap: «Türkmen saçagy»).

2. Düwünçek, nagyş, rowaýat — (Jogap: «Janly rowaýat»).

3. Geljek, sport, okuw — (Jogap: «Ýaşlar — Watanyň daýanjy»).

Mugallym üçin metodiki maslahat:

• Jowlugy döretmek: Eger topar jogap bermekde kynçylyk çekse, beýleki toparlar üçin «jogaby özüne geçirmek hukugyny» yglan edip bilersiňiz — bu synpyň ünsüniň jemlenmegine we bütin synpyň işjeňliginiň artmagyna kömek eder.

2-nji TEMA:

«TÜRKMENISTANYŇ BÄŞ HAZYNASY» ATLY ÇAGALAR KWEST-UGURY

Kwestiň maksady: 5 sany oýun duralgasyndan geçmek, tabşyryklary ýerine ýetirmek we açar sözi jemlemek.

Mehanika: Okuwçylar bäş welaýatyň duralgasynyň şekili bolan ugur namasyny alýarlar. Ýerine ýetirilen her bir tabşyryk üçin olar bir harp alýarlar. Soňunda olar W A T A N diýen sözi ýygnaýarlar.

Kwesti geçirmek boýunça maslahatlar:

• Dabaraly jemleýiş: Toparlar ähli harplary ýygnanlaryndan soň, olar bilelikde hatara durup, ýygnan sözlerini — WATAN diýen sözi ýokary ses bilen aýtmalydyrlar.

• Sylaglamak: Kwestiň ahyrynda her bir topara wada edilen jetonlary (nal ýa-da galla sünbüli) gowşuryň. Olaryň agzybirliginiň biziň WATANYMYZY berk we gülläp ösýän edýän esasy güýçdigini belläp geçiň.

3-nji TEMA:«DUZ-GÜZER» WE «ASMANYŇ BEDEWLERI» ATLY TEMATIK WIKTORINALAR

«Duz-güzer» atly kiçi wiktorina (Saçak däpleri)

Mugallym: Türkmenler üçin saçak — bu diňe iýmitlenilýän ýer däl, eýsem maşgalany we myhmanlary birleşdirýän mukaddes ýerdir.Geliň, çörek medeniýeti baradaky bilimimizi barlap göreliň.

1. Sorag: Çöregi (çöregiň ýüzüni) näme üçin aşak edip goýmaly däl?

   • Jogap: Türkmen däp-dessurlaryna görä, bu daýhanyň zähmetine we ýeriň mukaddes nygmatyna hormatsyzlyk hasaplanýar.

2. Sorag: Bişirilmezden ozal hamyryň ýüzüne nagyş salmak üçin ulanylýan gadymy gurallara näme diýilýär?

   • Jogap: Çekiç.

3. Sorag: Arheologlar iň gadymy «ak bugdaý» dänelerini nireden tapdylar?

   • Jogap: Aşgabadyň golaýyndaky Änew ýerleşýän ýerinde.

4. Sorag: Açyk saçak türkmen halkynyň haýsy esasy häsiýetini alamatlandyrýar?

1. • Jogap: Myhmansöýerlik.

Mugallym üçin metodiki maslahat:

• Amaly görkezme: Mümkinçilik bolsa, synpa çekiç getiriň we çagalara onuň hamyryň ýüzünde nähili nagyş goýýandygyny görkeziň. Şeýle soraglarda görkezmelilik çagalaryň duýgularyna güýçli täsir edýär.

«Asmanyň bedewleri» atly kiçi wiktorina (Ahaltekinçiler)

Mugallym: Indi bolsa halkymyzyň nyşany bolan rowaýaty ahaltekin bedewine geçeliň.

1. Sorag: Ahaltekin bedewlerine näme üçin «asmanyň» ýa-da «jennetiň» bedewleri diýilýär?

   • Jogap: Olaryň deňsiz-taýsyz gözelligi, çeýeligi we günüň şöhlesinde altyn hem kümüş ýaly öwşün atýan ýüňüniň özboluşly metallik öwüşgini üçin.

2. Sorag: Türkmen maşgalalarynda bedewe nähili mähirli we hormatly atlar bilen ýüzlenilýär?

   • Jogap: Wepaly dost, dogan, maşgala agzasy.

3. Sorag: Gahryman Arkadagymyzyň haýsy kitaby bu bedewleriň taryhyna we gözelligine bagyşlanan?

   • Jogap: «Ahalteke bedewi — biziň buýsanjymyz we şöhratymyz» (şeýle hem «Bedewler»).

4. Sorag: Türkmen bedewiniň boýnuna gorag üçin nähili däp bolan şaý-sepler dakylýar?

   • Jogap: Alaja (düýe ýüňünden örülen göz-dilden goraýjy).

Mugallymyň jemleýji sözi: «Eziz okuwçylar! Biz gyzykly ýoly geçdik. Bedewleriň wepalylygyny sylamagy, suwuň her damjasyny goramagy, saçakdaky çöregi hormatlamagy, maşgalaňyzy söýmegi hem-de gözel Watanymyz — Türkmenistan üçin berk daýanç bolmaga ymtylmagy öwrendik! Ata-babalarymyzyň paýhasly wesýetlerini ýadyňyzda saklaň we ýurdumyzyň abadançylygy ugrunda ösüp-ulalyň!»

Адрес публикации: https://www.prodlenka.org/metodicheskie-razrabotki/643552-asyrlary-pahasy-ounlar-we-wiktorinalar