Методическая разработка урока о дружбе «Достық қымбат өмірде» для начальных классов

7 сабақ

Сабақ тақырыбы: Достық қымбат өмірде

Сабақ мақсаты: Достық, өзара сыйластық ұғымдарының адамгершілік құндылықтары ретіндегі мәнін ашу.
Міндеттері: Балаларды достарымен жағымды қарым – қатынас жасауға үйрету.
Өзара сыйластық, түсіністік, көмек қарым - қатынастарын дамыту.
Татулыққа, достыққа, ұжымшылдыққа тәрбиелеу.
Көрнекіліктер: үнтаспа, суреттер.
Шаттық шеңбері: Балалар бір - біріне көргендеріне қуанышты екендерін білдіру үшін, бір - біріне жақсы тілек жылы сөз айтады.
- Сауле, сен мейірімдісің!
- Эльмира, сен сондай сүйкімдісің!
- Сулушаш, сен маған ұнайсың!
- Айнұр, сен ақылдысысың!
Мәтінмен жұмыс
Мұғалім оқушыларға достық, өзара сыйластық құндылықтарының мағынасын кеңірек түсіндіру мақсатында «Қарлығаш пен дәуіт» ертегісін әңгімелеп береді.
Тыныштық сәті:
- Балалар денелерінді түзу ұстап бастарыңды жоғары көтеріп отырыңдар. Көздеріңді жұмыңдар. Терең дем алыңдар. Өздерінің тыныс алуларыңды бақылап, махаббатпен тыныштыққа толы таза ауаның тұла бойларыңа сезініңдер. Ал енді көздеріңді ашсаңдар да болады.
Тапсырма:
Оқушыларға «Достық неден басталады» деген тапсырма беріледі.
Ойын. Мен қандай баламын?
Күн тәріздес дөңгелек сары қағаз ілінеді. Қағаздың ортасына «Мен» деген сөз жазылады. Әр бала досының бойындағы жақсы қасиеттерді айтып, шуақты тақтаға кезекпен іледі.
Тапсырманы қорытындылау.
Дәптермен жұмыс.
Мұғалім оқушыларға дәптерде берілген «Досыңмен кездескенде сөзді неден бастайсың?» деген тапсырма береді.
Қорытындылау
- Балалар, достарымызбен болған әрбір күн бізге қуаныш, жақсылық сыйлайды. Достар қашанда бір - біріне жақсы тілек білдіріп, жылы сөздерін арнайды. Біз де достарымызбен бірге қуанып тек жақсылық тілеп жүрейік.
Жүректен жүрекке
Балалар қол ұстасып шеңбер құрайық. Кәне, бір - бірімізге қарайық. Досының күлімдей қарағанын саған қуаныш сыйлап тұрғаны емес пе?
Ендеше мына өлеңді бірге айтайық.
«Біз - өмірдің гүліміз»

8 сабақ

Сабақ тақырыбы: Достық қымбат өмірде
Мақсаты:Оқушылардың  арасында  жағымды  қарым-қатынас  орнату, бір-бірін  сыйлауға, адал  дос  болуға және  қоршаған  ортамен  дос болуға  үйрету,  коммуникативті  өрісті  дамыту.

Міндеті:1.Адам қарым-қатынастағы  достық  ұғымы  туралы  түсінік  беру;

2. Оқушылардың  арасында  достық  сезімдерін  дамытуға  ықпал  ету;

3.Оқушыларды  сыйластыққа, әдептілікке, шынайлыққа, адалдыққа  тәрбиелеу.

Барысы:

II.Шаттық  шеңбері.

-Балалар ,бәріміз  шаттық  шеңберіне  жиналайық.Енді  бір-бірімізге  бүгінгі  күніміздің  тамаша  өтуіне  арнап айтайық.«Досболайық бәріміз » әнін  айтайық.

Тренинг ережелерімен  таныстыру.

1.Кешікпеу.

2.Өз уақытында  бастау.

3.Бір-бірін сыйлау.

4.Ұзақ уақыт сөйлемеу.

5.Көңілді  болу.

Танысу  тренингісі. Өз есіміңізге  сын есім  қосып  танысайық.

II.Жаңа сабақ./электрондық  оқулықпен/

 Достық  қымбат  өмірде

Достар  әрқашан да бірге  ойнап, бөлінбейді.Мүмкіндік болса  бірге сабаққа дайындалады.Бірін-бірі  түсінуге, кешіруге, қорғауға әзір  тұрады.Досыңның  көп  блуы өз қолдарыңда.Егер сен  барыңмен  бөліссең, ренжітпесең, қателеспесең, қуантуға  даяр  тұрсаң, сенімен бәрі де  достасқысы келеді.

III. Әңгімелесу

  -  Балалар, « достық»  деген  сөзді  қалай  түсінесіңдер?

  -  Достар  қандай  болу  керек?

  - Нағыз  достар  қандай  болады?

 - « Жалған  достық»  деген  сөзді  қалай  түсінесіңдер?

-Достары  көп  болу  үшін  адам  қандай  болу  қажет?

/ балалар  өз  ойларын  схема  арқылы  жеткізеді/

Адамдар  бір-біріне деген адал сенім, өзара тілеулес ортақ  көзқарасы  достыққа ұластырады.Достық дегеніміз адамдардың өзара жауапкершілігі, сыйластығы  мен бір-біріне қамқорлығы.Достық  қарым-қатынас  адамдарға  өз-ара сенім жүктейді.Достар бір-біріне қуанышта да қиыншылықта да  қамқор болады.Достық-сыйластықтың, мейірбандықтың  мөлдір көзі.

IV. Мәтінмен  жұмыс.

– Енді, балалар,  біз достық, өзара сыйластық  құндылықтарының  мағынасын кеңірек  түсіну  мақсатында « Қарлығаш  пен  дәуіт»   ертегісін  мұқият тыңдап ертегі бойынша  сұрақтарға жауап  береміз. 

Қарлығаш  пен  дәуіт./электрондық  оқулық  арқылы/.

Қарлығаш жардың қуысына  ұя салып, балапан  шығарыпты.Анасы азық әкелуге кеткенде, балапандары шыдамсыздана  күтумен болады екен.Бір күні қарлығаштың ұясына жылан өрмелеп бара жатады.Мұны көрген қарлығаш шыр-шыр  етіп,  балапандарына арашашы іздейді. Ұшып көкке барады.

Қарлығаш : «Көкек ,маған көмек бере гөр,балапандар-

ымызды жылан жейін деп жатыр!» - дейді.

- Бүркіт қонаққа шақырып еді, уақытым жоқ, -дейді көкек.Қарлығаш ұшып қарғаға келеді.

- Қарғажан , маған көмек бере гөр.Балапандарымды жыл-

ан жегелі жатыр, - дейді жылап тұрып .

Қарға қарлығашқа бұрылып қарамастан:

- Мен үйленейін деп жатырмын,   мазамды алма!- дейді маңғазданып.

Қарлығаштың амалы таусылып , шырылдап ұшып келеді.

Қарлығашқа дәуіт кездеседі.

- Достым ,неге жылайсың ? –деп сұрайды ол қарлығаштан.

- Улы жылан балапандарымды жұтпақшы болып , ұяма өрмелеп барады.

- Олай болса , мені тезірек жеткіз, -дейді дәуіт.Қарлығаш қанатын тосады.

Қарлығаш пен дәуіт көзді  ашып-жұмғанша ұяға жетеді.Дәуіт ұяға  жетіп қалған жыланға тап береді.Жылан сылқ  етіп жерге құлап түседі.Дәуіттің ерлігіне сүйінген қарлығаш онымен айнымас дос болады.

Содан бері талай заман өтсе де, қарлығаш пен дәуіт бір ұяда тұрып, бірге өмір сүретін  болған екен.

  - Балалар,  қарлығаш неге ренжіді?

- Не себепті көкек пен қарғаны достар деп атауға  болмайды?

- Дәуіт пен қарлығаш қалай достасты?

/Берілген сұрақтар бойынша  балалардың жауаптары тыңдалып,  осының негізінде олар адамгершілік  құндылықтарының  мәнін  ұғына  түседі./ 

  IV.Дәйек сөз.

-Енді  балалар, бүгінгі  тақырыбымызға  сай  мына  дәйек  сөзді жаттап, дәптерімізге  жазып  алайық. «Жүз  теңгең  болғанша, Жүз  досың  болсын »

VI. Тыныштық  сәті.

-Балалар, орындарыңызға  емін-еркін  жайғаса  отырыңыздар.Енді көзімізді  жұмып, әркім өзінің досы, оның  жалпы  қасиеттері  туралы  ойлаймыз. /2-3 секунд/

-Балалар , достарымызды  ойлап  болсақ, көзімізді  ашайық.Параққа  аты-жөнімізді  жазып, ойлаған  досымыздың есімін  жазайық.

V.« Достық .Бірлік » үйін салу.

-Балалар,біздің  адал  достарымыз  әлде  де көп болу  үшін,  үлкен  үй  салуымыз  керек.Сол  үлкен үйді  бәріміз  бірге  салып  көрейік.

Мақал – мәтелдер.

 1. Досы  көпті  жау  алмайды,

 2. Досың көзіңде  болғанша,

      көңіліңде  болсын

3. Жүз  теңгең  болғанша,    

Жүз  досың  болсын.

4.Шын дос үшін қалайда,

Тік  қатерге  басыңды.

Айыра біл  алайда,

Досыңменен қасыңды.

5.Досы көппен  сырлас.

Досы жоқпен  сыйлас.

6.Досың  мың  болса да-аз,

Дұшпаның  біреу  болса  да-көп.

7.Досыңмен  дос  болғанға  шаттан

Дұшпаныңмен  дос  болғаннан  сақтан.

8.Ақылсыз  достан,  ақылды  дұшпан артық.

9.Дос  басқа  қарайды,

Дұшпан аяққа  қарайды.

10.Өрге  жүзген өнегелі  ісіңмен,

Адал дос тап, тең  құрбыңның  ішінен.

11. Күлме  досқа, келер  басқа

VIII. Социметрия әдісі.

Мақсаты: Балалар ұжымдағы өзара қарым-қатынасты  анықтау,алынған  мәліметтерді  оқу-тәрбие  жұмыстарында қолдану, топ ішінде психологиялық қолайлы жағдайын орнату.

Нұсқау: Балалар, сіздерге  қазір  сұрақтар қойылады.Сол  сұраққа  осы өз  кластастарыңнан үш адам  есімдерін жазасыңдар.

1.Кіммен  дос болғың келеді?

2.Партада  кіммен  бірге  отырғың   келеді?

3.Мерекелерде  кімге сыйлық бергің   келеді?

Х.  Өміршеңдік ережесі.

Әр адамның  ережесі-өз жүрек қалауымен жүру және батыл әрекет  жасау.Сол сияқты иығыңды  тіктеп , жарқын көңілмен іштей  табысқа  жетуге талаптанып, өміршеңдік  ережлерін  айтайық.

1. ЖІГЕР  ДЕГЕН-  МЕН

2.КҮШ  ДЕГЕН- МЕН

3. МАХАББАТ  ДЕГЕН –МЕН

4.КЕШІРІМ  ДЕГЕН – МЕН

5.ҚҰДІРЕТ  ДЕГЕН –МЕН

6.ЖАСӨСПІРІМ  ДЕГЕН – МЕН

7.ЖАСТЫҚ ШАҚ ДЕГЕН-МЕН

8.ДЕНСАУЛЫҚ  ДЕГЕН-МЕН

9.АДАЛДЫҚ  ДЕГЕН-МЕН

10.ЖАРҚЫНДЫЛЫҚ  ДЕГЕН-МЕН

11. БАР  ҒАЖАЙЫП ДЕГЕН –МЕН.

ХОРМЕН: Бәрі  маған  байланысты,   Бәрі менің  қолымда.

Х. Қорытынды.

Оқушылар  бүгінгі  сабақтан алған әсерлерін жазып күнге  жабыстырады.Балалар, бәріміз  бірігіп  жақсы  сөздерге  толып жарқыраған, шуағы мейіріммен төгілген  күн  құрастырдық.Күн шуақтары бізге жылылық сыйлап тұр.Біз де сол сияқты  достарымызға және өзімізге  тек қана жақсылық  сыйлайық.

IХ. Жүректен-жүрекке жылы  лебіз білдіру.

Қанатты  сөз.

Құс қанатымен мықты,

адам  достарымен  мықты.

Мұғалімдерге  жүрекке  жылы сөздер  жазып  тарату.

9 сабақ

Сабақ тақырыбы: Сәлм берем ізетпен

АДАМДАРДЫҢ ӨМІРДЕГІ ЫНТЫМАҚТАСТЫҒЫ

(Шаттық шеңбері)

Мұғалім:Сәлеметсіздер ме, құрметті оқушылар мен ұстаздар!

–Бүгінгі біздің тақырыбымыз – «Адамдардың өмірдегі ынтымақтастығы», «Как жить в мире с людьми»

Оқушылар:Сыйластықты іздеген,

Әдеп сақтар ізгі өрен.

Cыйластықтың белгісі

Бір-біріне «Сіз» деген.

Мұғалім:Адамдар бір-бірін сыйласа, қолынан келгенінше бір-біріне жақсылық жа­саса, бір-біріне қамқор болса, кішіпейіл, әдепті болса, өмірде ынтымақтастықта өмір сүреді.

1-оқушы:Көшелерден біз өткен,

Ата көрсем жақын кеп

Сәлем берем ізетпен.

Ассалаумағалейкум!–деп.

Атам қолын береді

–Уағаллейкумассалам–деп.

2-оқушы:Алдан әже жолықса,

Бөгелем кеп әдейілеп.

Сәлем берем сол тұста,

Есенсіз бе әжей – деп.

3-оқушы:Мектебімізге барғанда,

Жолыққан бар жандарға.

Ертемен, ақ пейілмен.

Сәлеметсіз бе!–деймін мен.

4-оқушы:Сыныбыма кіргенде,

Сәлемімді беремін.

Құрбыларды көргенде,

Сәлем достар!–деймін мен.

5-оқушы:Үйге кешке келемін,

Мен апамды көремін.

Аман-есенсіз бе?–деймін,

Жадыраған пейілмен.

2 сынып 1 сабақ

Сабақтың тақырыбы:Біз осындай баламыз
Сыныбы : 2
Мақсаты: «Өзін-өзі тану»адамгершілік құндылығы туралы  түсініктерін кеңейту;
Міндеттері:
-2 сыныпқа арналған «Өзін-өзі тану»пәнінің мазмұнымен таныстыру;
-өзін және айналасын тануға деген қызығушылығын арттыру;
-ізгілікке тәрбиелеу;
Көрнекі құралдар;үнтаспа,сюжетті суреттер;
Шаттық шеңбері.
-Қош келдіңіздер,балалар!Міне жазғы демалысымыз аяқталып,жаңа оқу жыды басталды.Балалар,енді сендер екінші сынып оқушысыңсыңдар.Ер жетіп,ақылдарыңа ақыл қостыңдар.Сендерді алда қызығы мен шаттығына,жақсылығы мен жаңалығына толы «Өзін-өзі тану»сабақтары күтіп тұр.Ол сабақтарда өз бойларыңдағы жақсы қасиеттерің мен жаңа мүмкіншілікиеріңді білетін боласыңдар,сондай-ақ адами қарым-қатынаста шыншылдықпен танылып,адамгершілік құндылықтар мен денсаулықты бағалай білесіңдер.Табиғат перзенті,Отан ұланы екендеріңді мақтан тұтасыңдар.

-Қанеки ,дәстүрлі «Шаттық шеңберін»құрып,қол ұстасайық.Бір-бірімізге зор денсаулық,оқуда табыс,сенімді дос тілейік.Осындай жылы тілектерге толы шеңбер аясында бәріміз бірге қуанышпен ән салайық.

«Жас дәуірдің түлегіміз»

Тапсырма. Оқушыларға суреттерге қарап «Менің жазғы демалысым» тақырыбына әңгіме құрастыру.

Әңгімелесу.
Оқушылардың өзін-өзі тану сабақтарына қызығушылықтарын арттырып,оларды танып білуге баулу мақсатында әңгімелесу әдісі қолданылады.

-Өзін-өзі тану сабақтарында не үйрендіңдер?
-Өзіңе,өзгеге ,табиғатқа құрмет дегенді қалай түсінесіңдер?
-Өз бойыңда қандай қасиеттер болғанын қалайсың?
Жаңа ақпарат. «Өзін-өзі тану сабақтары арқылы өзін,басқа адамдарды және қоршаған ортаны тани алады.Сүйіспеншілік,отбасы,жақсылық ,достық,бақыт,білім сияқты ең асыл құндылықтармен танысады»
Мәтінмен жұмыс.«Өзіңді тану »
Тапсырма.Оқушылар суреттегі алма ағашында көрсетілген өзін-өзі танудан үйренген құндылықтары туралы түсіәніктерін айтып береді.Олар  әдептілік,білім,қайырымдылық т.б.
Дәптермен жұмыс.
Жүректен жүрекке. «Біз бақытты балдырған»

Келісілген:

Ак.Е.Бөкетов атындағы мектеп – гимназиясының

Директоры___________Н.Ж.Біләлова

1-сынып

(барлығы 34 сағат, аптасына 1 сағат)

Адрес публикации: https://www.prodlenka.org/metodicheskie-razrabotki/41397-metodicheskaja-razrabotka