Рабочая программа по родному (татарскому) языку в 1-4 классах татарских групп

Муниципальное бюджетное общеобразовательное учреждение

«Гимназия №1 г. Лаишево»

Лаишевского муниципального района Республики Татарстан

Рабочая программа

по учебному предмету

«Родной (татарский) язык »

1-4 класс

Исмагиловой Дили Гумаровны

учителя родного языка и начальных классов

2019-2020 учебный год

Пояснительная записка

Аңлатма язуы

- «Федерального государственного образовательного стандарта начального общего образования с изменениями и дополнениями, 2010 г.

- НОП основного общего образования МБОУ «Гимназия №1 г. Лаишево”, учебного плана МБОУ «Гимназия №1 г. Лаишево”.

- Примерной программы по учебному предмету «Родной (татарский) язык» для образовательных организаций, реализующих программы основного общего образования»

В соответствии с учебным планом МБОУ «Гимназия №1 г. Лаишево» На изучение «Родной (татарский) язык » в основной школе отводится 276 часов. В соответствии с учебным планом МБОУ «Гимназия №1 г. Лаишево

В 1 классе — 66 часов (2 часа в неделю, 33 учебных недель)

В 2 классе – 70 часов(2 часа в неделю , 35 учебных недель)

В 3 классе- 70 часов (2 часа в неделю, 35 учебных недель)

В 4 классе- 70 часов (2 часа в неделю, 35 учебных недель)

Программа төп белем бирүнең Федераль дәүләт башлангыч белем бирү стандартына, 2010 ел, “Туган тел( Татар теле)”укыту предметының үрнәк программасына, МБГБУ“Лаеш шәһәре 1 нче Гимназиясе” башлангыч гомуми белем бирүнең төп белем бирү программасына, МБГБУ“Лаеш шәһәре 1 нче Гимназиясе” уку планына нигезләнгән.

“Туган тел ( Татар теле)” укыту предметына башлангыч белем бирү оешмасында барлыгы – 276 сәгать бирелә. МБГБУ“Лаеш шәһәре 1 нче Гимназиясе” уку планы буенча 1 сыйныф – 66 сәг. (атнага 2 сәг., 33 атна); 2 сыйныф – 70 сәг. (атнага 2 сәг., 35 атна); 3 сыйныф – 70 сәг. (атнага 2 сәг., 35 атна); 4 сыйныф – 70 сәг. (атнага 2 сәг., 35 атна);

Дәреслек :

Әлифба 1 сыйныф Мияссарова И.Х., Гарифуллина Ф.Ш , Казан,.Мәгариф-Вакыт, 2016.

Татар теле 1 сыйныф . Ф.Ф.Харисов, Г.Д. Сираҗиева , Рус телендә башлангыч гомуми белем бирү оешмалары өчен дәреслек (татар телен туган тел буларак өйрәнүче укучылар өчен), Казан: Мәгариф-Вакыт , 2017.

Татар теле: Ф.Ф.Харисов, Ч.М.Харисова, Е.А.Панова , Рус телендә башлангыч гомуми белем бирү оешмалары өчен дәреслек (татар телен туган тел буларак өйрәнүче укучылар өчен), 2 нче сыйныф , Казан: Мәгариф-Вакыт , 2017.

Татар теле: Ф.Ф.Харисов, Г.Р. Шакирова, Р.К. Сәгъдиева, Л.К.Хисмәтова., Рус телендә башлангыч гомуми белем бирү оешмалары өчен дәреслек (татар телен туган тел буларак өйрәнүче укучылар өчен), 3 нче сыйныф, Казан: Мәгариф-Вакыт , 2017.

Татар теле Ф.Ф.Харисов, Ч.М.Харисова. Р.К. Сәгъдиева, В.А.Гарипова, Рус телендә башлангыч гомуми белем бирү оешмалары өчен дәреслек (татар телен туган тел буларак өйрәнүче укучылар өчен), 4 нче сыйныф, Казан: Мәгариф-Вакыт , 2016.

Планируемые предметные результаты освоения учебного предмета

«Родной (татарский) язык» татарские группы

Планируемые предметные результаты освоения с учетом общих требований Стандарта и специфики учебного предмета «Родной (татарский) язык» должны обеспечивать успешное обучение на следующей ступени общего образования:

овладение первоначальными знаниями о единстве и многообразии языкового и культурного пространства народов Российской Федерации;

осознание языка как значимой части национальной культуры, как средства общения между разными народами;

воспитание позитивного отношения к овладению литературными нормами устной и письменной речи;

овладение орфоэпическими, лексическими и грамматическими нормами татарского языка, первоначальными сведениями о татарском речевом этикете, умение выборочного использования языкового материала, необходимого для коммуникации в объеме изученного программного материала;

использование полученных знаний по татарскому языку в познавательной и коммуникативной деятельности при различных жизненных ситуациях (в учебном процессе и во внеклассных мероприятиях).

В результате усвоения татарского языка учащиеся осознают язык как средство коммуникации, как национально-культурный феномен. К концу 4-го класса они воспринимают владение нормами устной и письменной речи по родному языку как показатель развития общей культуры человека.

Оценка достижения предметных результатов ведётся как в ходе текущего и промежуточного контроля, так и в ходе выполнения итоговых проверочных работ.

Туган тел (Татар теле)” укытудан планлаштырылган

предмет нәтиҗәләре

1 сыйныф

Укучы өйрәнәчәк:

Авазлар белән хәрефләрне аерырга өйрәнү, сузык авазларның төрләрен үзләштерү, яңгырау һәм саңгырау тартык авазларны аеру. Татар алфавитындагы хәрефләрнең урнашу тәртибен белү, бирелгән сүзләрне алфавит тәртибендә язу, кирәкле мәгълүматны эзләп тапканда, алфавиттан файдалана белү.

Хәрефләрдән иҗекләр, иҗекләрдән сүзләр, сүзләрдән сүзтезмә һәм җөмләләр төзү, аларны дөрес итеп язу. Сүзләрне иҗекләргә бүлү, юлдан-юлга күчерү. Сүз басымын дөрес куеп уку.

Татар теленең үзенчәлекле сузык һәм тартык авазларын дөрес әйтү, бу авазларны белдергән хәрефләр булган сүзләрне дөрес уку. Татар теленең үзенчәлекле авазлары кергән сүзләрдәге аваз һәм хәрефләрне әйтү.

Уку елы ахырында I сыйныф укучылары «Телдән әзерлек чоры» өчен тәкъдим ителгән темалар буенча бирелгән сүзләрне аңлап, кара-каршы һәм монологик сөйләмдә кулланырга өйрәнә. Укытучы, сыйныфтагы укучыларның белем дәрәҗәләрен исәпкә алып, үрнәктә бирелгән сүзләрне үзгәртә ала.

Укучы өйрәнергә мөмкинлек алачак:

Җөмләләрдән исемнәрне, фигыльләрне, сыйфатларны табу (терминнар әйтелми). Баш хәреф белән языла торган исемнәр.

Сүзтезмә һәм җөмлә белән танышу. Сүзтезмәдәге һәм җөмләдәге сүзләр бәйләнешен аңлау. Җөмлә ахырында куелган тыныш билгеләренең интонациягә бәйле булуын күрү.

“Туган тел (Татар теле)” укытудан планлаштырылган

предмет нәтиҗәләре

II сыйныф

Укучы өйрәнәчәк:

“Калын һәм нечкә сузыкларны аеру, татар телендәге басымын дөрес куеп әйтү (уку).

Яңгырау һәм саңгырау тартыкларны аеру; ъ һәм ь хәрефләре булган сүзләрне дөрес уку һәм язу (кулъяулык, көньяк); я, ю, е хәрефләрен дөрес язу.

Сүзләрдәге авазлар һәм хәрефләрне аеру, аларның санын һәм төрләрен күрсәтү. Сөйләмдә татар әдәби теленә хас булган орфоэпик нормаларны үтәү.

“Сүз төзелеше” бүлеге буенча

Сүзләрнең тамырын һәм кушымчасын билгеләү, тамырдаш сүзләр, кушма һәм парлы сүзләрне табу.

Мәгънәсен ачыкларга кирәк булган сүзләрне сүзлектән табып әйтү (күрсәтү).

Сүз төркемнәреннән исем, фигыль һәм сыйфатларның мәгънәләрен аңлап, җөмлә эченнән табу. Исемнәрнең берлек һәм күплек сан формаларын аеру, фигыльләрнең юклык һәм заман кушымчаларын билгеләү, сыйфатланмышны табу, аның сыйфат белән бәйләнешен күзәтү.

Укучы өйрәнергә мөмкинлек алачак:

Өйрәнелә торган сүз төркемнәре кергән мәкаль-әйтем, табышмакларны ятлау (әйтү) һәм аларны язу.

Җөмләнең баш кисәкләрен билгеләү, аларның урнашу тәртибен күзәтү. Җөмлә кисәкләре һәм сүз төркемнәре дигән төшенчәләрне аеру.

“Туган тел (Татар теле)” укытудан планлаштырылган

предмет нәтиҗәләре

III сыйныф

Укучы өйрәнәчәк:

Сүзнең туры һәм күчерелмә мәгънәсен, күп мәгънәле булуын аеру. Синоним, омоним, антоним сүзләрне дөрес билгеләп, аларны сүзтезмә һәм җөмлә төзегәндә куллану.

Төрле типтагы сүзлекләр белән эшләү.

“Сүз төзелеше һәм сүз ясалышы” бүлекләре буенча

Сүз төзелешен тикшерү күнегүләре үтәү. Укытучы биргән сүзләрнең тамырын һәм кушымчасын табу. Алар белән җөмләләр төзү, сүзлек һәм аңлатмалы диктантлар язу.

Уртаклык һәм ялгызлык исемнәрне аеру, исемнәрне килеш белән төрләндерү; сыйфатларның сыйфатланмышка, саннарның саналмышка иярү үзенчәлеген аңлау. Саналмышның татар телендә берлек санда кулланылуы. Зат һәм сорау алмашлыкларын башка сүз төркемнәреннән аеру, аларны диалогик һәм монологик сөйләмдә куллану. Фигыльләрнең заманнарын билгеләү, хәзерге заман хикәя фигыльләрнең зат-сан белән төрләнешен язма һәм телдән сөйләмдә дөрес куллану.

Укучы өйрәнергә мөмкинлек алачак:

III сыйныфта өйрәнелгән сүз төркемнәрен кулланып, сүзтезмә һәм җөмләләр төзү. Әйтү максаты буенча төрле җөмләләрне аеру, аларның ахырында тыныш билгеләрен кую.

Җөмләнең баш кисәкләрен табу, ия белән хәбәрнең урнашу тәртибен күзәтү. Иярчен кисәкләрдән аергычны билгеләү, аның аерылмышка иярү үзенчәлеген аңлау.

“Туган тел (Татар теле)” укытудан планлаштырылган

предмет нәтиҗәләре

IV сыйныф

Укучы өйрәнәчәк:

4 нче сыйныф ахырына аваз һәм хәреф арасындагы аерманы аңлау, өйрәнгән күләмдә авазларга характеристика бирү, алфавиттагы хәрефләрнең урынын белү, аны гамәли эштә куллану.

Дәресләрдә һәм көндәлек тормышта татар әдәби теленә хас булган әйтелеш нормасын саклау, авазларны һәм әйтү максаты төрле булган җөмләләрнең әйтелеш кагыйдәләрен үтәү.

Синоним, омоним һәм антонимнарны сөйләмдә урынлы куллану, төрле сүзлекләрне гамәли эштә файдалану. IV сыйныф ахырында укучыларда төрле типтагы сүзлекләр белән эшләү күнекмәләрен үстерү.

“Сүз төзелеше һәм сүз ясалышы” бүлекләре буенча

Сүзләрнең тамырын, нигезен һәм кушымчаларын табу. Төрле сүз төркемнәрен (исем, сыйфат, фигыльләрне) ясаучы кушымчаларны күрсәтү.

Укытучы тәкъдим иткән сүзләрнең тамырын һәм ясагыч кушымчаларын билгеләү.

Яңгырау, саңгырау һәм борын авазларына беткән исемнәрне килеш белән төрләндерү. Тартым белән төрләнгән исемнәрне сөйләмдә куллану. Исемнәргә морфологик анализ ясау күнекмәләре булдыру (уртаклык яки ялгызлык булуы, берлектә яки күплектә килүе, килеше, нинди җөмлә кисәге булып килүен күрсәтү).

Сыйфатларның төрле дәрәҗә формалары (гади, чагыштыру, артыклык һәм кимлек). Дәреслектә һәм укытучы тарафыннан бирелгән сыйфатларның төрле дәрәҗә формаларын ясап, алар белән җөмләләр төзү.

Микъдар һәм тәртип саннарын билгеләү, аларны сөйләмдә дөрес куллану.

Күрсәтү һәм тартым алмашлыкларын телдән һәм язма сөйләмдә дөрес куллану.

Хикәя фигыльләрнең барлык заманнарын зат-сан белән төрләндереп, аларны телдән сөйләмдә, изложение һәм сочинение язганда дөрес куллану.

Укучы өйрәнергә мөмкинлек алачак:

Җөмләнең баш кисәкләрен табып, аларның нинди сүз төркеме белән белдерелүенә (иянең исем яки зат алмашлыгы, хәбәрнең хикәя фигыль яки сыйфат белән) мисаллар әйтү, укытучы күрсәткән (мөстәкыйль рәвештә укучы үзе тапкан) тексттан баш кисәкләрне билгеләү.

Җөмләнең иярчен кисәкләреннән аергычның сыйфат һәм сан белән белдерелүен күрсәтү. Тәмамлыкның төрле килештәге исемнәр белән белдерелүен билгеләү.

Җөмләгә синтаксик анализ ясау күнекмәләре булдыру (ия, хәбәр, аергыч һәм тәмамлыкны күрсәтә белү).

Җыйнак һәм җәенке җөмләләрне телдән һәм язма сөйләмдә дөрес куллану.

Содержание учебного предмета «родной (татарский) язык» татарские группы

Аудирование.

Понимание содержания прослушанного текста, ответы на вопросы по его содержанию, проведение беседы с целью определения основной мысли текста.

Говорение.

Использование изученных языковых единиц с учетом речевой ситуации. Составление диалогической и монологической речи с соблюдением орфоэпических и интонационных норм родного языка. Использование образцов татарского речевого этикета по различным темам в учебном процессе и во внеклассных мероприятиях.

Чтение.

Понимание содержания прочитанного текста с соблюдением орфоэпических норм, определением логического ударения. Определение темы и основной мысли текста.

Письмо.

Формирование навыков письма букв, звукосочетаний, слогов, слов и предложений. Письмо под диктовку и переписывание текста на изученное правило. Составление небольшого письменного текста на основе просмотренной картины (рисунка) или видеозаписи, с привлечением увиденного (услышанного) материала.

Фонетика.

Звуки речи. Выделение отдельных гласных и согласных из прослушанного слова. Определение количества и последовательности букв и звуков. Сравнение слов, отделяющихся друг от друга одним или несколькими буквами (звуками).

Определение гласных и согласных, твердых и мягких, ударных и безударных, звонких и глухих согласных.

Слог. Деление слова на слоги. Определение ударного слога.

Графика.

Понятие о буквах и звуках. Гласные и согласные звуки. Мягкие и твердые гласные и их буквенные обозначения. Сравнение мягкого и твердого произношения слов. Значение гласных в твердом и мягком произношении слов. Буквы е, ë, ю, я. Твердый (ъ) и мягкий (ь) знаки.

Чтение.

Формирование послоговое, беглое чтение с соблюдением произносительных норм. Плавное слоговое чтение и чтение целыми словами со скоростью, соответствующей индивидуальному темпу ребенка. Осознанное чтение слов, словосочетаний, предложений и коротких текстов. Чтение с соблюдением нужной интонации и паузы в соответствии с проставленными знаками препинания. Осознанное и выразительное чтение небольших текстов и стихотворений.

Знакомство с орфоэпическим чтением (при переходе к чтению целыми словами).

Письмо.

Выполнение гигиенических норм при письме. Овладение быстрыми и ритмичными движениями руки и пальцев при письме. Правописание строчных и заглавных букв. Письмо под диктовку слов и предложений, у которых не расходятся произношение и правописание. Осознание необходимости соблюдения при письме таких графических средств, как интервал между словами, проставление знака переноса между ними.

Слово и предложение.

Лексическое значение слова. Выделение слова из предложения. Наблюдение над порядком расположения слов в предложении. Изменение порядка слов в предложении.

Орфография. Ознакомление с правилами орфографии:

• раздельное написание слов;

• написание букв о и ө в первом слоге татарских слов;

• заглавная буква в начале предложения, знаки препинания – точка, вопросительный и восклицательный знаки в конце предложения;

• деление слов на слоги, перенос слов по слогам.

Развитие речи. Понимание содержания прочитанного или прослушанного текста. Составление небольших текстов с использованием сюжетных картин, на основе личных наблюдений.

Систематический курс

Фонетика и орфоэпия.

Определение гласных и согласных звуков. Выделение ударных и безударных гласных, звонких и глухих согласных. Характеристика звуков: гласный-согласный, твердый-мягкий, звонкий-глухой. Деление на слоги. Произношение звуков и звукосочетаний с соблюдением орфоэпических норм современного литературного языка. Элементы фонетического анализа.

Графика.

Звуки и буквы. Твердые и мягкие согласные. Употребление разделительных знаков (ъи ь). Соотношение звуков и букв в словах с е, ë, ю, я. Интервал между словами, знак переноса. Знание татарского алфавита. Использование алфавита при работе со справочной литературой.

Лексика.

Слово как единство произносимого и значимого. Определение семантики слова по толковому словарю. Наблюдения над однозначными и многозначными словами, над употреблением речи синонимов и антонимов.

Состав слова.

Понятие об однокоренных словах, их отличия от синонимов и омонимов. Определение корня слова и аффикса. Понятие о словообразовательных аффиксах. Выполнение упражнений с элементами словообразовательного анализа.

Морфология.

Понятие о частях речи. Имя существительное, его значение и употребление в речи. Вопросы имен существителных. Определение имен существительных, отвечающих на вопросы кем? нәрсә? Собственные и нарицательные имена. Формы единственного и множественного числа. Названия и вопросы падежей. Склонение имен существительных. Имена с аффиксами притяжательности. Выполнение упражнений на морфологический анализ существительных.

Имя прилагательное: его значение и употребление в речи. Вопросы прилагательных, выражение различных признаков предметов. Степени сравнений имен прилагательных. Выполнение упражнений на морфологический анализ имен прилагательных.

Местоимения. Понятие о местоимениях. Личные местоимения: значение, употребление в речи, формы единственного и множественного числа, склонение личных местоимений.

Глагол. Значение глагола и употребление в речи. Определение глаголов, отвечающих на вопросы нишли? (что делает?),нишләде? (что делал?), нишләр? (что будет делать?). Спряжение глаголов. Формы настоящего, прошедшего и будущего времени. Утвердительная и отрицательная формы глаголов. Выполнение упражнений на морфологический анализ глаголов.

Наречие. Его значение, вопросы, употребление в речи.

Послелоги, их значение в речи.

Частицы да, дә, та, тә, гына, генә, кына, кенә, ук, үк, ич, бит. Правописание частиц.

Синтаксис.

Выделение слов, слосочетаний и предложений. Разные по цели высказывания предложения, знаки препинаний при них. Чтение различных коммуникативных предложений с соответствующей интонацией.

Понятие о главных членах предложения. Определение связи слов в словосочетаниях и предложениях с помощью наводящих вопросов.

Определение предложений с однородными членами с союзами һәм, ә, ләкин. Составление собственных предложений с союзами и без них с интонацией перечисления.

Определение простых и сложных предложений.

Орфография и пунктуация.

Формирование орфографической зоркости, уместное использование правил правописания:

правописание букв о, ө, э;

правописание букв, обозначающих согласные звуки;

перенос слов;

заглавные буквы в начале предложения и в именах собственных;

разделительные знаки (ъ, ь);

твердые согласные [гъ], [къ];

обозначение в письме звука гамза - һәмзә [ ’ ];

знаки препинания в конце предложения;

знаки препинания (запятая) в предложениях с однородными членами.

Развитие речи.

Выражение своего мнения с учетом ситуации, цели и адресата общения. Аргументированное выражение своего мнения. Овладение основными элементами проведения беседы: вводное слово, поддержание темы и ее продолжение, привлечение внимания собеседника и т.д. Усвоение норм татарского речевого этикета в процессе повседневной учебной деятельности и во внеклассных мероприятиях: приветствие, прощание, извинение, благодарение, обращение с просьбой и др. Особенности татарского речевого этикета при общении с собеседником, уровень владения которого не всегда соотвествует требованиям программы. Составление собственных речевых (монологических) высказываний описательного или оценочного характера.

Текст.

Понятие о тексте. Семантическое единство предложений в тексте. Озаглавливание текста. Последовательность составляющих текста. Абзац. Составление плана по содержанию текста. Составление текста по предложенному плану. Особенности описательного, повествовательного текста.

Особенности составления письменных текстов с учетом пунктуальности, правдивости, выразительности описываемых событий (фактов).

Ознакомление с различными видами изложений и сочинений (без заучивания правил): изложение на основе полного или частичного использования предложенного текста, изложение с элементами сочинения, повествовательно-описательное сочинение и др.

1 класс

Предварительный устный курс

Усвоение гигиенических требований при письме. Развитие мелкой моторики пальцев и свободы движения руки. Развитие умения ориентироваться на пространстве листа в тетради и на пространстве классной доски.

Восприятие слова как объекта изучения, материала для анализа. Наблюдение над значением слова.

Различение слова и предложения. Работа с предложением: выделение слов, изменение их порядка.

Овладение начертанием письменных заглавных и строчных букв.

Букварный период

Составление слогов, слов, словосочетаний. Формирование навыков составления предложений. Деление на слоги.

Ознакомление с согласными звуками [б], [п], [д], [т], [ж],[ш], [з], [с], [и], [й], [л], [м], [н], [р], [у], [ф], [ц], [щ].

Специфика произношения звуков [а], [о], [э], [w], [гъ], [къ], [х], [ч], [ы] и обозначение их на письме.

Чтение слов, словосочетаний и предложений со звуками [ә], [ө], [ү], [җ], [ң], [һ].

Татарский язык

Речь.

Устная и письменная речь. Этика общения.

Слово ислог.

Деление слова на слоги. Произношение и правописание слогов и слов.

Звуки и буквы.

Алфавит. Слова с заглавной буквой.

Гласные звуки, их классификация. Перенос слов. Ударение.

Согласные звуки, их класификация.

Слова, выражающие предмет, его действие и признак.

От слова к предложению.

Понятие о знаках препинаний в конце предложений. Понятие о главных членах предложения. Составление предложений, связь между словами.

Развитие связной речи.

2 класс

Звуки и буквы

Гласные звуки. Сингармонизм. Правописание букв, обозначающих гласные звуки.

Гласные [а], [э], [о], [ө], [ы] в татарском и русском языках. Буквы я, ю, е и првописание слов с ними.

Согласные звонкие и глухие. Произношение согласных [w], [гъ], [къ], [х], [ч]; [җ], [ң], [һ].

Правописание и произношение слов с буквами ц, щ, ъ, ь.

Словарные и объяснительные диктанты.

Слово.

Слог. Понятие о словесном ударении.

Корень слова.

Морфология.

Имя существительное.

Правописание собственных имен. Формы единственного и множественного числа. Правописание аффиксов множественного числа, соспоставление их с русским языком.

Глагол.

Понятие о временах глагола. Сопоставление с русским языком.

Имя прилагательное.

Употребление прилагательных в речи. Особенности прилагательных в татарском и русском языках.

Синтаксис.

Обобщенное повторение за год.

Развитие связной речи.

3 класс

Слово

Слово единство произносимого и семантического. Прямое и переносное значение слова. Синонимы, омонимы и антонимы.

Ознакомление со словарями, формирование умение работать с ними. Словрные диктанты.

Состав слова и словообразование.

Корень и аффикс. Производные слова. Однокоренные слова. Особенности присоединения аффиксов в татарском и русском языках. Сложные и парные слова.

Морфология.

Нарицательные и собственные имена сущствительные. Склонение имен. Особенности склонения имен существительных на носовые согласные.

Прилагательные.

Синонимы и антонимы. Употребление прилагательных в предложении. Особенности синтаксической связи между прилагательным и существительным в татарском языке.

Имя числительное, его значение, вопросы. Особенности синтаксической связи между числительным и существительным в татарском языке

Местоимение.

Склонение личных местоимений. Понятие о вопросительных местоимениях.

Глагол.

Спряжение глаголов изъявительного наклонения. Сопоставление с временными и личными формами глаголов татарского и русского языков.

Синтаксис.

Составление словосочетаний и предложений с использованием изученных частей речи.

Предложения по цели высказывания: повествовательные, вопросительные, повелительные, восклицательные. Определение главных членов предложения.

Понятие об определении. Особенности синтаксической связи между определением и определяемым словом в татарском языке.

Порядок слов (подлежащего и сказуемого, определения и определяемого слова) в татарском языке.

Обобщенное повторение за год.

Развитие связной речи.

4 класс

Морфология.

Имя существительное.Склонение существительных на звонкие, глухие и носовые согласные.

Имя прилагательное. Степени сравнения прилагательных.

Имя числительное.Количественные и порядковые числительные. Особенности употртебления существительных при числительных в татарском языке.

Местоимение.Указательные местоимения.

Глагол. Прошедшее и будущее время, спряжение глаголов изъявительного наконения.

Синтаксис.

Словосочетание и предложение в татарском и русском языках, порядок слов в них.

Главные члены предложения. Выражения подлежащего существительными и личными местоимениями.

Выражение сказуемого глаголами изъявительного наклонения и прилагательными.

Второстепенные члены предложения. Выражение определения прилагательными и порядковыми числительными.

Понятие о дополнениях.

Нераспространенные и распространенные предложения.

Обобщенное повторение за год.

Развитие связной речи.

“Туган тел (Татар теле)” укыту предметының эчтәлеге

I СЫЙНЫФ

Телдән әзерлек чоры

Телдән әзерлек чорында түбәндәге темалар буенча сөйләшү (әңгәмә) оештыру: Танышу. Безнең мәктәп. Безнең гаилә. Кеше. Уеннар. Безнең шәһәр (авыл).

Язуга куелган гигиена таләпләрен үзләштерү. Язганда бармакларның һәм кулларның хәрәкәтләнү үзенчәлекләрен үстерү. Дәфтәр битендә һәм сыйныф тактасында дөрес юнәлештә яза алу осталыкларын үстерү.

Сүзне өйрәнү объекты һәм анализлау материалы буларак кабул итү. Сүзнең мәгънәсенә төшенү.

Сүз һәм җөмләләрне аеру.

Әлифба чоры

Хәрефләрдән иҗекләр төзү, аннан соң иҗекләрдән сүзләр, сүзләрдән сүзтезмәләр төзеп уку. Укучыларда сүзтезмәләрдән җөмләләр төзү күнекмәләре тәрбияләү. Сүзләрне иҗекләргә бүлү.

Эчтәлеген аңлап, кирәкле урыннарда паузалар белән сүз басымын дөрес куеп уку.

Әлифба чорында татар һәм рус телләрендә бердәй әйтелешле авазлар белән ([а], [о], [э], [ы], [б], [п], [д], [т], [ж], [ш], [з], [с], [и], [й], [л], [м], [н], [р], [у], [ф], [ц], [щ]) танышу, алар кергән сүзләрне дөрес уку.

[w], [гъ], [къ], [х], [ч], авазларының әйтелеш үзенчәлекләре белән танышу, бу аваз хәрефләрен язуда дөрес күрсәтү.

Татар телендәге [ә], [ө], [ү], [җ], [ң], [һ] авазлары кергән сүзләрне, сүзтезмәләрне һәм җөмләләрне дөрес уку.

Әлифбадан соңгы чор

Грамматика

Сөйләм.

Телдән һәм язма сөйләм, аралашу әдәбе белән танышу.

Сүз һәм иҗек.

Сүзләрне иҗекләргә бүлү. Иҗекләрне һәм сүзләрне дөрес әйтү һәм язу.

Авазлар һәм хәрефләр.

Алфавит. Баш хәрефтән языла торган сүзләр.

Сузык авазлар, аларның төрләре. Сүзләрне иҗекләргә бүлү, аларны юлдан-юлга күчерү. Тартык авазлар, аларның төрләре.

Сузык һәм тартык аваз хәрефләрен дөрес уку һәм язу.

Предметны, аның эшен, хәрәкәтен һәм билгесен белдергән сүзләр белән танышу. Аларның мәгънәләрен аңлату, сорауларын әйтү.

Сүздән җөмләгә. Җөмләләр ахырында куела торган тыныш билгеләре турында гомуми мәгълүмат. Сөйләмне барлыкка китерүдә җөмләнең әһәмияте. Анда сүзнең кем яки нәрсә турында баруын һәм алар турында нинди яңалык хәбәр ителүен белдерә торган кисәкләрне билгеләү. Аерым сүзләрдән җөмләләр төзү, сүзләр арасындагы бәйләнешне аңлату.

Әзер тексттан сүз, сүзтезмә һәм җөмләләрне дөрес итеп күчереп язу. Аннан соң аларны укытучы әйтүе буенча язу, ул тәкъдим иткән сүзләрдән сүзтезмә һәм җөмләләр төзеп язу.

Аерым темалар буенча өйрәнгән сүзләрне, сүзтезмә һәм җөмләләрне диктант итеп язу. Матур язу күнегүләрен үтәү. Сөйләм күнекмәләрен булдыру өстендә даими эшләү.

Сөйләм үстерү.

II сыйныф

1 сыйныфларда үткәннәрне кабатлау

Авазлар һәм хәрефләр Сузык авазлар.Тартык авазлар. Иҗек. Сүзләрне юлдан юлга күчерү. Предмет исемнәрен белдерүче сүзләр. Билге һәм эшне белдерүче сүзләр.Исемнәрдә баш хәреф. Шәһәр, елга, авыл исемнәрендә баш хәреф. Җөмлә.

Авазлар һәм хәрефләр

Сузык авазлар һәм хәрефләр. Калын һәм нечкә сузыклар, аларны дөрес әйтү. Сузык авазларны белдерә торган хәрефләрнең дөрес язылышы.

Татар һәм рус телләрендә [а], [э], [о], [ө], [ы] авазларның әйтелеше, бу сузыкларны белдерә торган хәрефләрнең дөрес язылышы. я, ю, е хәрефләре, алар кергән сүзләрне дөрес уку һәм язу.

Тартык авазлар. Яңгырау һәм саңгырау тартыклар. Алар кергән сүзләрне дөрес әйтү һәм язу. [w], [гъ], [къ], [х], [ч] тартыкларын дөрес әйтү, аларны белдерә торган хәрефләрнең дөрес язылышы. Татар теленең үзенчәлекле тартыклары [җ], [ң], [һ]. Бу хәрефләр кергән сүзләрне дөрес әйтү һәм язу күнекмәләрен булдыру.ц, щ хәрефләре булган сүзләрне дөрес уку һәм язу.

ъ һәм ь хәрефләре кергән сүзләрне дөрес уку һәм язу.

Сүз

Сүзләрне иҗекләргә бүлү. Иҗекләрнең калынлыгы-нечкәлеге сузык авазларга бәйле булу.Сүз тамыры. Аны табарга өйрәнү. Сүз ясагыч кушымчалар,тамырдаш сүзләр, кушма һәм парлы сүзләр белән танышу.

Морфология

Исем. Аның мәгънәсе, сораулары турында белгәннәрне ныгыту. Исемнәрнең берлек һәм күплек сан формалары. Күплек сан кушымчаларының дөрес язылышы, аларны рус теле белән чагыштыру.

Ялгызлык исемнәр, аларның дөрес язылышы.

Фигыль. Аның мәгънәсе, сораулары белән танышу, аларны сөйләмдә дөрес куллану. Фигыльләрне рус теле белән чагыштырып күрсәтү. Фигыльләрнең заман формалары турында төшенчә бирү.

Сыйфат. Аның мәгънәсе, сораулары белән таныштыру, аларны сөйләмдә дөрес куллану.

Бирелгән җөмләләрдән, әзер тексттан өйрәнгән сүз төркемнәрен табу, андый сүзләрне русчадан татарчага тәрҗемә итү, сөйләмдә дөрес куллану.

Синтаксис

Сүзләрдән сүзтезмә һәм җөмләләр төзү. Җөмләнең баш кисәкләре турында мәгълүмат бирү, аларның урнашу тәртибен күзәтү, аны рус теле белән чагыштыру. Бирелгән сүзләр белән сүзтезмәләр һәм җөмләләр төзү күнекмәләре тәрбияләү. Тәрҗемә күнекмәләре булдыру.

Ел буена үткәннәрне гомумиләштереп кабатлау.

Сөйләм үстерү.

III с ы й н ы ф

II сыйныфлардаүткәннәрнекабатлау

Авазлар hәм хәрефләр.Сузык аваз хәрефләре.Тартык авазлар.ъ, ь хәрефләре кергән сүзләрне дөрес язу hәм уку. Сүзбасымы.Фонетиканали . Исем.Фигыль.Сыйфат.Җәмләнең баш кисәкләре.

Сүз

Әйтелеш һәм мәгънә бердәмлеге буларак сүз, аның туры һәм күчерелмә мәгънәләре. Синонимнар, омонимнар һәм антонимнар. Аларны тексттан табу, сөйләмдә дөрес һәм урынлы куллана белү.

Сүзлекләр турында мәгълүмат бирү һәм алар белән эшләргә өйрәтү. Сүзлек диктантлары язу.

Сүз төзелеше һәм ясалышы

Сүзнең нигезе һәм аның төрләре.

Кушымчлар. Татар һәм рус телләрендә сүзләргә кушымчаларның ялгану тәртибе.

Морфология ( Сүз төркемнәре)

Исем турында өйрәнгәннәрне искә төшерү. Уртаклык һәм ялгызлык исемнәр. Исемнәрнең килеш белән төрләнүе турында мәгълүмат бирү.

Сыйфат турында белгәннәрне искә төшерү һәм ныгыту. Синоним һәм антоним сыйфатлар. Аларны сөйләмдә дөрес куллану. Сыйфатларның җөмләдәге роле. Татар телендә сыйфат белән сыйфатланмышның бәйләнеше.

Сан. Аның мәгънәсе, сораулары, сөйләмдә дөрес куллану. Сан белән саналмышның бәйләнеше. Микъдар саннары.

Алмашлык. Зат алмашлыклары. Аларның мәгънәсе, килеш белән төрләнеше. Сорау алмашлыклары турында мәгълүмат бирү.

Фигыль турында өйрәнгәннәрне искә төшерү, аның заманнары. Хәзерге заман хикәя фигыльләрнең зат-сан белән төрләнеше, аларның сөйләмдә дөрес кулланылышы. Рус телендәге фигыльләрнең заманнары һәм зат-сан белән төрләнешендәге үзенчәлекләр.

Синтаксис (Җөмлә)

Өйрәнелгән сүз төркемнәрен кулланып, сүзтезмә һәм җөмләләр төзү, аларны сөйләмдә дөрес куллану.

Әйтү максаты буенча җөмлә төрләре: хикәя, сорау, боеру һәм тойгылы җөмләләр. Җөмләнең баш кисәкләрен билгели белү.

Аергыч турында мәгълүмат бирү, аларны сөйләмдә дөрес куллану. Русча җөмләләрне татарчага тәрҗемә итү.

Татар телендә җөмләдәге сүз тәртибе (ия белән хәбәрнең, аергыч белән аерылмышның урыннары).

Ел буена үткәннәрне гомумиләштереп кабатлау.

Сөйләм үстерү.

IV сыйныф

1-3 нче сыйныфта үткәннәрне кабатлау

Авазлар һәм хәрефләр.Сузык авазлар.Тартык авазлар. ь,ъ хәрефләре.Алфавит.Тамырһәмкушымча.Төрлесүзтөркемнәренясыйторганкушымчалар.Сүзясагычкушымчалар.Тамырдашсүзләр. Кушмасүзләр.Парлысүзләр.Синонимнар.Антонимнар.Омонимнар.Сүзлекләртурындамәгълүмат.Сүзтөркемнәре.Исем.Сыйфат.Алмашлыклар.Фигыль.Сүзтезмәһәмҗөмлә.Хикәя,өндәү,сорауҗөмләләр.Җөмләкисәкләре. Җөмләнеңбашкисәкләре.Җөмләтөрләре.

Морфология

Исем. Яңгырау, саңгырау һәм борын авазларына беткән исемнәрнең килеш белән төрләнеше. Аларның дөрес әйтелеше, язылышы һәм сөйләмдә дөрес кулланылышы. Исемнәрнең тартым белән төрләнүе турында мәгълүмат бирү.

Сыйфатның дәрәҗә формалары, аларның дөрес язылышы. Рус телендәге сыйфат дәрәҗәләреннән аермсы.

Сан. Тәртип саны. Аларның сөйләмдәге әһәмияте, дөрес куллану күнекмәләре. Татар телендә саналмышның кулланылу үзенчәлекләре.

Алмашлыклар. Күрсәтү һәм тартым алмашлыклары, аларның сөйләмдәге әһәмияте. Рус телендә бу алмашлыкларның мәгънәләрен белдерү юллары.

Фигыль. Боерык фигыль.

Үткән һәм киләчәк заман хикәя фигыльләр. Аларның зат-сан белән төрләнеше.

Хикәя фигыльләрнең барлык заман формаларын зат-сан белән төрләндерү, аларны сөйләмдә дөрес куллану.

Синтаксис

Җөмләнең баш кисәкләре. Иянең исем һәм зат алмашлыклары белән белдерелүе.

Хәбәрнең хикәя фигыль һәм сыйфатлар белән белдерелүе.

Җөмләнең иярчен кисәкләреннән тәмамлык турында мәгълүмат.

Җыйнак һәм җәенке җөмләләр.

Ел буена үткәннәрне гомумиләштереп кабатлау.

Сөйләм үстерү.

Тематическое планирование

Нормы оценок по родному (татарскому) языку

  Диктант.

«5» – ставится. если нет ошибок и исправлений; работа написана аккуратно в соответствии с требованиями каллиграфии (в 3 классе возможно одно исправление графического характера).

«4» – ставится, если не более двух орфографических ошибок; работа выполнена чисто, но есть небольшие отклонения от каллиграфических норм.

«3» – ставится, если допущено 3 – 5 ошибок, работа написана небрежно.

«2» – ставится, если допущено более 5 орфографических ошибок, работа написана неряшливо.

«1» – ставится, если допущено 8 орфографических ошибок.

                        Ошибкой в диктанте следует считать:

      нарушение правил орфографии при написании слов;

      пропуск и искажение букв в словах;

      замену слов;

      отсутствие знаков препинания в пределах программы данного класса;

      неправильное написание слов, которые не проверяются правилом (списки таких слов даны в программе каждого класса).

За ошибку не считаются:

ошибки на те разделы орфографии и пунктуации, которые ни в данном классе, ни в предшествующих классах не изучались;

единичный пропуск точки в конце предложения, если первое слово следующего предложения написано с заглавной буквы;

единичный случай замены одного слова без искажения смысла.

За одну ошибку в диктанте считаются:

два исправления;

две пунктуационные ошибки;

повторение ошибок в одном и том же слове, например, в слове «ножи» дважды написано в конце «ы». Если же подобная ошибка встречается в другом слове, она считается за ошибку.

Негрубыми ошибками считаются следующие:

-          повторение одной и той же буквы в слове;

-          недописанное слово;

-          перенос слова, одна часть которого написана на одной строке, а вторая опущена;

-          дважды записанное одно и то же слово в предложении.

Грамматическое задание.

«5» – ставится за безошибочное выполнение всех заданий, когда ученик обнаруживает осознанное усвоение определений, правил и умение самостоятельно применять знания при выполнении работы;

«4» - ставится, если ученик обнаруживает осознанное усвоение правил, умеет применять свои знания в ходе разбора слов и предложений и правильно выполнил не менее 3/4 заданий;

«3» – ставится, если ученик обнаруживает усвоение определённой части из изученного материала, в работе правильно выполнил не менее 1/2 заданий;

«2» – ставится, если ученик обнаруживает плохое знание учебного материала, не справляется с большинством грамматических заданий;

«1» – ставится, если ученик не смог правильно выполнить ни одного задания.

                  Списывание текста.

«5» - ставится за безошибочное аккуратное выполнение работы;

«4» – ставится, если в работе 1 – 2 орфографические ошибки и 1 исправление (1 кл.); 1 ошибка и

1 исправление (2 и 3 кл.);

«3» – ставится, если в работе допущены 3 орфографические ошибки и 1 исправление (1 кл.);

2 ошибки и 1 исправление (2 и 3 кл.);

«2» – ставится, если в работе допущены 4 орфографические ошибки (1 кл.); 3 ошибки (2 и 3 кл.);

«1» – ставится, если в работе допущено более 4 орфогр. ошибок (1 кл.); более 3 ошибок (2 и 3 кл.).

                  Контрольный диктант.

Объём соответствует количеству слов по нормам чтения (за 1 минуту).

Негрубые ошибки: исключения из правил; повторение одной и той же буквы (букварь);

перенос слов; единичный пропуск буквы на конце слова;.

Однотипные ошибки: первые три однотипные ошибки = 1 ошибке, но каждая следующая подобная считается за отдельную ошибку.

4        При трёх поправках оценка снижается на 1 балл.

Оценки за контрольный диктант.

«5» – не ставится при трёх исправлениях, но при одной негрубой ошибке можно ставить;

«4» – 2 орфограф. и 2 пунктуац. ошибки или 1 орфограф. и 3 пунктуац.;

«3» – 3 – 4 орфограф. и 4 пунктуац. ошибки, а также при 5 орфограф. ошибках;

«2» - более 5 – 8 орфограф. ошибок;

«1» – более 8 орфограф. ошибок.

            Оценки за грамматические задания.

«5» – всё верно;

«4» – не менее 3/4 верно;

«3» – не менее 1/2 верно;

«2» – не выполнено больше половины общего объёма заданий;

«1» – не выполнено ни одно задание.

Укучыларның белем һәм күнекмәләрен тикшерү һәм бәяләү нормалары

Күчереп язуны бәяләү

Пөхтә итеп язылган, орфографик хаталары булмаган, ләкин 1-2 җирдә хәрефләрнең урыны алышынган булса, “5” куела.

Эш бик үк чиста итеп башкарылмаса, 1-2 хата җибәрелсә, “4”ле куела.

Язуда 3-5 хата җибәрелсә, текст пөхтә итеп язылмаса, “3”ле куела.

Хаталар саны 5тән артса, төзәтүләр күп булса, “2” куела.

Диктантларны бәяләү

Хатасыз яки тупас булмаган 1 хата җибәрелгән, матур итеп язылган эшкә “5”ле куела.

3 тән артык хата булмаган һәм пөхтә итеп язылган эшкә “4”ле куела.

5 орфографик һәм 1 пунктуацион хаталы эшкә “3”ле куела.

Изложение һәм сочинениеләрне бәяләү

Эчтәлек дөрес һәм эзлекле итеп ачылса, җөмләләр грамматик яктан дөрес төзелсә, хаталар булмаса яки 1 орфографик хата җибәрелсә, “5”ле куела.

Эчтәлек дөрес ачылып та, эзлеклелек сакланмаса һәм җөмлә төзүдә 2-3 хата булса, “4”ле куела.

Төп эчтәлеге бирелеп тә, эзлеклелек сакланмаса, 4-6 орфографик хата китсә, “3”ле куела.

Эчтәлек дөрес һәм эзлекле ачылмаса, 7-10 орфографик хата җибәрелсә, “2”ле куела.

Тестларны бәяләү:

А өлешендәге дөрес үтәлгән һәр бирем 3 баллдан бәяләнә; В- 4 баллдан; С- 5 баллдан бәяләнә; 97-100% - “5” ле билгесе; 77-96% - “4” ле билгесе;

50% тан түбән булса - “3” ле билгесе куела;

Грамматик биремнәргә: 

1.Бөтен биремнәр дә дөрес булса, төзәтүләр булмаса "5"ле куела

2.Биремнәрнең 4/3 өлеше дөрес эшләнсә "4"лекуелар

3.Барлык биремнәрнең 2/1 өлеше дөрес эшләнсә "3"лекуела

4.Укучы биремнең яртысыннан артыгын эшләмәсә "2"лекуела.

Прилоңение 1

Кушымта 1

Календарно-тематическое планирование

1 сыйныф календарь – тематик планы

Кушымта 2

2 сыйныф календарь – тематик планы

Кушымта 3

3 сыйныф календарь – тематик планы

Кушымта 4

4 сыйныф календарь-тематик планы

Адрес публикации: https://www.prodlenka.org/metodicheskie-razrabotki/417978-rabochaja-programma-po-rodnomu-tatarskomu-jaz