Транспорт корунэ велосипед

Чымнайская средняя общеобразовательная школа

Учитель начальных классов

Варламова Татьяна Спиридоновна .

Тулалыыр эйгэ + труд уруога. 2 кылаас.

Уруок темата: Транспорт корунэ – велосипед.

Уруок сыала:

- Велосипед сайдыытын историятын билиhиннэрии:

- Велосипед чаастарын уорэтии:

-Санарар, айар, тутар дьо5уру сайыннарыы:

Тэрилэ:

- компьютер,

- мультимедийнай проектор,

- клей, карандаш, шаблон, онноох кумаа5ы, кыптыый.

Уруок хаамыыта

1.Тэрээhин чаас.

- Здравствуйте!

- Бугун тулалыыр эйгэ уонна труд уруогар сана теманы барыахпыт.

Бу таабырыны таайын эрэ.

Кини тимир коло

Оту сиэбэт, бензин кордообот.

Икки эрэhиинэ атахтаах. (Велосипед) 1 слайд

- О5олоор, бу уруокка туох туhунан кэпсэтэр эбиппит? (Велосипед)

Велосипед ханнык коруннэ киирэрий? (Транспорт биир корунэ)

Сана теманы быhаарыы.

-О5олоор, эhиэхэ ким велосипедтаа5ый? (О5олор санааларын истии )

- О5олоор, эhиги санаа5ытыгар, велосипеды хаhан айбыттара буолуой?

Ол туhунан биhиги бу уруокка билиэхпит.

3.Бэсиэдэ:

Велосипеды аан бастаан мастан онорбуттара. 200 сыл анара оттугэр Верхотурье диэн дойдуга тимир ууhа, нуучча киhитэ, Ефим Михеевич Артамонов айбыт. 2 слайд

Бу киhи айбыт велосипеда самокатка майгынныыр эбит: 2 мас колуоhэлээх, урууллаах. Манан атаххынан комолоhуннэрэн айанныыр эбиккин. Бу самокатын Москва5а саарга кордоро илдьибит.

Ону саар самокаты олус собулээбит, айбытын иhин улахан бэлэх биэрбит. Ол эрэн ол самокатын туhамматахтар, умнууга хаалбыт.

Иккис айааччыннан, немец офицера, Карл Фридрих Дрез буолар. Кини айбыт мас самоката инники колуоhэтэ хамныыр буолан онон салайар эбит. 3 слайд

4 слайд Онтон бу костор велосипед корунун 170 сыл анараа ортугэр Филип Фишер айбыт. Бу велосипед илин колуоhэтэ 2 миэтэрэлээх, педаллаах, онтон кэнники колуоhэтэ кыра уонна тормозтаах. Манан чааска 11 км барыахха соп.

5 слайд Онтон бу мас велосипеды карета оноhуутунан дьарыктанар француз Пьер Мишо айбыт эбит. Бу маннык велосипеды онорон атыылаабыт.

Велосипед сайдыыта оло5у кытта сайдан испитэ. 6 слайд Онтон айанныырга тургэн буоллун диэн Англия уустара чэпчэки, синньигэс тимир спицалаах “ паук” диэн велосипеды айбыттара. Маннык тимир коло дьон бол5омтотун тарпыта. 7 слайд

Онон кыргыттарга аналлаах колону 150 сыл анараа оттугэр Лоусон диэн киhи айбыт.

8 слайд Кыргыттар тэбэллэригэр табыгастаах буоллун диэн уоhээ туорайа суох онорбуттар.

Велосипед сайдыытын туhунан кылгастык билиhиннэрдэххэ итинник.

- Ким билэрий, велосипед чаастарын? 9 слайд ( илин, кэлин колуоhэ, уруул, педаль, сыап, испииссэ, араама)

4.Практическай чаас. Труд уруога

Велосипедпыт чаастарын кытта билистибит. Билигин бэйэбит онорон коруохпут. О5олор велосипед чаастарын шаблонунан туhэрэн цветной кумаа5ыга кырыйаллар. ТБ учуутал кэпсиир, сэрэтэр.

5.О5олор улэлэрин анализтааhын. Хас биирдии о5о улэтин бэлэх гынан илдьэ барар.

6. Сынньалан.

Ким саамай кырасыабай велосипеды онордо? О5олор улэлэрин кэпсииллэр. Маладьыастар бары олус кыраhыабайдык онорбуккут.

7. Велосипед арааhын билиhиннэрии. Бэсиэдэ.

Билинни кэмнэ велосипед араас корунун быhаараллар. Араараллар эбит тэбээччи бэйэтин сааhынан.10слайд

Холобура: детсад, алын, орто саастаах о5олор велосипедтара тус- туhунан. Оссо араараллар эбит.Колуоhэтин ахсаанынан, баар буолаллар 1,2,3,4 колуоhэлээх велосипедтар.

Аналынан араараллар. Холобура: эр киhи, дьахтар велосипедтара. Спортивнай, хайалаах сиргэ айанныыр, хомуллар велосипедтар.

Велосипедынан сылдьааччылар массыына суоппардарын курдук анал быраабылалардаахтар.Ол курдук велосипедынан суолга сылдьыы сокуон этэринэн 14 саастан конуллэнэр. Оскотун 14 сааскын туола илик буоллаххына: дьиэн таhыгар, паарка5а, стадионна эрэ тэбиэхтээххин. Аны суолу туоруурга велосипеды тэбэн буолбакка анньан туоруохтааххын.

8. Тест ыйытыылара.

1. Бастакы велосипед туохтан оноhуллубутай ?

А) тимиртэн б) мастан в) эрэhиинэттэн

2. Велосипед чааhыгар киирбэт тылы бул.

а)педаль б ) сыап в )аан

3. Велосипеды суолга тэбии хас саастан конуллэнэрий?

а)14 б )11 в )8

4. Велосипедтаах сылдьан суолу хайдах туоруубутуй ?

а ) велосипеды тэбэн б) велосипеды анньан в) велосипеды массыына5а тиэйэн

5. Велосипеды бастаан ханнык омук киhитэ айбытай?

а) немец б ) француз в ) нуучча

9.Тумук.

- Бу уруоктан туох сананы биллигит?

- Тугу собулээтигит?

Олус учугэйдик улэлээбиккитигэр махтанабыт. Корсуоххэ диэри!

Адрес публикации: https://www.prodlenka.org/metodicheskie-razrabotki/43784-transport-korunje--velosiped