Булчут идэтэ

МБОУ Чымнайская СОШ Таттинский район Республика Саха Якутия

Учитель: Саввина Галина Моисеевна

Темата: Булчут идэтэ. (кылаас чааьа).

Сыала: Булчут идэтин кытта билсиьии. Булт быраабылаларын, ирдэбиллэрин, Бултуур сиэри – туому кытта билиьиннэрии, ойдотуу, харыстааьын тыыныгар иитии.

Тэрилэ: интегрированнай дуоска, слайдалар, ойуулар.

Былаана:

Тэрээьинэ: Утуо кунунэн. Бугун биьиги кылааспыт чааьын тематын билиэххэйин эрэ. Бу суруллубут буукубалартан тыллары таьааран туох туьунан кэпсэтэрбитин билиэхпит.

ТУЧУЛБ ИТЭДЭ (О5олор таайаллар). Булчут идэтэ.

Учуутал: Саамай сопко эттигит. Бугун биьиги булчут идэтин туьунан кэпсэтиьиэхпит.

Булчут диэн кимий? Булчут буоларга туохха уорэниэххэ собуй?

Хайдах киьи булчут идэтин баьылыан собуй?

То5о бултуулларый?

Ким дьоно бултууруй? Тугу бултуулларый?

Бэсиэдэ: Хас биирдии киьи бэйэтэ собулуур идэлээх буолар. Сорохтор кыра эрдэхтэриттэн дьоннорун кытта булка сылдьан булт идэтигэр уьуллаллар. Онтон улаатан баран «Охотовед» идэтигэр уорэнэн булка барыахтарын соп. Биьиги боьуолэккэ Нестеров Михаил Гаврильевич уьун сылларга булчутунан улэлээбитэ. Кини элбэх кунду туулээ5и государство5а туттарбыта. Биир сыл боро мэнээктээбитигэр хапкаанна борону туттарбыта уонна туьааннаах сиригэр ыыппыта.

Сорох булчут кыра булка, онтон сорохтор улаханна сылдьаллар.

Хоьооннору аа5ыы. Слайда кордоруу. Ханнык кыыллары бултуур эбиттэрий?

Кэпсэлгэ – сэьэннэ киирбит

Кэрэ кыылбын – кииспин.

Киэн тай5абыт, кэтит сирбит

Кэрэмэс киэргэлэбин. ( Киис).

Кырынаас суурэн иьэн,

Кыра куудээ5и кордо.

Оро5ун аанын аьан,Олороруттан уордэ. (Кырынаас).

Туундара5а буур5а туьэн,

Тумарык кудэнкотор.

Буур5аны, тыалы корсуьэн,

Кырса суурэр - котор. (Кырса). Бу кыыллар ханнык булка киирэллэрий? (Кыра).

Онтон улахан бултар ханнык буолуохтарын собуй? Ааттаталаан.

Таабырыннаьыы: Ханнык кыыллары бултуохха собуй?

1.Хара тыа5а Мэргэнэ хара баар уьу. (Тайах).

2.Ким бэйэтигэр тыаны илдьэ сылдьарый?(Таба).

3.Умуьах иьигэр икки кыьыл чааскылар сыталлар уьу. ( Эьэ хара5а).

4.Сир анныгар итии болгуо сытар уьу. (Эьэ).

5.Сыьыыга сырбас баар уьу. (Саьыл).

6.Ким кыьын ойуурга аччык сылдьарый? (Боро).

Булка сылдьыы сиэрэ – туома.

Булка бараргар улаханнык санарыма.

Бултуур сиргэр тиийэн баран сиргин – уоккун аьат, кордос.

Аьары бултаама, мыыныма.

Оросуьэн туран бултаама, байанайын тоттору хайыьыа.

Уруьуйдааьын: «Мин булчут буолуом».

Тумук оноруу: Бугун ханнык идэ туьунан кэпсэттибитий?

Кыра булка ханнык кыыллар киирэллэрий?

Улахан булка ханнык кыыллары киллэриэххэ собуй?

Бу кылаас чааьыгар тугу собулээтигитий?

Адрес публикации: https://www.prodlenka.org/metodicheskie-razrabotki/49193-bulchut-idjetje