Тема: «Юл кагыйдлрен йрнбез!» (балалар бакчасы чен татар теленд театральлштерелгн кият)

Муниципальное бюджетное дошкольное образовательное учреждение

Карабашский детский сад общеразвивающего вида №3 «Ак каен»

Бугульминского муниципального района Республики Татарстан

Тема:"Юл кагыйдәләрен өйрәнәбез!"

(балалар бакчасы өчен татар телендә театральләштерелгән әкият)

Әзерләде: Рамазанова А.Р.

2026 ел

Максат: уртанчылар төркемендә юл билгеләре турындагы белемнәрен, балаларның урамда үзләрен тоту күнекмәләрен, светофор, аның вазифалары турындагы белемнәрен ныгыту; балаларның күзәтүчәнлеген, юлда игътибарлы булуларын формалаштыру. 

Бурычлар:

 Тәрбияви: 

     -авыр чакта ярдәмгә ашыгу, булышу теләге уяту; 

     -өлкәннәрне, иптәшләреңне хөрмәт итәргә өйрәнү. 

Үстерү: 

-балаларда хәтерне яхшырту, игътибарлылыкны арттыру, танып белү   эшчәнлеген үстерү; 

—балаларның күзаллауларын, мөстәкыйль фикер йөртә белү-уйлау сәләтен, игътибарлылыкларын, сүз байлыгын  үстерү; 

Белем бирү :

-светофорның сигналларын искә төшерү; 

—бәйләнешле сөйләм өстендә эшләү. 

Катнашалар:

Юхулла(Юл хуҗасы) - Олы, яхшы, ләкин катгый.

Аю- Зур, авыр йөри, урамны кичә белми.

Куян-Тиктормас, бик тиз йөгерә, хәтере начар.

Тылсымлы Фара (Тылсымлы Түгәрәк) – Уеннан тыш ярдәмче, комментатор булып тора.

Балалар төркеме (3-4 бала) - Уйныйлар, җырлыйлар, кагыйдәләрне әйтәләр.

Сәхнә күренеше:

Уртада ике юл сызыгы белән "күчәр урам". Бер якта – яшел яктырткычлы багана (яшел кеше сурәте), икенче якта - кызыл яктырткычлы багана (кызыл кеше сурәте). Арткы фонда йортлар, агачлар рәсеме. Якынрак - "яшел урман" (кечкенә кыялы басу).

ПЬЕСА БАШЛАНА

(Балалар сәхнә уртасында утыралар, кулдарында машина, уенчыклар. Җырлыйлар,уйныйлар.

Аю зур адымнар белән килә.)

Аю: (хәйран кала) О-о-о! Нинди зур юл бу? Минем урманда мондый юллар юк иде. Монда ничек йөрергә? Туры бараммы? (Аю туры бара башлый.

Кыр ягыннан Юхулла(Юл хуҗасы килеп чыга, кулына таяк тоткан.)

Юхулла(Юл хуҗасы): Сто-ой! Тукта, дустым! Юлга шулай сикереп керергә ярамый!

Аю: Әй, син кем? Ни өчен мине туктаттың?

Юхулла(Юл хуҗасы): Мин – Юхулла, менә бу юлның хуҗасы. Анда үз тәртибе, үз кагыйдәләре бар. Беренче кагыйдә: Юлга керү алдыннан, сулга да, уңга да карарга кирәк!

Аю: (Сулга, уңга карый) Ләкин машиналар йөри! Нишлим?

Юхулла(Юл хуҗасы): Кара, менә бу баганага. Ул безгә ярдәм итә. Ул – Юл үткәргече. Кечкенә кеше сурәте яшерен. Юхуллабагананы күрсәтә. Балалар да якынрак киләләр.)

Юхулла(Юл хуҗасы): Әйтегез әле, балалар, кызыл гына янса, урамны кичәргә ярамыймы?

Балалар: Юк! Кызыл янса – ТУКТА!

Юхулла(Юл хуҗасы):: Дөрес! Кызыл төс – "Тукта!" дигән сүз.

Ә яшел төс?

Балалар:Яшел төс – "Чык!" дигән сүз!

Аю: Аңладым! Хәзер кызыл. Көтәм... (Карап тора) Без! Яшел яна! Хәзер генә кичә алам!

Юхулла(Юл хуҗасы): Стой! Бер мәгълүматны оныттың! Яшел янганда, башта юлның буш икәненә инанырга кирәк. Юлны аркылы чыкканда, башта СУЛГА, аннары УҢГА карарга кирәк!

Аю: Сулга... буш. Уңга... буш. Хәзер генә йөрим! (Аю юлны чайкалып, ләкин уңышлы кичә. Балалар аны алкышлыйлар.)

Тиз генә Куян сикереп килә.

Куян: Вакыт юк! Мин ашыгам! Карамыйм да, йөгерәм! (Юлга сикерергә тели.)

Балалар: Куян, тукта! Сак бул!

Аю аны кулы белән тотып кала

Аю: Сак бул, дустым! Мин кагыйдәләрне яңа гына өйрәндем. Баганага кара! Ул әле кызыл яна!

Юхулла(Юл хуҗасы): Икенче мөһим кагыйдә: Урамны бары тик "җәяүлеләр йөрү урыны"нда гына аркылы чыгыарга ярый! Кара, менә ак сызык. Урамның иң куркынычсыз урыны – менә монда.

Куян: (Тыный, тынычлана) Гафу ит, ашыктым... Әйе, монда сызык бар. Беләм мин дә аны.Яшел янып торгач, әйләнеп карыйм да чыгам.

Куян балалар белән бергә "җәяүлеләр йөрү урыны"нда багана күрсәткәндә урамны аркылы чыга. Балалар аны да алкышлыйлар.

Күп тә вакыт үтми, кырдан Тылсымлы Фара килеп чыга. Аның күлмәге төрле төсле түгәрәкләр белән бизәлгән.)

Тылсымлы Фара: Сәлам, кечкенә дуслар! Минем исемем Фара. Мин сезгә кагыйдәләрне бик кызыклы итеп искә төшәрергә ярдәм итәм. Карагыз әле! (Фара әкрен генә әйләнә, һәм аның күлмәгендәге түгәрәкләр яктыра башлый: берсе кызыл, икенчесе сары, өченчесе яшел.)

БалаларЮхулла(Юл хуҗасы ярдәме белән:

Кызыл түгәрәк: "Тукта!" – Юлга чыкма!

Сары түгәрәк: "Хәзерлек!" – Әзер бул!

Яшел түгәрәк: "Йөгер!" – чык инде! (Уен формасында барлык катнашучылар – Аю, Куян, балалар – багана алдында торалар. Фара төсләрне күрсәтә, ә алар хәрәкәт ясыйлар: кызыл – туктап торалар, сары – әзерлек күрсәтәләр, яшел – кичәләр.)

Юхулла(Юл хуҗасы):Очраклы түгел! Барлык кагыйдәләр бердәнбер максат өчен – безнең иминлегебез өчен! Җәяү йөргәндә дә, артка карап торырга онытмагыз! Машина килүен ишетсәгез дә, туктагыз!

Аю: Мин, зур булсам да, артка карармын.

Куян: Мин, тиз булсам да, ашыкмам.

Балалар: Без дә юл кагыйдәләрен беркайчан да бозмабыз!

Юхулла(Юл хуҗасы):Шулай! Хәзер сезнең барыгызның да юлда йөрү рөхсәте бар! Имин юллар! (Барлык катнашучылар сәхнә алдына килеп чыгып, кулларын тоталар. Соңгы җырны җырлыйлар.)

БАРЫСЫБЕРГӘ (Җырлыйлар): Тукта, кара, тыңла, Урамнан имин чык! Кагыйдәләр безнең дуслар, Аларны онытмагЫз! (Баш ияләр.)

ПЬЕСА ТӘМАМ БУЛА.

Адрес публикации: https://www.prodlenka.org/metodicheskie-razrabotki/630321-tema-jul-kagyjdlren-jrnbez-balalar-bakch