Туған үйдің жылуы

8 – cынып. Қазақ тілі

Сабақтың тақырыбы: Туған үйдің жылуы

Сабақтың мақсаты:

1.Өзгелік етіс туралы түсініктерін қалыптастырып, жасалу жолдарымен таныстыру, тақырыпқа қатысты жаңа сөздерді меңгерту;

2. Оқығанын түсініп, өз ойын дұрыс жеткізе білуге жаттықтыру. Логикалық ойлау қабілеттерін дамыту:

3. Тақырыппен жұмыс жасау арқылы танымдық қабілеттерін арттыру.

Сабақтың түрі: жаңа сабақ

Сабақтың әдіс-тәсілдері: әңгімелеу, сұрақ-жауап, көрнекілік әдісі, суретпен жұмыс.

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі.
• Сәлемдесу;

•Оқушыларды түгелдеу.

ІІ. Үй жұмысын тексеру.

Ережелерді сұрау.

ІІІ. Жаңа сабақты түсіндіру

Өзгелік етіс қимылдың, іс-әрекеттің сөйлемдегі іс иесі, яғни субъектінің тікелей өзі емес, екінші бір басқа субъект, қимылды орындаушы арқылы істелетінін білдіріп, белгілі бір жұрнақтар арқылы жасалады. ол жұрнақтар мыналар:

-ғыз, -гіз, -қыз, -кіз: отыр-ғыз, жүр-гіз, айт-қыз, т.б.

-дыр, -дір, -тыр, -тір, -ыр, -ір: сал-дыр, сен-дір, ас-ыр, т.б.

-т: жаса-т, сөйле-т, т.б.

Демек, өзгелік етісті сөйлемде қимылды, іс-әрекетті іске асырушы екі субъект болады: бірі—сол қимылды орындатушы, екіншісі—қимылды тікелей орындаушы. Мысалы, Ол баласына өлең айтқызды деген сөйлемдегі айту қимылын істеуші—ол. Бірақ бұлар өздері тікелей істеп отырған жоқ, қимыл, іс-әрекетті екінші біреу арқылы, яғни баласы арқылы істетіп отыр.

Кейде бір түбірге өзгелік етістің бірнеше жұрнағы бірінен кейін бірі жалғана береді:сөйле-т-кіз-беді, қаз-дыр-т-қыз-ды, т.б.

ІV. Жаттығу жұмыстары

3–тапсырма. Сөйлемдерді толықтырып, жаздыру.

4-тапсырма. Берілген сөздерден қажетті жұрнақ арқылы өзгелік етіс жасап жаздыру

5–тапсырма. Сұрақтарға жауап жаздыру.

6-тапсырма. Көп нүктенің орнына керекті сөздерді қойып жаздыру.

V. Сөздікпен жұмыс

Жаңа сөздерді сөздік дәптерлеріне жаздырып, жаттату.

VI. Мәтінмен жұмыс.

1–тапсырма. Мәтінді оқытып, түсінгендерін айтқызу.

VII. Сабақты қорыту.

Көпқабатты үйде тұрудың қандай кемшіліктері бар?

Жеке үйде тұрғанның қандай артықшылықтары бар?

Сен қандай үйде тұруды қалар едің?

VIIІ. Үйге тапсырма: «Менің арманымдағы үй» тақырыбында шағын эссе

жазу.

Бағалау.

Адрес публикации: https://www.prodlenka.org/metodicheskie-razrabotki/310418-tuan-jdi-zhyluy