Нутукъ инкишафы. Кузь акъкъында икяе тизюв

Урок крымскотатарского языка в 3 классе

Куртосманова Ферузе Изетовна, учитель начальных классов

Мевзу:Нутукъ инкишафы.Кузь акъкъында икяе тизюв.

Дерснинъ макъсады: талебелернинъ нутукъ инкишафы дереджесини котермек ве инкишаф этмек; къоюлгъан окъутма проблемаларны чезмеге огретмек; нутукъ байлыкъларыны зенгинлештирмек; эстетик дуйгъуларыны юксельтмек; дикъкъатлы олмагъа алыштырмакъ; эдепли олмагъа огретмек.

Къулланмалар: кузь мевсимини косьтерген ресимлер, карточкалар, дерслик.

Регулятив яни мунтазамлыкъ усуллары

Озь иш ерини азырламакъ, дерсте къоюлгъан макъсатны бельгилемек ве оны шекиллендирмек, къоюлгъан вазифелерни чезмек ичюн ёлларыны тапмагъа бильмек.

Бильги алув усуллары

Оджанынъ суаллерине джевап бермек, керек малюматны тапмакъ, язма нутукъны дефтерлерде язмакъ.

Коммуникатив усуллары

Динълемек ве дигерлернинъ айткъан нутукъыны анъламакъ, субет шекилинде чалышмагъа бильмек, эм де озь фикирлерини агъзавий шекильде ифаде этмеге бильмек.

Дерснинъ кетишаты:

Тешкилий къысым.

- Селям алейкум, балалар! Дерсимизни башлайыкъ. Ким невбетчидир бугунь?

- Дерсте ким ёкъ? (Невбетчининъ джевабы)

- Дерсимизни тебессюмден башлайыкъ, мен эпимизге мувафакъиетлер тилейим.

2. Эв вазифесини тешкерюв. (1 талебе эвде тизильген икяени окъуп бере)

3.Темиз язув дакъкъасы.

- Дефтерлерде бугуньки тарихны язынъыз. Мен сизге дюльбер бир десте кетирдим. Не коресинъиз элимде? (япракълар)

- Япракъ сёзю насыл арифнен башлана? (Я арифинен башлана)

Шимди сиз буюк ве кучюк Яя арифлерини темиз язув дакъкъасында язаджакъсыз.

- Бу ариф бирикмелерини догъру язынъыз .

- япракъ- (лист, листок) сёзюни язынъыз.

-Бу сёзнен бир джумле тизинъиз. Джумленинъ баш азаларыны тапынъыз ве астыны сызынъыз. Сёзлерге ургъу къоюнъыз.

4. Янъы мевзуны еткизюв.

-Мен сизлерге гузель бир дёртлюк окъумагъа истейим, дикъкъатнен динъленъиз!

Сарылы-аллы эр якълар,

Тёкюлелер япракълар,

Кунеш шавлесин сакълар,

Окюнип булут агълар.

- Насыл мевсим тасвирлене бу сатырларда? (Кузь)

- Эбет, бу шиирде кузь мевсими тасвирленгендир !Бу ресимлерге бакъып айтынъыз, дерсимизде насыл мевзу акъкъында сёз юрьсетеджекмиз?

Талебелер. - Кузь акъкъында.

- Кузь акъкъында джумлелер тизип бири-бирине къошсакъ не олур? (Икяе, метин)

- Метинге не къоймакъ мумкюн?

- Метин къач къысымдан ибарет олур?

1.Талебелернинъ бильгилерини актуализациясы.

-Бир йылда къач мевсим бар?

- Кузь насыл мевсимден сонъ келе?

-Кузь айларынынъ адларыны айтынъыз.

-Кузьден сонъ насыл мевсим келе?

-Кузьде ава насыл ола?

- Тереклер насыл тюсте ола?

2. Группада чалышув.

Группада чалышув къаиделерини текрарлав. Сыныф 5 группагъа болюне. Эр бир группагъа

экишер къарышыкъ джумлелер дагъытыла. Сёзлерни тертипнен ерлештирип джумлелер тизмек керек. Учюнджи джумлени эр бир группа озю яза.

1 группа. Кельди, кузь,алтын. Ола, сувукъ кунь-куньден.

2 группа. Уфюре, еллер Сыджакъ, улькелерге, къушлар, кеттилер, учып.

3 группа. Булутлар, къара, сарды, кокни. Ягъа, ягъмур.

4 группа. Тёкюле, япракълар, сарарып. Мейваларны, джыйыштыралар, багъ-багъчаларда.

5 группа. Къыскъарып, башлады, куньлер. Узай, геджелер.

Тешкерюв.

1 группа. Алтын кузь кельди. Кунь-куньден сувукъ ола.

2 группа. Еллер уфюре. Къушлар сыджакъ улькелерге учып кеттилер.

3 группа. Къара булутлар кокни сарды. Ягъмур ягъа.

4 группа. Япракълар сарарып тёкюле. Багъ-багъчаларда мейваларны джыйыштыралар. 5 группа. Куньлер къыскъарып башлады. Геджелер узай.

3. Кузь акъкъында тизильген метинни ким къыскъадан айтып береджек? (Бир я да эки талебе агъзавий айталар)

4.Дефтерлерде иш. Тизильген джумлелерни язув.

5.Раатлыкъ дакъкъасы.

Ербучыкъ айванчыгъы,

Ёлакълы быджачыгъы

Ербучыкъ эрте тура

Янакъларыны юва.

Ювасыны сипире, сонъра азбаргъа кете:

Бир –эки, бир-эки,

Ериндеде секире

Учь, дёрт, беш, алты

Ербучычыкъ болдурды.

6.Дерсликнен иш.

Саифе 7, 7- мешгъулиет.

7. Пекитюв.

«Догъру – догъру дегиль» оюны.

1) Сентябрь, октябрь, ноябрь- кузь айларыдыр.

2) Кузьде ава сувуй.

3) Тереклер ешере.

4) Кузьде къушлар сыджакъ улькелерге учып кетелер.

5) Тереклернинъ япракълары сары ве къырмызы тюсте олалар.

6) Кузьде биз мектепке барып башлаймыз.

7) Кузь яздан сонъ келе.

8) Кузьден сонъ баарь келе.

9) Кузьде куньлер къыскъара, гедже узай.

10) Кузьде кок булутлы ола.

8.Дерснинъ нетиджеси. Баалав.

- Машалла! Бугуньки дерсимизде эр кес яхшы чалышты!

- Энъ актив талебелер ким олды?

-Дерсте не яптыкъ?

Талебелерге нетидже чыкъармагъа ярдым этюв ве ишке къыймет кесюв.

9.Рефлексия.

Мен ………… бильдим.

Мен ………… пекиттим.

Мен ………….огренмеге истейим.

10.Эв иши. «Мен кузьни севем» мевзусында 5-6 джумле тизмек, ресим сызмакъ.

Адрес публикации: https://www.prodlenka.org/metodicheskie-razrabotki/345440-nutuk-inkishafy-kuz-akkynda-ikjae-tizjuv