Доруобай буола уорэн» кылаас чааьа

МБОУ Чымнайская общеобразовательная средняя школа Таттинский район Республика Саха Якутия.

Учитель: Саввина Галина Моисеевна.

Темата: «Доруобай буола уорэн» кылаас чааьа.

Сыала: О5о бэйэтин доруобуйатын бэйэтэ харыстана, дьыл кэмин кытта тэннэ хардыылаан таннар буолла5ына тымныйыыга бэриммэт буола уорэнэригэр уьуйуу, уорэтии.

Тэрилэ: Хартыыналар, луук, чеснок, муот, морс.

Хаамыыта:

Тэрээьинэ: Бу хартыыналары корон тугу барарбытын билиэхпитин соп дуо? Кимнээх баалларый? Хайаабыт быьылаахтарый?

Хартыынанан о5олор кэпсээннэрэ: Ойууну корон о5олор ыалдьыбыттарын туьунан кэпсээннэрин истии.

Боппуруостарга эппиэт:

1. Киьи то5о ыалдьарый?

2. Хайдах танныахха собуй?

3. Кыьын сайыннылыы танныахха соп дуо?

4. Грипп диэн ыарыы кэлбит диэтэхтэринэ хайыан этэй?

5. Сотолуннэххитинэ, ытырдар буоллаххытына тула5ытыгар баар дьону хайдах харыстыаххытын собуй?

6. Доруобай буолар наадаттан ханнык астары аьыахха собуй?

Ыарыыттан харыстаныы: Ыарыы кэлбитин биллэххэ луугу, чесногу аьы гытта сиир эмиэ туьалыан соп. Оссо муоттээх ууту эбэтэр чэйи иьэр ордук. Хаьан ба5арар дьыл кэмин корон таннар учугэйгэ тиэрдэр. Тымныыга чараастык сырыттахха тургэнник тымныйыаххын соп. Мэлээх билбэт эмкитин иьиэ суохтааххыт. Ыарыйдаххытына балыыьа5а баран кордоруохтээххит, дьиэ5итигэр баран сылаастык сытыахтааххыт.

Ону таьынан бэйэ5итин ыраастык корунэ, тута – хапта сылдьыахтааххыт. Ити быраабылалары тутустаххытына ыарыыга бэриниэххит суо5а.

Доруобай буолуу уонна ыраастык туттуу быраабылаларын биллэрии, ойдоотуу.

1.Киьи тириитин микроскуобунан кордо5унэ тириигэ колоьун былчархайдарын коро5ун. Сууммакка сырыттахха тирии тургэнник киртийэр. Кир элбээтэ5инэ куьа5ан сыты таьаарар. Кирдээх тириигэ араас хатааллар, кутургуйалар тахсыахтарын соп. Ити барыта суунууттан тутулуктаах. Мыылалаан сылаас уунан суунар ордук. Тымныы уунан кирин барбат.

2. Тииьи сууна сырыттаххына тиис ыалдьара а5ыйыыр. Тииьи киэьэ утуйарга суунар ордук туьалаах. Щетканы суунан баран сууйан баран уурар учугэй.

3. Уорэнээччи куну быьа элбэхтик суурэр – котор, араас сиринэн сылдьар ата5а киртийэр. Кини киэьэ утуйуон иннинэ ата5ын суунара наада.Атах тынырахтарын кырыныахтааххыт.

4. О5о батта5а киртийдэ5инэ быт уоскуон соп. Онон нэдиэлэ аайы суунуохтаахтар. Быт диэн кыра уон батах быыьыгар сылдьан хааннын оборон сиир.

5. Сууйуллубатах о5уруот астара уонна фрукталар кутталлаахтар. Аьыыр иьитин туспа буолуохтаах, балабыай атын киьи аьыыр иьитин туттуо суохтааххын.

Тумук оноруу: Кылаас чааьын туох дии санаатыгыт?

Ханнык быраабылалары биллигитий?

Хайдах ыарыыттан харыстаныахха собуй?

Адрес публикации: https://www.prodlenka.org/metodicheskie-razrabotki/49198-doruobaj-buola-uorjen-kylaas-chaaa