Разработка урока «Числительное»

Муниципальное бюджетное общеобразовательное учреждение

«Гимназия №1» с.Красногвардейского, Красногвардейского района,

Республика Адыгея

Разработка урока

«Числительное»

Разработала:

Учитель адыгейского языка и литературы

Едыгова Фатима Батырбиевна

2022г.

Темэр: Пчъэгъац1эр. Зэфэхьысыжь урок

Мурадыр: Пчъэгъац1эм ехьыл1агъэу ш1эныгъэу агъотыгъэмэ язэфэхьысыжь

Нэрылъэгъу 1эпы1эгъухэр: компьютерыр, доскэр, карточкэхэр, сурэтхэр, тхылъыр

1.Урокым изэхэщэн

Тинепэрэ урок 1эшъынэ Хьазрэт игущы1эхэмк1э къедгъэжьэн

Жабзэ п1улъмэ бэ къырып1онэу

Ти1адыгабзэзыми хэмык1уак1эу

1эшъынэ Хь.

-Мы гущы1э ш1агъохэмк1э 1эшъынэ Хьазрэт адыгабзэу иныдэлъфыбзэ к1уач1эу и1эр, ар п1улъмэ бэ къип1отык1ын зэрэплъэк1ыщтыр, зэрэбаир къыдгурегъа1о.

2. Гущы1эухыгъэхэр атхых.

1.Мыгъэрэ илъэсым лагерым еджэк1о 200- мэ зыщагъэпсэфыгъ (къэз.пчъ.)

2.Сшынахьык1эят1онэрэклассымщеджэ (зэк1элъ.пчъ.)

3.Трактористым и1офш1эн изыщанэ ыгъэцэк1агъэп (зэтеут.пчъ)

4.Хъупхъэмзэеп1омэ гурэ1о (гъэк1эк1ын пчъ.)

- Сыхьатэу ти1агъэмэ ащыщэу сыд фэдэ тема мыщ шъугу къыгъэк1ыжьырэр?

Пчъэгъац1эр.

- Джары непэ тызтегущы1эщтыр.

3.Темэмрэмурадымрэ

Непэ к1алэхэр, урокым темак1э щызэдгъэш1эщтэп, пчъэгъац1эм ехьыл1агъэу ш1эныгъэу шъуи1эхэр зэфэтхьысыжьыщтых.

- Сыда пчъэгъац1 зыфа1орэр?

- Пчъэгъац1эхэр сыдэущтэу гощыгъэ хъухэра?

- Къэзыпчъырэ пчъэгъац1эхэр зэрэзэхэт ш1ык1эм елъытыгъэусыдэущтэугощыгъэха?

4.1). Къызэрык1охэр :зы, т1у, шъэ

2).Зэхэлъхэр: пш1ык1ут1у, т1ок1ит1у

3). Зэхэтхэр:т1ок1ырэ щырэ, шъит1урэ щэк1ырэ хырэ

5.Гущы1эжъхэм къахэфэрэ пчъэгъац1эхэр къыхэжъугъэщ, купэу зыхахьэхэрэр къашъу1о

1. Зы ц1ыфым зы ц1ыфыр ищхэпс (къызэр.)

2. Ут1умэ уз, узымэ ущымы1э папк1 (къызэр.)

3. Л1ыхъужъыр зэ мал1э, къэрабгъэр минрэ мал1э (гъэк1эк1ын)

4. Уянэ къымылъфыгъэм дэжь непэ щэ уимыхь (гъэк1.)

5. Игущы1э т1о къы1орэп, икъамэ т1о къырихырэп (гъэк1.)

6.Доскэм нэбгырит1у къы1охьэ. Пчъэгъац1эхэу,шъэныкъор. пшъэшъитфыр , падежхэмк1э зэраок1ы

Къэзыпчъырэпчъ.

Ц1.п.- пшъэшъитфыршъэныкъор

Эрг.п. – пшъэшъитфымшъэныкъом

Лэжь п. – пшъэшъитфымк1э шъэныкъомк1э

Гъ.п. – пшъэшъитфэу шъэныкъоу

7.Ребусхэр къашъуш1эх

Бэ зТ1ок1и 2Ды 100100 ныкъоКу 100

Мы 100 Нэ 17 пэ 3.бзэТ6лъ

Б1пхъэ9 зэмэ 1шъу 1

8. Тхылъым 1оф даш1э, 1оф.205 - рэатхы

9. Мэфэк1мафэхэр.

К1элэеджак1ом зы карточкэ ештэ ык1и къыхихыгъэм итхагъэм адыгабзэк1э къеджэ, мэфэк1ыр зыфэгъэхьыгъэр к1эк1эу къе1уатэ

10. Хырыхыхьэхэр къашъуш1э, пчъэгъац1эу хэтхэр къыхэжъугъэщ.

1. Зыр мэгущы1э, т1урмаплъэ ,т1ур мэда1о (жэ,нэ, тхьак1ум)

2. Зэшыпхъуит1узэлъыпэгъуилъ (напцэ)

3. Зычъыгымкъутамэпш1ык1ут1у гот, къутамэпэпчътхьэпэщэк1пыт,тхьапэхэм азык1элъэныкъо фыжьы, азык1элъэныкъо ш1уц1э (илъэс, маз, мафэ, чэщы)

4. Зэшыпхъуит1у зэт1уанэ (лэныст)

5. Тэкъэжъыегъонибл (шъхьэ)

11. Хьисапымзыфэтэжъугъаз

Пчъагъэу 40- р пл1эу зэхэпхыщт. Апэрэм 2 хаплъхьэмэ, ят1онэрэм 2 хэпхымэ, ящэнэрэ 2 – к1э бгощымэ ык1и япл1энэрэр 2- к1э пштэмэ къак1эк1ыхэрэр зэфэдизынхэ фае. Къэгъот а пчъагъэр

12. Тынэмэзятэжъугъэпсэф

Тэ тэк1о, тэк1о, тэк1о,

Чъыгжьаум ты1ук1агъ,

Тэ тыт1ыси тыщысыгъ,

Ащыужытежьэжьыгъ

13.Морфологическэзэхэфын

Пш1ык1ут1у – пчъ., сыда п1омэ:

1. Пчъагъэ къегъэлъагъо

2. пш1ык1ут1у, зэхэлъ, къэзыпчъ., ц1.п.

3. тхьапш? пш1ык1ут1у

14. Слайд 11

Пчъэгъац1эхэр гущы1эк1э шъутхызэ, гущы1эухыгъэхэр жъугъэпсых

8,16,28,10. Доскэм къытетэтхэ.

15. Пхъанэмэ арытх, зыфэдэр къашъу1о (къэзып.пчъ.)

16. Сурэтхэм тэ тяплъы, ац1э къетэ1о, пчъэгъац1эу ащхэтыр, тэ псынк1эу къэтэ1о

Щыды. Мышъэ, къазы, цызэ, псычэтщыр, пк1эшъэхъу,блэ, хьэлабгъу,къамзэгу, мэзыкъу, псыхэнэошъу

Рассказ ц1ык1у зэхэтэгъэуцо, пчъэгъац1эхэр хэтэу.

«Гъатхэр къэсыгъ»

Мыр пш1эмэ гъэш1эгъоны. Къэк1ыхэрэр чъыехэрэп.

Пчъэгъац1эу хэтхэр къэтэ1о.

Зэк1эмэ анахьыжьэусыхьатыр4-мкъэцпанэм (шиповник) икъэгъагъэхэр къызэ1уехы.

Сыхьатыр 5-м 1ушъхьэхэр (мак)

Сыхьатыр6-мкъэрабэр (одуванчик)

Сыхьатыр7 –м тхьагъуц1ац1эмрэ (колокольчик), картофымрэ (картофель)

Сыхьатыр8-м чэщнэпц1ыр (вьюнок)

Сыхьатыр9-10 м мэзхьэркъофыр( мать и мачеха) къэущых. Мыхэртэрэзэузыбгъэунэфыщтыртыгъэкъызепсырэмафэр ары.

- Мыхэрсыдфэдэ пчъэгъац1эха (къызэрык1ох)

17. Пчъэгъац1эу зызгъэбылъыгъэхэр хэдгъэуцожьхэзэ, пшысэм щыщ пычыгъом тыкъеджэ. Пчъэгъац1эхэр зыфэдэхэр къэтэ1о.

П100100жъыем янэ сымаджэ хъугъэ. Бэ ымыкъуды8жьэу янэ л1и п100100жъыер8бэу къэнагъ. Янэ1л1агъэм ыужы заулэ теш1агъэу ятэ 1аби п10030081эу нынэп1ос къыф8щагъ. Шъу1ыр п100100жъые8бэмк1э лъэшэу бзаджэу къыч1эк1ыгъ. П100300ыр ыгъэшхэнэу з8гъэт1ыск1э мыдырэр ад8гъэт1ысын ымыдэу шъхьафэу пы1-нэз6р риты1 дэ8у егъаш6. Аущтэу6т6зэ чылэм джэгушхо къыдэхъухьагъ.

Мафэм п1001008бэм коц дзыо псау къырити « Мы коц дзыор къаб1у плъэсынышъ, к1эшъоу 6лъыр къэб1-лъаб1у6пшыпык1ыщт. Коцкъабзэрдзыом8птэкъожьыгъэу сыкъы1мыгъэк1ожьк1э пси9 у81эмэ6схын» къыри1уи ежь ыпхъ6р1дищ3хи нынэп1осыр джэгум к1уагъэ…

18. Унэмк1э гъэцэк1эныр

1оф. 210 – рэ

19. Урокым изэфэхьысыжь

- Сыда непэ урокым тызтегущы1агъэр?

- Оценкэхэр

Непэ дэгъоу урокым шъукъыхэлэжьагъ, тхьашъуегъэпсэу. Хъярк1э!

Адрес публикации: https://www.prodlenka.org/metodicheskie-razrabotki/519095-razrabotka-uroka-chislitelnoe