Салалас құрмалас сөйлем

Салалас құрмалас сөйлемдер

(9-сынып)

Сабақтың мақсаты:құрмалас сөйлемнің анықтамасын жатқа білгізіп және түрлеріне нақты мысалдар келтіріп, орнықты көзқарасын қалыптастыру, басты белгілерін үйрету. Міндеттері: білімділік - құрылысын білу, құрамын ажырату, тыныс белгілерін дұрыс қойып жаза білуге үйрету; дамытушылық- ынта қойып тыңдау, жазу, талдау машықтарын жетілдіру, сөздік қорын, сөз байлығын көбейту және салыстыра білу дағдыларын дамыту; тәрбиелік- ұлттық салт-дәстурді қадірлей білуп еңбекті сүюге, жүйелі сөйлей білуге тәрбиелеу.

Түрі:қорыту, жинақтау

Әдісі:сұрақ-жауап, ойын, Венн диаграммасы, сөздікпен жұмыс

Көрнекіліктері:сызба, интерактивті тақта, семантикалық карта.

Сабақтың барысы:

Ұйымдастыру кезеңі: сәлемдесу. Психологнялық дайындық.

«5»бол сын алар бағамыз, біліммен бақыт табамыз.

Өнерменен өрістеп, өсе берсін санамыз.

Үй жұмысын тексеру: «Сүйейік табиғатты, аялайық» тақырыбына шағын әңгіме жазыңдар.

Жаңа сабақ:

Бүгінгі сабағымыздың мақсаты - салалас құрмалас сөйлем түрлері туралы алған білімдеріңді тиянақтап, пысықтау. Салалас құрмалас сөйлемдердің мағыналық түрлерін салыстыра отырып, талдау жұмыстарын жүргізуді үйрену.

Сабақ жоспарымен таныстыру:

бөлім - «Менің елім» (сұрақ-жауап);

бөлім - «Білімпаздардың қалашығы» (салалас сөйлемдерге талдау жүргізу);

бөлім - «Тапқырлар аялдамасы» (ойын - мақал-мәтелдің жалғасын табу);

бөлім - Тестсұрақтары;

бөлім — Венн диаграммасы. (Салалас қүрмалас сөйлем мен сабақтас қүрмалас сөйлемнің ұқсастықтары мен ерекшеліктерін анықтау).

Балалар, бүгінгі сабағымыздың үраны: «Еңбек ерлікке жеткізер, ерлік елдікке жеткізер». Осы нақыл сөздің мағынасын және сөйлем түрін айтып өтейік (жауап тыңдалады).

Ал бүгінгі сабағымыз «Білім керуені» деп аталады және сол қалыпта жүргізіледі.

«Керуен» дегеніміз - алыс жерге жүк тасу немесе сауда жасап қайтуға арналған көлік тізбегі. Өздерің қандай керуен жолын білесіңдер?

«Ұлы Жібек жолы» - ежелгі дәуір мен орта ғасырларда Шығыс пен Батысты байланыстырып тұратын, Жерорта теңізінен Қытайға дейін Еуразияны қақ жарып өткен керуен жолы.

Енді, бүгінгі сабағымызға кірісейік.

«Менің елім» Сұрақ-жауап.

Сөйлемнің қандай түрлері бар?

Салалас қүрмалас сөйлем дегеніміз не?

Қазақстан қай жылы тәуелсіздік алды?

Ыңғайлас салалас дегеніміз не?

Елтаңбаныңавторыкім?

Себеп-салдарсалаласдегенімізне?

Жай сөйлем дегеніміз не?

Қарсылықтысалаласдегенімізне?

Абайдың «Қарасөзі» қанша?

Қүрмалас сөйлем дегеніміз не?

Қазақтың ақын, жазушыларын ата.

Түсіндірмелісалаласдегенімізне?

Талғаулысалаласдегенімізне?

Әнүранныңавторыкім?

Кезектессалаласдегенімізне?

«Білімпаздардың қалашығы», семантикалық карта.

«Тапқырлар аялдамасы» ойыны. Шарты: мақал-мәтелдің жалғасын табу.

Өнеріне қарай өрнегі, (тірлігіне қарай тірнегі).

Өнерлі бала - елдің көркі,(үкілі қамыс - көлдің көркі).

Ұлтарақтай болса да,Ата қоныс жер қымбат).

Алтау ала болса - ауыздағы кетеді,...(төртеу түгел болса — төбедегі келеді).

Өнерлінің қолы - алтын, (әншінің сөзі - алтын).

Екпей егін шықпас , (үйренбей білім жұқпас.).

«Тестсұрақтары»:

Көктем келді, дегенмен күн жылына қоймады.

Ыңғайлассалалас;

Ә) Түсіндірмелі салалас;

Б) Қарсылықты салалас;

Себеп-салдар салалас;

Г)Талғаулысалалас;

F)Кезектес салалас.

Күнбатты, тауды қара көлеңке басты.

Ыңғайлассалалас;

Ә)Себеп-салдар салалас;

Б)Қарсылықтысалалас;

Түсіндірмелісалалас;

Г) Талгаулы салалас;

F)Кезектес салалас.

1993 жылы 18 қаңтарда тәуелсіз Қазақстанның тұңғыш Ата Заңы қабылданды, алайда ол кейін бірнеше рет толықтырылды.

Ыңғайлассалалас;

Ә)Себеп-салдар салалас;

Б) Қарсылықты салалас;

Түсіндірмелісалалас;

Г) Талғаулы салалас;

F)Кезектес салалас.

Мезгіл кешкіріп кетті, сондықтан амалсыз қонуға тура келді.

Ыңғайлассалалас;

Ә) Себеп-салдар салалас;

Б) Қарсылықты салалас;

Түсіндірмелісалалас;

Г)Талғаулысалалас;

Ғ) Кезектес салалас.

Ол біресе жылайды, біресе түк болмағандай күледі.

А) Ыңғайлас салалас;

Ә)Себеп-салдар салалас;

Ь) Қарсылықты салалас;

В) Түсіндірмелі салалас;

Г)Талғаулысалалас;

F) Кезектес салалас.

Балалар ертеңгі тамақтарын ішіп болды да, далаға қарай жүгірді.

Ыңғайлассалалас;

Ә) Себеп-салдар салалас;

Б) Қарсылықты салалас;

Түсіндірмелісалалас;

Г)Талғаулысалалас;

Ғ)Кезектес салалас.

Ананың сөйлеуге шамасы келмеді, өйткені қатты қорыққан болатын.

Ыңғайлассалалас;

Ә)Себеп-салдар салалас;

Б) Қарсылықты салалас;

Түсіндірмелісалалас;

Г) Талғаулы салалас;

Ғ)Кезектес салалас.

Өзі кетіп қүтылды, әйтпесе өзіміз тастш қалы жүр едік.

Ыңғайлассалалас;

Ә)Себеп-салдар салалас;

Б) Қарсылықты салалас;

Түсіндірмелісалалас;

Г) Талғаулы салалас;

Ғ)Кезектес салалас.

Венн днаграммасы.

Салалас Сабақтас

Қорытынды сұрақтар.

Бағалау.

Үйге тапсырма: Құрмалас сөйлемдер ережесін жаттау, 3 сөйлем жазып келу.

Адрес публикации: https://www.prodlenka.org/metodicheskie-razrabotki/167942-salalas-rmalas-sjlem