Мæ уарзон Ирыстон

Гом урок – презентациты равдыст

Темæ: Мæ уарзон Ирыстон

Нысан: Рацыд æрмæг бафидар кæнын;

Ныхасы рæзтыл бакусын;

Патриотизмы æнкъарæнтæ хъомыл кæнын

скъоладзауты зæрдæты.

Эпиграф: « Адæймаг æгъдауджын æмæ кадджын вæййы, йæ

бинонтæ æмæ йæ адæмы куы æмбара, йæхи

фæллойæ куы цæра,Райгуырæн бæстæ куы

уарза, æрмæстдæр уæд.

Урочы цыд:

Организацион хай. Радгæсы ныхас.

Хæдзармæ куыст сбæрæг кæнын.

Ирыстоны тыххæй зонындзинæдтæ сфæлхат кæнынæн саразын хъазт «Æз зонын», «Æз загътон, ды дæр зæгъ»:

Ирыстоны сæйраг горæт, Ирыстоны горæттæ, районтæ, хъæутæ, цæугæдæттæ, хæхтæ, кæмттæ, суардæттæ, Ирыстоны фæзуат, Терчы дæргъ, хæхты бæрзæнд æ. а. д.

Ахуыргæнæг: 13-14 æнусты нæ фыдæлты паддзахад знæгтæ куы ныддæрæн кодтой, уæд ирон адæмæн хæхтæ систы сæ ирвæзынгæнæг. Зынвадæтты цардысты, фæлæ се ‘взаг, сæ культурæ, се ‘гъдæуттæ нæ фесæфтой – уыдоны руаджы та ногæй йæ къæхтыл слæууын кодтой Райгуырæн бæстæ, æмæ йæ æнусæй-æнусмæ хъахъхъæдтой цæсты гагуыйау, уарзтой æнæкæрон уарзтæй. Ууыл дзурæг у нæ урочы эпиграф дæр.

Эпиграфыл куыст.

Æцæгæйдæр, йæ Райгуырæн бæстæ цы адæймаг нæ уарзы, ахæм нæй. Кæд ис, уæд, æвæццæгæн, ахæм адæймаг бынтон æххæст нæу – цух у цæмæйдæрты: удæй, фарнæй, æ. а. д.

Ирон адæмæн сæ туджы ис Райгуырæн бæстæмæ уарзондзинад. Нæ кадджын фыдæлтæй нын баззад ацы миниуæг. Нæ зæрдыл ма æрлæууын кæнæм Нарты хистæрты ныхæстæ: «Нарт Нарт уæд уыдысты, арв сæ нæрын уæд нæ уæндыди, æмæ мæлын куы зыдтой сæ дзыллæйы, сæ Фыдыбæстæйысæрыл…»

Махæн, Ирыстоны цæрджытæн (уæлдай нæу – ирæттæ кæнæ æндæр адæмыхæттытæ), тынг æнцон у нæ Райгуырæн бæстæ уарзын. Искуыдæр-ма нæ?! Ирыстоны географион уавæр ахæм у, æмæ дзы цы нæ диссаг ис: хæхтæ, быдыртæ, кæмттæ, цæугæдæттæ, цъититæ, æхсæрдзæнтæ, хъæдтæ, суардæттæ… Æмæ уæд нæ диссаджы сыгъдæг уæлдæф æмæ нæ алæмæты адджын дон та?.. Дæ фæлллад суадзын дæ куы фæнда, уæд равзар, дæ зæрдæ цы зæгъы, уый: хæхбæстæ, комрæбын, быдыр, цæугæдон, æхсæрдзæн, комрæбын, цады был… Мæнæ зарæджы куыд загъдæуы: «Не нужен нам берег турецкий и Африка нам не нужна…»

Цæй, дардыл æй цы дзурын! Сæдæ хатты фехъусыны бæсты, дам, иу хатт фенын хуыздæр, зæгъгæ, зæгъы уырыссаг æмбисонд.

Цæй уæдæ, мах дæр абалц кæнæм нæ Райгуырæн Ирыстоныл нæ чысыл корреспондентты æххуысæй.

Табуафси, хонут нæ балцы Ирыстоны алы районтæм, хъæутæм, горæттæм.

(Скъоладзаутæ æвдисынц сæ презентацитæ, цыбыр хъусынгæнинæгтимæ)

Хатдзæг: Æвæдза, куыд хъуамæ хона адæймаг йæхи æнамонд, Райгуырæн бæстæ кæмæн ис, чи цæры, кусы, уарзы, зæронд кæны йæ уарзон адæмы ‘хсæн, йæхи зæххыл?!

Æмбисæндтæ Райгуырæн бæстæйы тыххæй (Слайд)

1. Райгуырæн бæстæ адджын у.

2. Фыдыбæстæ ныййарæг мадау – адджын.

3. Искæй уæзæгыл мæ Хуыцау æхсин дæр ма скæнæд.

4. Уызын дæр йæхи къудзийы бынмæ лыгъди.

5. Лæгæн дунейыл аджындæр цы баззади? – Мад, хæдзар, ррайгуырæн бæстæ.

6. Дард бæлццон йæ райгуырæн бæстæм куы ‘рыфты, уæд ног райгуырæгау вæййы.

7. Æнахуыр бæсты æлдарæй дæр зын цæрæн у.

Рафыссын æмбисæндтæ тетрæдтæм.

Хæдзармæ куыст: Æмбисæндтæ ратæлмац кæнын, хи ныхæстæй сæ дзурын зонын.

Бæрæггæнæнтæ сæвæрын комментаритимæ.

Адрес публикации: https://www.prodlenka.org/metodicheskie-razrabotki/379000-m-uarzon-iryston